Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdat Ábilǵazy Qusaıynov Qostanaı qalasyndaǵy Ilııas Omarov atyndaǵy oblystyq drama teatrynda jurtshylyqpen kezdesti.
Kezdesý barysynda Ábilǵazy Qalıaqparuly qala jurtshylyǵyn óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynyń ekologııalyq máselelerdi anyqtaýǵa negizdelgen negizgi baǵyttarymen tanystyrdy. Á.Qusaıynov jınalǵandardy qyzmettiń «jasyl» vektorynyń ǵylymı negizdiligi týraly jáne qoǵamdy barlyq jerlerde ekologııalandyrý mindeti qanshalyqty ózekti ári tolǵandyrarlyq ekendigi jaıynan habardar etti. Bul – odan arǵy damý joldaryn qaltqysyz zerdeleý jolymen ǵana qol jetkizýge bolatyn ǵalamdyq maqsat, dedi ol.
Kandıdattyń sózinshe, álemdik ekologııalyq problemalarǵa kóńil qoıýdyń tapshylyǵy, halyqaralyq únqatysýda osy taqyryp úlesiniń azaıýy jańa, órshimeli tabıǵı ózgeristerge ákelip soqtyrýy múmkin. «Ekologııa – adamnyń is-áreketiniń mańyzdy faktory. Bizdi qorshap turǵannyń barlyǵy – tabıǵat, bizdiń álemimiz. Tehnıkalyq ilgerileý dáýirinde «jasyl» sala odan ári álsiz kúıge túsýde. Onyń ishinde qunarly jerdiń tym jetkiliksizdigine baılanysty mynadaı faktilerdi keltirýge bolady: bir adamdy azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin qajetti jer aýmaǵy búgingi tańda álemde 21,9 gektardy quraıdy. Sonymen qatar, Jerdiń bıologııalyq múmkindikteri orta eseppen bar bolǵany 15,7 gektar. Iаǵnı, 7 mıllıard adamnyń árqaısysyna keminde 6,2 gektar taza, lastanbaǵan, qunarly jerdiń jetispeıtini aıqyn. Bul – naqty problema», – dedi Á.Qusaıynov.
Kezdesý barysynda kandıdat, sondaı-aq, búkil álemde biregeı tabıǵı taralý aımaqtarynyń kúrt azaıyp ketý faktilerin keltirdi. Mysaly, Jerdiń birqatar adam jıi ornalasqan óńirlerinde jahandyq ekojúıeniń baǵaly bóligi bolyp tabylatyn batpaqty jerlerdiń 90 paıyzǵa deıini joıylyp ketken. «Ekologııa – bul bizdiń ortaq úıimizge, ǵalamsharymyzǵa qamqorlyq týraly ǵylym. Bizde ol jalǵyz, biz ony aıalaýǵa mindettimiz. Bul mektep tabaldyryǵynan-aq adamdarǵa aıtylyp keledi, alaıda, is júzinde másele sol kúıinde qalýda. Jahandyq jylynýdy mysalǵa alaıyqshy. HH ǵasyrdyń basynan beri aýanyń temperatýrasy Selsıı boıynsha 0,74 gradýsqa artty. Onyń ústine, osy artýdyń shamamen úshten eki bóligi sońǵy 30 jylǵa keledi. Ǵasyrlar boıynsha birdeı temperatýra saqtalyp kelgen tabıǵat úshin bul túbegeıli ózgeris», – dedi Ábilǵazy Qalıaqparuly.
Kandıdat HIH ǵasyrdyń sońynan beri árbir onjyldyq aldyńǵysynan jylyraq ekenin aıtty. Bul – jalpyǵa belgili, ǵylymı qaýym moıyndaǵan, alaıda, halyqaralyq arenada tolyqqandy jaýap tabylmaǵan aqparat. Kóptegen elderde jasyl tehnologııalar óndiriske jetkilikti túrde jappaı engizilmeı otyr, keıbir jerlerde, tipti, eskerilmeýde. Jaǵdaıdyń bulaısha qalyptasýy ekologııa – tabıǵı resýrstardyń búkil keshenin biriktiretin termın óte jetkiliksiz bolyp otyrǵan búgingi kúnde bolashaq týraly oılanýǵa májbúrleıdi.
Qostanaı qalasynyń jurtshylyǵymen kezdesýde sóz sóıleı otyryp, kandıdattyń saılaýaldy shtabynyń basshysy Rústem Jolaman da ekologııa taqyrybynyń ózekti ekendigin atap kórsetti. «Bizdiń kezimizde ekologııa – bul sarqylýǵa aınalǵan kóz. Shyn máninde, ol árqashan sarqylmaly kóz bolyp kelgen-di, alaıda, qazirgi sátte máńgi dep oılap kelgen resýrstar máselesi aldyńǵy qatarda tur. Sondyqtan, biz halyqty ekologııa ǵylymynyń negizgi baǵyttary týraly habardar etip, osy problemaly máseleni muqııat zertteýdi usynamyz. Jasyl vektor árdaıym taza aýa, qunarly jer, aýyz sý kózderi jáne, tipti, Jer atmosferasy sııaqty eń qajetti tabıǵı resýrstar tapshylyǵynyń mańyzdy ekenin nusqaıdy», – dedi óziniń sózinde R.Jolaman.
Ábilǵazy Qusaıynov is-sharany aıaqtaı kele, ekologııa taqyrybynyń mańyzdylyǵyn taǵy basa aıtyp, qala jurtshylyǵyn jahandyq ekologııalyq máselelerge muqııat kóńil aýdarýǵa shaqyrdy. «Biz árqashan tabıǵat – adamzattyń basty baılyǵy dep aıtamyz. Ony aıalaý kerek, bul, birinshi kezekte, adamnyń óz qolynda», – dedi Á.Qusaıynov.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.
Kezdesý barysynda Ábilǵazy Qalıaqparuly qala jurtshylyǵyn óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynyń ekologııalyq máselelerdi anyqtaýǵa negizdelgen negizgi baǵyttarymen tanystyrdy. Á.Qusaıynov jınalǵandardy qyzmettiń «jasyl» vektorynyń ǵylymı negizdiligi týraly jáne qoǵamdy barlyq jerlerde ekologııalandyrý mindeti qanshalyqty ózekti ári tolǵandyrarlyq ekendigi jaıynan habardar etti. Bul – odan arǵy damý joldaryn qaltqysyz zerdeleý jolymen ǵana qol jetkizýge bolatyn ǵalamdyq maqsat, dedi ol.
Kandıdattyń sózinshe, álemdik ekologııalyq problemalarǵa kóńil qoıýdyń tapshylyǵy, halyqaralyq únqatysýda osy taqyryp úlesiniń azaıýy jańa, órshimeli tabıǵı ózgeristerge ákelip soqtyrýy múmkin. «Ekologııa – adamnyń is-áreketiniń mańyzdy faktory. Bizdi qorshap turǵannyń barlyǵy – tabıǵat, bizdiń álemimiz. Tehnıkalyq ilgerileý dáýirinde «jasyl» sala odan ári álsiz kúıge túsýde. Onyń ishinde qunarly jerdiń tym jetkiliksizdigine baılanysty mynadaı faktilerdi keltirýge bolady: bir adamdy azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin qajetti jer aýmaǵy búgingi tańda álemde 21,9 gektardy quraıdy. Sonymen qatar, Jerdiń bıologııalyq múmkindikteri orta eseppen bar bolǵany 15,7 gektar. Iаǵnı, 7 mıllıard adamnyń árqaısysyna keminde 6,2 gektar taza, lastanbaǵan, qunarly jerdiń jetispeıtini aıqyn. Bul – naqty problema», – dedi Á.Qusaıynov.
Kezdesý barysynda kandıdat, sondaı-aq, búkil álemde biregeı tabıǵı taralý aımaqtarynyń kúrt azaıyp ketý faktilerin keltirdi. Mysaly, Jerdiń birqatar adam jıi ornalasqan óńirlerinde jahandyq ekojúıeniń baǵaly bóligi bolyp tabylatyn batpaqty jerlerdiń 90 paıyzǵa deıini joıylyp ketken. «Ekologııa – bul bizdiń ortaq úıimizge, ǵalamsharymyzǵa qamqorlyq týraly ǵylym. Bizde ol jalǵyz, biz ony aıalaýǵa mindettimiz. Bul mektep tabaldyryǵynan-aq adamdarǵa aıtylyp keledi, alaıda, is júzinde másele sol kúıinde qalýda. Jahandyq jylynýdy mysalǵa alaıyqshy. HH ǵasyrdyń basynan beri aýanyń temperatýrasy Selsıı boıynsha 0,74 gradýsqa artty. Onyń ústine, osy artýdyń shamamen úshten eki bóligi sońǵy 30 jylǵa keledi. Ǵasyrlar boıynsha birdeı temperatýra saqtalyp kelgen tabıǵat úshin bul túbegeıli ózgeris», – dedi Ábilǵazy Qalıaqparuly.
Kandıdat HIH ǵasyrdyń sońynan beri árbir onjyldyq aldyńǵysynan jylyraq ekenin aıtty. Bul – jalpyǵa belgili, ǵylymı qaýym moıyndaǵan, alaıda, halyqaralyq arenada tolyqqandy jaýap tabylmaǵan aqparat. Kóptegen elderde jasyl tehnologııalar óndiriske jetkilikti túrde jappaı engizilmeı otyr, keıbir jerlerde, tipti, eskerilmeýde. Jaǵdaıdyń bulaısha qalyptasýy ekologııa – tabıǵı resýrstardyń búkil keshenin biriktiretin termın óte jetkiliksiz bolyp otyrǵan búgingi kúnde bolashaq týraly oılanýǵa májbúrleıdi.
Qostanaı qalasynyń jurtshylyǵymen kezdesýde sóz sóıleı otyryp, kandıdattyń saılaýaldy shtabynyń basshysy Rústem Jolaman da ekologııa taqyrybynyń ózekti ekendigin atap kórsetti. «Bizdiń kezimizde ekologııa – bul sarqylýǵa aınalǵan kóz. Shyn máninde, ol árqashan sarqylmaly kóz bolyp kelgen-di, alaıda, qazirgi sátte máńgi dep oılap kelgen resýrstar máselesi aldyńǵy qatarda tur. Sondyqtan, biz halyqty ekologııa ǵylymynyń negizgi baǵyttary týraly habardar etip, osy problemaly máseleni muqııat zertteýdi usynamyz. Jasyl vektor árdaıym taza aýa, qunarly jer, aýyz sý kózderi jáne, tipti, Jer atmosferasy sııaqty eń qajetti tabıǵı resýrstar tapshylyǵynyń mańyzdy ekenin nusqaıdy», – dedi óziniń sózinde R.Jolaman.
Ábilǵazy Qusaıynov is-sharany aıaqtaı kele, ekologııa taqyrybynyń mańyzdylyǵyn taǵy basa aıtyp, qala jurtshylyǵyn jahandyq ekologııalyq máselelerge muqııat kóńil aýdarýǵa shaqyrdy. «Biz árqashan tabıǵat – adamzattyń basty baılyǵy dep aıtamyz. Ony aıalaý kerek, bul, birinshi kezekte, adamnyń óz qolynda», – dedi Á.Qusaıynov.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.
