Keshe Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda «Nur Otan» partııasynyń kezekti HVI sezi ótti. Oǵan Memleket basshysy, partııa Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev qatysty.
Táýelsizdik saraıy bul kúni elimizdiń barlyq túkpirlerinen kelgen sezd delegattarynyń ystyq yqylasty, jyly júzdi qaýyshýlaryna kýá boldy. Delegattar arasynda respýblıka halqyna jaqsy tanymal memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, ataqty ǵylym, óner, ádebıet ókilderimen qatar, ekonomıkada bıik tabystarǵa qol jetkizgen óndiris maıtalmandary bar edi. Árıne, ata jasynan asqan aqylman aqsaqaldar men jastar da júrdi. Jalpy, delegattar sany 1200 adamnan artyq bolǵanymen, shaqyrylǵan qonaqtardy qosa eseptegende, sezge 2 myńnan artyq adam qatysty. Sonyń ishinde Parlament depýtattary, memlekettik basqarý organdarynyń, ulttyq holdıngter men kompanııalardyń basshylary, úkimettik emes uıymdar jetekshileri, dıplomatııalyq korpýs, halyqaralyq uıymdar men buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi boldy.
Sezd jumysyn partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary
Baýyrjan Baıbek ashty. Ol óziniń sózin osydan 550 jyl buryn tarıh sahnasyna kósh túzegen halqymyz Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń jasampazdyqty tý etken sarabdal saıasatynyń arqasynda búginde halqynyń birligi jarasqan, ekonomıkasy qýatty, búkil álem moıyndaǵan zamanaýı táýelsiz memleket qurdy, dep bastady. 20 jyl buryn memlekettik táýelsizdiktiń tiregi – Konstıtýsııany qabyldap, barsha ult pen ulysty baıyrǵy qazaq jerinde ózara yntymaq pen kelisimge uıytqan Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurdy. Taǵdyrdyń nebir qıyn-qystaýynan shynyǵa da, shyńdala da ótken elimiz qazirgi álemdik daǵdarystar ýaqytynda da danalyqpen óz Kóshbasshysynyń tóńiregine toptasyp, jasampaz isterge tas-túıin jumylyp, bekemdigin nyǵaıtyp, eldigin ósirýge bel býdy. Elbasymyz, partııamyzdyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev bıylǵy tarıhı Joldaýynda elimizdiń jańa damý jolyn aıqyndap, naqty baǵyttardy belgiledi. Baǵdarlamany iske asyrýǵa bólingen qarjynyń el ıgiligine shashaýsyz jumsalýyn qadaǵalaý «Nur Otan» partııasynyń aıryqsha mindeti. Partııamyzdyń kezekti HVI sezi osynaý zor senimdi aqtaý jolynda qabyldanatyn strategııalyq maqsat-mindetterimizdi aıqyndaýǵa arnalady. Biz búgin atqarylǵan isterdi qorytyndylap, aıtylar usynystar negizinde asa mańyzdy sheshimder qabyldaımyz, dedi ol.
Odan ári B.Baıbek sezdiń qaraýyna usynylatyn kún tártibiniń jobasyn jarııalap, ony delegattar biraýyzdan bekitti. Sonymen sezdiń qaraýyna «Nur Otan» partııasynyń atynan Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine úmitker usyný, partııanyń Saıası keńesi men Ortalyq baqylaý-tekserý komıssııasynyń eseptik merzimdegi jumysynyń qorytyndysy jáne partııanyń Saıası keńesi men Ortalyq baqylaý-tekserý komıssııalary múshelerin saılaý degen sııaqty 3 másele usynylatyn bolyp sheshildi.
Osy úsh máseleniń ishindegi eń bastysy, árıne, prezıdenttik saılaýǵa úmitker usyný ekeni sózsiz. Osy másele boıynsha birinshi sózdi memleket jáne qoǵam qaıratkeri, akademık
Kenjeǵalı Saǵadıev aldy. Partııamyzdyń sezi búgingi kúrdeli kezeńniń ózekti máselelerin talqylamaq. Olardyń ishinde syrttan kórine bastaǵan nebir qaýipterdiń aldyn alý sharalary da bar, dep bastady ol óziniń sózin. Dálirek aıtsaq, álemde búgin tynyshtyq joq. Dúrbeleń kóbeıdi. Tatýlyǵy buzylyp, bir-birimen mámilege kele almaı, qylyshtaryn jalaqtatyp, sanksııalyq soǵys maıdanyn ashqan elderdiń salqyn yzǵary bizderge kelmeıdi emes, keledi, kelip te jatyr. Bul – úlken qaýip. Osylaı deı kelip, sheshen odan ári jalpy ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa toqtaldy. Álem ekonomıkasy áli daǵdarystan shyǵa alǵan joq. Onyń damýy báseńdedi, taýarǵa suranys azaıdy, munaı, basqa da zattardyń baǵasy túsip ketti. Tabys kózderi taryldy. Ekonomıkasy nasharlap nemese quldyraý saldarynan alys-jaqyn 18 memleket ózderiniń ulttyq aqshalaryn devalvasııalaýǵa májbúr boldy. Osynyń bári Qazaqstan úshin qaýip, ony barshamyz sezip otyrmyz. Kúrdeli kezeńderde babalarymyz quryltaı shaqyrǵan eken. Búgingi quryltaıymyzda da aldaǵy qıyndyqtardy boldyrmaý joldary sóz etilmek. Bizge keregi – utymdy saıasat, tıimdi ekonomıka. «Qaýipsizdik, turaqty damý» osy quryltaıdaǵy áńgime arqaýy, dedi ol.
Sonymen qatar, dedi sheshen áńgimesin jalǵap, osy ózekti máselelerdi sheshýdiń durys jolyn taýyp, el tizginin berik ustap otyra alatyn basshymyzdy qazir saılap alýymyzdyń mańyzy zor. Osy azamattyń esimin jetekshi partııa retinde «Nur Otan» partııasy ataýy kerek. Sonaý «saılaý ótkizeıik» degen kúnderden bastap, elimizdiń barlyq óńirlerinde, saıası toptarda, zııaly qaýym ortasynda, kásipkerler, muǵalimder, dárigerler, jumysshylar, sharýalar arasynda, jalpy halqymyzdyń basym kópshiliginde «prezıdent bolýǵa laıyq» dep bir adamnyń esimi aıtylyp, usynylyp júr. Ol bizdiń «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy – Nursultan Ábishuly Nazarbaev.
Biz de osy pikirdemiz. Osylardy eskere kelip, qurmetti delegattar, partııa atynan prezıdenttikten úmitker retinde Nursultan Nazarbaevty resmı usynaıyq jáne odan úmitker bolýǵa kelisimin suraıyq.
Nursultan Ábishuly – syn-synaqtardan abyroımen ótken Elbasy. Onyń basshylyǵymen qazaq eli talaı asýlardan ótti. Bul babalar buryn júrmegen, tyń, soqpaǵy kóp jol edi. Onyń qıyndyqtary da boldy. Biraq, Elbasy osylardyń bárinen turaqty damýǵa jol taba bildi. Qazirgi qıyndyqtardy da der kezinde sezip, kórip otyr. Onyń aıǵaǵy – Elbasy usynǵan «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty. Ol – keń-baıtaq eldi mekenderimizdiń bir-birimen baılanysyn nyǵaıtyp, óńirlerge, jalpy halqymyzǵa jańa tynys, tirshilik ákeletin saıasat. Ol – jumyssyzdyqpen kúresýge qural bolmaq saıasat. Eń bastysy, biz burynǵydaı tek munaıǵa ıek artýdy qoıyp, ekonomıkanyń jańa baǵyttaryna, jańa múmkindikterine basymdyq berip otyrmyz. Syn saǵatynda tabylǵan utqyr sheshim. Ony oryndaýdyń mańyzy óte zor. Osydan, bizderge qurǵaq sóz, jaıdaq uran emes, tııanaqty is kerek, onyń nátıjesin halyq kórýi kerek. Sonda ǵana «Nurly Jol» bizderdi jańa belesterge shyǵara bilgen bereke joly dep aıta alamyz, dep bir qaıyrdy akademık.
K.Saǵadıev kelesi kezekte memleketimizdiń 550 jyldyq tarıhynda urpaqtan-urpaqqa mıras bolyp kele jatqan «Qasym hannyń qasqa joly», «Esim hannyń eski joly» degen qasterli sóz, qasıetti uǵymdar bar ekenine nazar aýdardy. Birtalaı zaman óter, kelesi bir urpaqtarymyz Elbasynyń, halqymyzdyń búgingi ter tókken eńbegin «Nursultannyń nurly joly» dep maqtanyshpen aıtyp júrer. Ol úshin búgingi eńbek baıandy bolýy kerek. Osyǵan atsalysý – «Nur Otan» partııasy músheleriniń óte mańyzdy mindeti. Qazaqstan halqynda bir-birine degen jarastyq, túsinistik, yntymaq, birlik bar. Olar Elbasynyń syndarly saıasatynyń arqasynda qol jetkizilgen tabys. Qazaq eli – eshkimmen daýlaspaı, jaýlaspaı, alys-jaqyn kórshilerimen tatýlyqta otyrǵan el. Muny da Prezıdent qamtamasyz etýde. Qazaqstan basshysy álemdegi qaqtyǵystarǵa beı-jaı qaramaı, bitimge shaqyryp, álem tynyshtyǵy úshin atsalysyp, halyqtar arasyndaǵy beıbitshilik pen yntymaq úshin álem deńgeıindegi kórnekti kúresker dárejesine kóterile bildi. Osynyń bári – Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan Prezıdenti taǵyna birden-bir laıyq qaıratker ekeniniń aıǵaǵy. Osymen aǵaıyndar, prezıdenttikten úmitker retinde bárimiz biraýyzdan Nursultan Ábishuly Nazarbaevty usynaıyq! Elbasymyzdy qoldaıyq, dep K.Saǵadıev sózin aıaqtady.
Ekinshi sóz Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary, partııa Saıası keńesi bıýrosynyń múshesi
Anatolıı Bashmakovqa berildi. Ol akademık K.Saǵadıevtiń usynysyn qoldaıtynyn jetkizip, Elbasy bolýǵa Nursultan Nazarbaevtyń ábden laıyqty ekenin atap kórsetti. Biz, Qazaqstan halqy Assambleıasy, bul usynysty biraýyzdan qoldaımyz. Men qyzmet babyna oraı elimizdiń aımaqtaryna jıi shyǵyp turamyn. Sondaǵy kezdesýlerdiń bárinde ardagerler de, jastar da, zııaly qaýym ókilderi de prezıdenttikke Nursultan Nazarbaevtyń ǵana laıyqty ekenin aıtqanyn estımin. Men jýyrda ǵana Soltústik Qazaqstan oblysynda bolyp, onda ýnıversıtette oqıtyn jastarmen, mektep dırektorlarymen, qoǵam ókilderimen kezdestim. О́zderiniń bolashaqtaryn olar tek Sizben ǵana baılanystyrady, dedi ol sózin Prezıdentke qarata buryp.
Odan ári sheshen «Nur Otannyń» HV sezinde qabyldanǵan doktrınany eske aldy. Onda: «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti bizdiń partııany qurýshy. Biz Táýelsizdik alýymyzdy jáne Qazaqstan tabystarynyń álemde tanylýyn onyń esimimen tikeleı baılanystyramyz. Elbasynyń memlekettik baǵdary bizdiń halqymyzdyń bolashaǵyn anyqtaıdy» dep jazylǵan edi. О́z tarapymnan aıtar bolsam, Táýelsizdik pen N.Nazarbaev – egiz uǵymdar. Bul bizdiń unamdy jáne tarıhı sımvoldarymyz, dedi. Odan ári ol Prezıdenttiń halyqaralyq bedeline toqtaldy. Bizdiń Prezıdentimizdiń halyqaralyq bedeli óte joǵary. Oǵan men BUU-da jáne Brazılııadaǵy Rıo+20 Sammıtine qatysqanda kóz jetkizdim. BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn óziniń sózinde bizdiń Prezıdentimiz týraly «sarabdal saıasatker jáne dana dıplomat» degen edi. Al 193 memlekettiń basshylary qol qoıǵan Jer shary Sammıtiniń qorytyndy qujatyna Qazaqstan Prezıdentiniń barlyq usynystary engizildi, dedi A.Bashmakov.
Nursultan Ábishuly men úshin óz Otanyna, óz halqyna degen orasan súıispenshiliktiń jarqyn úlgisi bolyp qala beredi, dedi ol sóziniń sońynda. Ol óziniń taǵdyryn tolyǵymen týǵan eliniń ıgiligine arnady. Sondyqtan da, Táýelsiz Qazaqstannyń barlyq tabystary men jetistikteri búgingi kúni Nursultan Nazarbaevtyń esimimen tyǵyz baılanysty. Bul – tarıhtyń tereń qoınaýlaryna jetetin aınymas fakt. Qazaqstannyń barlyq halqy Elbasyna senedi, ózderi men eldiń jarqyn bolashaǵyn tek sonyń esimimen ǵana baılanystyrady. Sondyqtan da, biz onyń kandıdatýrasyn biraýyzdan qoldaımyz.
Úshinshi sóz aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Batys Qazaqstan oblystyq bólimshesiniń tóraıymy
Aqushtap Baqtygereevaǵa berildi. Búgin biz keń-baıtaq qazaq dalasynyń túkpir-túkpirinen alýan ult ókilderi bas qosyp otyrmyz. Myńjyldyq toǵysynda óz egemendigin alyp, jańa dáýirdiń soqpaqty jolyn jańylmaı ótip jańa beleske kóterilgen Qazaq eli tarıhynyń jańa da jarqyn beti jazylýda. Qasıetti atamekendi súıip, onyń eline ıe, halqyna kıe bolyp, qıyn kezeńnen alyp ótip, jańa dáýirge bastaý baqyty kez kelgen adamnyń basynda bolmaıtyn baqyt, ol baqyt qudaı súıgen perzentke buıyrǵan erekshe baq ekenine kýá boldyq. Ol eldiń baǵyna týǵan – Nursultan Ábishuly Nazarbaev dep jar sala keldik. Bul kúnde búkil álem tanyǵan «Qazaqstan – Nursultan» degen qos sóz jastyń da, káriniń de maqtaýyna aınaldy. Baılyǵy mol dalany búkil álemge tanytyp, týǵan el terezesin teńgerip úlgergen uly saıasatker Sizdi qaıta prezıdenttikke saılaımyz degen el tilegin alyp keldik, dedi ol.
Egemendiktiń alǵashqy jyldarynda qalamgerlermen júzdeskende: «Jazýshylar, Almatyda otyra bermeı, elge baryp egemendiktiń mánin túsindirińder, biz úshin odan qundy eshteńe joq», degen edińiz. Men Reseıdiń bes oblysymen shektesetin Oralǵa qonys aýdardym. Til men dinnen alshaqtaǵan jastarǵa analyq aqylymdy aıtqym keldi. Qalada ol kezde bir-aq qazaq mektebi bolǵan, bul kúnde 16 mektep ashyldy. О́zińiz aıtqan «Qyz – ulttyń anasy» degen sózińizge oraı sol qyzdar tárbıesine aralastym. Egemen eldiń erteńgi besigin terbetetin qyzdarymyz qalaı ósip jatqany meniń kóńilimdi alańdatty. Áıel júgi – oshaq basy, shańyraq jaýapkershiligi dep túsingen men úsh bala, bes nemere terbetip, óleń jazyp júre berdim, degen aqyn odan ári Prezıdentke: «Qymbatty Nursultan Ábishuly! О́zińizge tanys babalardan jetken bir qaǵıdany qaıtalaǵym keledi. Abylaıdy han etip kótergende ol: «Myna dalany qorǵap basyn oqqa tikken batyrlar da qurmetke laıyq qoı», depti. Sonda Qabanbaı batyr: «Han bireý – qalǵandary tireý bolýy kerek», degen eken. Sol babadan jetken ulaǵatty endi biz aıtýǵa keldik. «Nar jolynda júk qalmas» dep Sizge taǵy senim artqaly otyrǵan barsha halyqtyń atynan zor densaýlyq, qajymas qaırat tilep, sózimdi óleń joldarymen aıaqtaǵym keledi», dep óziniń N.Nazarbaevqa arnaǵan «Tuńǵyshqa arnaý» degen óleńin oqyp berdi.
Súıgizip mańdaıyńdy tań nuryna,
Shydaýǵa týǵan ulsyń barlyǵyna.
Alashtyń erkindigin alǵan ǵasyr,
Jazyldy búgin anyq taǵdyryńa.
Tańdaǵan tuńǵyshysyń erkin eldiń,
Bəri este – tolǵanysy sol kúnderdiń.
Kók týyn erkindiktiń súıip turyp,
Halqyńa adaldyqtyń sertin berdiń.
Senedi tuńǵyshyna qaýym búgin,
Sezedi senim júgi aýyrlyǵyn.
Nur júzdi nar tulǵamen alǵa basta,
Kóterip ıyqtaǵy dəýir júgin.
Kóterip dáýirińniń aýyr júgin.
Odan ári sóz Qyzylorda oblysynyń ákimi
Qyrymbek Kósherbaevqa berildi. Búgingi Qazaqstan – tynyshtyq pen turaqtylyqtyń mekeni. Biz álemniń kóz aldynda birliktiń besigine, tatýlyqtyń tiregine aınaldyq. Ultty uıystyrǵan, tilekti toǵystyrǵan mereıli memleketimizge ózge jurt qyzyǵa qaraıdy, dep bastady ol óziniń sózin. Munyń bári ońaılyqpen kelgen joq. Tósinde tulpardyń izi qalǵan Uly Dalamyz talaı dáýirdi bastan keshti. Babalarymyz elge qorǵan boldy. Analarymyz urpaqqa qamqor boldy. Olar Altaı men Aqjaıyqtyń arasyndaǵy ulan-ǵaıyr jerdi bizge amanatqa qaldyrdy. Táýelsizdik alǵan soń buryn qıyndyqtan kóz ashpaǵan Qazaqstannyń baǵy ashyldy. Bizge talaı urpaqtyń peshenesine jazylmaǵan baq buıyrdy. Elbasymyz armanymyzdy aqıqatqa aınaldyrdy, dedi ol óziniń sózinde.
Sodan keıin ákim qazir bizdiń kemel oıly Kóshbasshymen birge qýatty memlekette ómir súrip jatqanymyzdy atap ótti. Qazaq elimen birge onyń aımaqtary da qosa damyp kele jatqanyn kóldeneń tartty. О́zińiz «Alashtyń anasy» dep baǵa bergen Syr elinde serpilis kóp. О́rkenıet jolyna túsken óńirler eldiń tutastyǵyn qamtamasyz etedi. Syr eliniń maqsaty da osy. Mereıli memleket, parasatty partııa, uıysqan ult kez kelgen daǵdarysty eńsere alady. Osynyń bári Sizdiń basshylyǵyńyzben júzege asyp keledi. Qazirgi Qazaqstan – qýatty Qazaqstan! Al qýatty Qazaqstandy kóregen Kóshbasshy ǵana bolashaqqa bastaı alady. Elbasymyzdyń arqasynda qazir Qazaqstan dúnıejúzine tanyldy. Alys-jaqyn eldermen syılaspyz. Irgeles kórshilermen tatýmyz. Sondyqtan búkil álem dúrligip jatqan kezde tynyshtyqtyń besigin terbetip otyrmyz. Biz osyndaı beıbit ómir jalǵasa berse dep tileımiz! Bizdiń elimiz – berekeli birlik pen turlaýly tirliktiń sımvoly. Qazaq eli – ult pen ulystyń basyn qosyp, bir atanyń balasyndaı tatýlyq ornatqan shýaqty shańyraq. Bul shańyraqtyń dińgegin kóterip, óz qolymen ýyǵyn qadaǵan Elbasymyzdyń eńbegi aqtaldy. Biz osy shattyqqa toly shańyraqtyń jarasymdy tirligi uzaq bolǵanyn qalaımyz, dedi Q.Kósherbaev.
Buryn bardyń basyn qosa almaı, nesibesinen qaǵylyp, beıqam júrgen el edik, dedi sóziniń sońynda ákim. Búginde qoldaǵy qazynasyn qalaı jumsaýdy biletin, etek-jeńin jınaǵan irgeli jurtqa aınaldyq. Masyldyqtan arylyp, maǵynaly tirlik keshýge umtyldyq. Halyqtyń minezi naryqtyń minezine beıimdeldi. El ishinde kásipkerlik sana ornyqty. Biz osyndaı órkendi ózgerister kóbeıe berse dep tileımiz. Osy tilektiń bárine kóregen Kóshbasshymen birge bolǵanda ǵana qol jetkize alamyz. О́ıtkeni, munyń barlyǵy Nursultan Ábishulynyń syndarly saıasaty arqyly júzege asty. Elbasy eldiń, el Elbasynyń mártebesin bıiktetti. Siz qasıetti Qorqyt eline únemi kóńil bólip kelesiz. О́zińizdiń qamqorlyǵyńyzdyń arqasynda qalamyz qaıta túrlendi. Eldiń eńsesi tikteldi. Ańqasy kepken Araldyń tamyryna qan júgirdi. Balyǵymyz – baılyǵymyzǵa, kúrishimiz – yrysymyzǵa aınaldy. Sondyqtan «Jyrdyń Jeruıyǵy» sanalatyn Syr eli Sizdi árqashan qoldaıdy, dep sózin túıindedi qaıratker basshy.
Odan ári sóz kezegi qazaqstandyq kásipkerler atynan «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary
Rahym Oshaqbaevqa berildi. Ol kásipkerlerdiń Táýelsizdik jyldaryndaǵy qol jetkizgen tabystaryn sanamalaı kelip, sonyń bári Elbasynyń syndardy saıasatynyń arqasynda bolǵanyn atap ótti. Sonyń ishinde Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen Kásipkerlerdi qoldaý ortalyqtarynyń qurylǵanyn, tekseristerdiń azaıtylǵanyn, saqtandyrý ınstıtýttarynyń jasalǵanyn aıtty. Sizdiń bastamańyzben «Investısııalar týraly» Zańǵa engizilgen tolyqtyrýlar týra ınvestısııalardyń quıylýyna qýatty serpin berdi. Ony, tipti, ekonomıkadaǵy álemdik daǵdarys ta toqtata alǵan joq, dedi sheshen.
Odan ári R.Oshaqbaev eýrazııalyq ıntegrasııa týraly ıdeıanyń da kásipkerler úshin asa tıimdi bolyp, 176 mıllıondyq naryqqa qol jetkizgenin aıtty. Bizdiń elimizde bızneske TMD elderiniń eshqaısysynda joq qolaıly jaǵdaılar týǵyzylǵan. Sonyń arqasynda sońǵy eki jylda ǵana shaǵyn jáne orta bıznestiń belsendi sýbektileriniń sany 50 myńǵa artyp, óndirgen ónimder kólemi 1,5 trln. teńgege jetti. Al osy salada jumys isteıtinder sany 150 myńnan 2 mln. 800 myńǵa deıin artty, dedi.
Sóziniń sońynda ol ózderi, bıznesmenderge keregi tek – turaqtylyq, boljaldyq, birlik, kelisim ekenin atap kórsetti. Osy isterdi tek Kóshbasshymyz ǵana jasaı alatynyn kóldeneń tartty.
Sóz kezegi ózine tıgende «Taıynsha astyq» JShS bas dırektory
Anatolıı Rafalskıı aýyl sharýashylyǵyndaǵy qıynshylyq jyldardy eske alyp, Prezıdenttiń usaq nárseni jańadan oılap tabýdyń keregi joq, tek jurt jaqsysyn úırenip, ony ózimizdiń jaǵdaıǵa ıkemdeý kerek degenin aıtty. Biz sol aqyldy bekem ustanyp, bıik tabystarǵa jettik. Sizdiń sózińizdiń danalyǵyn ómirdiń ózi kórsetip berdi. Qazir jurt bizdiń tájirıbemizdi úırenedi. Máselen, Túmen oblysynyń gýbernatory óziniń delegasııasyna: «Alys shetelge baryp aqsha shyǵarmańdar, odan da jaqyn Qazaqstannyń tájirıbesin úırenińder», dep aıtqan edi. Siz aýyl sharýashylyǵyn únemi qoldap kelesiz. Úlken rızashylyǵymyzdy bildiremiz. Sizdiń durys saıasatyńyzdyń arqasynda búgingi kúni aýyldyqtar daǵdarystan qoryqpaı, memlekettiń ekonomıkalyq qıynshylyqtardy eńsere alatyn jospary baryna senedi, dedi sheshen. Sóziniń sońynda A.Rafalskıı barlyq aýyl turǵyndary Nursultan Nazarbaevqa senetinin, onyń eldi odan ári basqara berýinen úmitti ekenin jetkizdi.
Almaty oblysy Ile aýdanyndaǵy M.Maqataev atyndaǵy orta mekteptiń dırektory
Ǵalııa Nádirbekova óziniń sózinde 40 jyldan beri urpaq tárbıelep, bilim berý isimen aınalysyp kele jatqanyn aıtty. 1991 jyldan beri, ıaǵnı elimiz táýelsiz bolǵannan beri mektepte basshymyn. «О́zin ózi taný» páninen sabaq beremin. Ustazdyq etken osy 40 jyldyń jartysynan astamynda men Táýelsiz elimniń jastaryn oqytyp, tárbıeleý baqytyna ıe bolyppyn. Táýelsizdik alǵan jyldary týǵan, ıaǵnı sanasy jaltaqtyqtan tolyq azat jastardyń aldy bıyl 23-ke toldy, dedi ol. Onyń aıtýynsha, bul elimiz azat bolǵannan bergi Memleket basshysy júrgizip otyrǵan saıasattyń kórinisteri. Eger men sııaqtylar júzderdi tárbıeleýde desek, Siz kún saıyn mıllıondarǵa jón silteýdesiz! dedi ol bul oraıda.
Sondaı-aq, Ǵ.Nádirbekova Qazaq eliniń táýelsizdikti ańsap, bul kúnge zaryǵyp jetkenine toqtala kele, 90-shy jyldardyń qıyndyqtaryn mekteptegi muǵalimder kóppen, halyqpen birge kórgenin atap ótti. Biraq, biz Sizdiń «shydańyzdar, bári de jaqsy bolady» degen sózińizge senim arttyq. Nátıjesinde dáýletimiz artty, mártebemiz ósti. Mysaly, jalaqymyzdyń ózi sońǵy 5 jylda-aq 2 esege kóbeıdi. О́tkende ǵana bolǵan Úkimet jınalysynda Siz «bilim salasynyń qarjysy esh qysqartylmaıdy, óıtkeni, ol bizdiń bolashaqqa jasaǵan ınvestısııamyz» degen edińiz. Osy sózderdi estigende basqa elderde, sonyń ishinde, tipti, Amerıka Qurama Shtattary sııaqty elderdiń ózinde oryn alyp otyrǵan mektep júıesin qysqartý, muǵalimderdi jumyssyz, ıaǵnı balalardy bilimsiz qaldyrý, oǵan ulasqan daý-damaı eriksiz eske tústi, dedi óz sózinde mektep dırektory.
Sonymen qatar, ol Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, qarapaıym jurtshylyqtyń muń-muqtajyn sheshýge, turǵyndarmen tikeleı baılanys ornatýǵa úlken mán beretin «Nur Otan» partııasy búginde halyqqa jaqyn partııa bolyp otyrǵanyn, qoǵamdyq qabyldaý múmkindigi aýyldyq jerlerge jetkendigi de munyń aıqyn kórinisi ekendigin tilge tıek etti. Partııaǵa degen osynaý el úmitiniń Elbasyna degen úlken senimnen nár alatyny meniń barsha áriptesime, búkil halyqqa belgili. Meniń oıymsha, árbir nurotandyqtyń maqsaty – qolda bar altynnyń qadirin shyn bilip, Elbasy bastaǵan jasampaz isterdiń árdaıym qasynan tabyla bilýge, bastamany ilip áketip, maqsatyna jetkize oryndaýǵa umtylý. Siz usynǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasyn oryndap, elimizdiń eń myqty 30 memlekettiń qatarynan kórinýine qyzmet etý, jastardyń sony kórýine jaǵdaı jasaý bárimizge syn. Ol úshin táýelsiz elimiz bet túzegen bolashaqtyń kóshine ári qaraı da Elbasy bas bolýy kerek. Sizdiń tulǵańyzdy tek partııa músheleri ǵana emes, árbir ustaz ben kózi ashyq, kókiregi oıaý ata-ananyń qoldaıtyny anyq. Biz ózimiz ben balalarymyzdyń bolashaǵyn tek Elbasymen ǵana baılanystyramyz, dep túıindedi óz sózin ustaz.
«Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyǵy» AQ basqarmasynyń tóraǵasy
Iýrıı Pıa «Nur Otan» partııasynyń sezine qatysý ózi úshin úlken mártebe ekenin, sebebi, bul sezdiń Qazaqstan úshin tarıhı mán-mańyzy zor ekenin atap ótti. Nursultan Ábishuly, men Sizdiń «Memleket – ol eń bastysy, adamdar. Al memleket básekege qabiletti bolýy úshin, onyń azamattary da básekege qabiletti bolýy kerek» degen sózińizdi umytpaımyn. Sol sebepti, biz aldymyzǵa basqa elderden de aýqymdy maqsattar qoıyp, óz-ózimizge senip, bir orynda qalyp qoımaýymyz kerek, dedi ol óz sózinde. Ol búginde Elbasy memleketimizdiń 30 damyǵan eldiń qataryna qosylý týraly mindet qoıyp otyrǵanyn, al bul strategııalyq mindet óziniń ómirsheńdigin tolyqtaı dáleldep kele jatqanyn da tilge tıek etti. Muny Qazaqstannyń ekonomıkalyq jetistikteri men sarapshylardyń elimizdiń damýyna bergen baǵasy kórsetip keledi.
Máselen, bizdiń densaýlyq saqtaý salamyz oń ózgeristerdi bastan keshýde. Bul salaǵa kórsetilip otyrǵan memlekettik qoldaý medısınalyq kómektiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyryp qana qoımaı, jańa zamanǵa saı klınıkalar salýǵa, ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýge, medısınalyq qyzmetkerlerdiń bedelin kóterip, olardyń eńbekaqylaryn ósirýge sep bolýda. Elbasy qoldaýynyń arqasynda Qazaqstan 10 jyldan az ýaqyttyń ishinde eń kúrdeli degen kardıohırýrgııalyq operasııalar jasaıtyn 30 myqty eldiń qataryna endi. Bul neni kórsetedi? Bul bizdiń elimizdiń basqa da asýlardy baǵyndyra alatynyn aıǵaqtaıdy. Qazirgi tańda elimizdiń barlyq óńirinde kardıohırýrgııalyq operasııalardy jasaýǵa jaǵdaı jasalýda. Ár jyl saıyn júrekke 20 myńnan astam operasııa jasalady. Bul 10 myńdaǵan adamnyń ómiri saqtalady degendi bildiredi, dedi Iý.Pıa.
Sondaı-aq, ol óz sózinde Astanada Ulttyq medısınalyq holdıngtiń bazasynda «Bolashaq gospıtali» qurylyp jatqanyn, bul otandyq medısınadaǵy eń aýqymdy jobalardyń biri ekenin jetkizdi. Bul Nursultan Ábishuly atap ótkendeı, «jańa medısınalyq tehnologııalar engizetin alańǵa jáne qazaqstandyq densaýlyq saqtaý júıesi damýynyń lokomotıvine» aınalmaq. Máselen, jaqynda Wall Street-te Qazaqstan mańyzdy strategııalyq áriptes retinde ataldy. Onyń ishinde Astanadaǵy kardıohırýrgııalyq ortalyq básekege qabilettilerdiń biri bolyp qana qoımaı, klınıkalyq nátıjeleri boıynsha da eń ozyq dep tanyldy. Sondaı-aq, Jenevada ótken tańdaý nátıjesi boıynsha Astana 5 eldiń ishinen 2017 jyly Kardıohırýrgterdiń dúnıejúzilik kongresi ótkiziletin oryn retinde tańdaldy. Bul postkeńestik keńistiktegi eń mańyzdy oqıǵa bolmaq, dedi doktor Pıa óziniń sózinde.
Iý.Pıa, sondaı-aq, óziniń ótken jyly «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵyna ıe bolǵanyn aıryqsha maqtan tutatynyn aıtty. Bul meniń ǵana emes, elimizdegi barlyq medısına qyzmetkerleri eńbekterine berilgen baǵa dep oılaımyn, dedi ol. Sóziniń sońynda Iý.Pıa Qazaqstannyń medısına salasynyń mamandary Elbasynyń saıasatyna senip qana qoımaı, qoldaý kórsetetinin atap ótti. Biz Qazaqstannyń tabysty, turaqty túrde damyǵan, álem elderiniń ishinde óziniń laıyqty ornyn ıelenetin memleket bolǵanyn qalaımyz. Ol úshin biz memleket pen halyqtyń ıgiligi jolynda aıanbaı ter tógetin, bar kúsh-jigerin aıamaıtyn myqty ári parasatty Kóshbasshyny tańdaımyz! dedi ol.
Budan keıingi kezekte sóz alǵan «Sátbaev Opereıtıng» JShS bas geology
Asyljan Dáýletov kezinde «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha Ulybrıtanııanyń London Imperııalyq kolledjinde bilim alǵan eken. El erteńin aıqyndaıtyn tarıhı jıynda О́zińizdiń memlekettik baǵdaryńyzdyń shapaǵatyna bólengen myńdaǵan jastyń atynan sóz alý qurmetine ıe bolǵanyma aıryqsha qýanyshtymyn. Men munaıly ólke – Atyraý oblysynan kelip otyrmyn. Áýletimizdiń qarashańyraǵynda tórt urpaq – ata-ájem, áke-sheshem, óz otbasym, eki balammen turyp jatyrmyz. Jalpy, osy mamandyqty tańdaýyma eki másele yqpal etti. Onyń birinshisi – О́zińizdiń bastamańyzben qolǵa alynǵan Indýstrııalandyrý baǵdarlamasy bolsa, ekinshisi – alqaly jıynda el jastaryn geologııa salasynyń tizginine ıe bolýǵa shaqyrǵan sózińiz. Sol kezde Atyraý munaı jáne gaz ınstıtýtyn támamdap, Teńiz kenishinde jumys istep júrgen meni Sizdiń sózińiz erekshe qanattandyryp, osydan keıin bilimimdi shetelde jetildirýge qulshyndym.
Árıne, aýyl arasynan uzap shyqpaǵan men sııaqty qarapaıym qazaq balasyna ol qol jetpesteı kóringen. Áke-sheshem – qarapaıym dárigerler. Keıbireýler sııaqty arqa súıeıtin tiregim de joq. Aqyry «Nar táýekel – er isi» dep talaptandym. Izdenis pen tabandylyq, eńbek tekke ketpedi. Osylaısha, «Bolashaq» baǵdarlamasynyń aıasynda Ulybrıtanııanyń London Imperııalyq kolledjinde munaı geologııasy mamandyǵynyń magıstri atandym, dedi A.Dáýletov óz sózinde.
Ol «Bolashaq» baǵdarlamasynyń arqasynda óziniń asqaq armanyna qol jetkizgenderdiń basym kópshiligi qarapaıym otbasynan shyqqan jastar ekenin, munyń bári barsha el azamatyna, jastarǵa teńdeı jaǵdaı jasap otyrǵan Elbasynyń sarabdal saıasatynyń arqasy ekenin atap ótti. Álemdik standarttarǵa saı bilim alyp, básekege qabiletti maman atanǵan soń aldymnan tyń múmkindikter ashyldy. Shetel kompanııalary shaqyrdy. Alaıda, týǵan ólkeme oralyp, eńbek jolymdy óndiriste jalǵastyrýdy, elge qyzmet etýdi jón sanadym. О́zińizdiń Strategııańyzda aldaǵy ondaǵan jyldyń dáldikpen boljanǵanyna osy tusta anyq kózim jetti. Sebebi, atalǵan kezeńde elimizde Indýstrııalyq damý baǵdarlamasy qarqyn alǵan bolatyn. Bul, eń birinshiden, biz sııaqty ınjenerlik bilim men zamanaýı tehnıkalyq mamandyqty meńgerip kelgen jastar úshin múmkindik dep túsindim, dedi ol.
Sóziniń sońynda A.Dáýletov eldegi oń ózgeristerdiń barlyǵy Elbasynyń tereń saıasatkerliginiń, bolashaqty aldyn ala boljaı bilgen kóregendiginiń arqasynda júzege asyp jatqanyn búginde halyq anyq túısingenin, bul, ásirese, jastarǵa óz arman-maqsattaryn júzege asyrýǵa úlken múmkindikter usynyp otyrǵanyn atap ótti. Endeshe, biz, tehnıkalyq mamandyqty ıgergen, Indýstrııalandyrý baǵdarlamasyn júzege asyrýshy jastar Elbasynyń Qazaqstandy Máńgilik Elge bastaǵan barlyq isteriniń jalǵasyn tapqanyn qalaımyz. Men elimizdiń baıandy bolýynan úmiti zor jastardyń, «Bolashaq» túlekteriniń jáne óndiristegi ınjenerlerdiń Elbasy kandıdatýrasyn tolyqtaı qoldaıtynyn málimdeımin. Biz elimizdiń eń damyǵan 30 eliniń qatarynan tabylýy úshin bar bilimimiz ben kúsh-qaıratymyzdy jumsaýǵa daıynbyz, dedi.
Al Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Pavlodar oblysyndaǵy jastar birlestikterin úılestirý keńesiniń tóraıymy
Elına Paýlı óziniń bar ómiri Qazaqstan halqy Assambleıasymen tyǵyz baılanysta ekenin jetkizdi. Qazir Pavlodarda Dostyq úıi jumys isteıdi. Osydan 6 jyl buryn onyń ashylýyna Siz, Nursultan Ábishuly, kelgen edińiz. Dál sol kún meniń qoǵamdyq ómirdi bastaýyma negiz qalady. Búginde men oblystaǵy etnomádenı birlestikterdiń 20-dan astam jastar birlestigimen jumys isteımin, dedi ol óz sózinde. Sondaı-aq, búginde Qazaqstanda áıel azamatshalardyń qoǵamnan óz oryndaryn aıqyndap alýlaryna barlyq jaǵdaı jasalǵanyn atap ótti. Máselen, búginde Parlamenttegi depýtattardyń 25 paıyzy – áıelder. Eń alǵash ret Memlekettik hatshy áıel azamatsha boldy. Bul, Siz aıtqandaı, názik jandy áıelderdiń jumysta da, shyǵarmashylyqta da, sportta da, ǵylymda da ózderin tanyta turyp, úıiniń shamshyraǵy bolyp qala beretinin aıǵaqtaı túsedi, dedi bul oraıda E.Paýlı.
E. Paýlı búginde memlekettik tildi damytýǵa da aıryqsha nazar aýdarylyp otyrǵanyna toqtalyp ótti. Qazaq tili búginde ǵylym men bilimniń, ınternettiń tiline aınaldy, dep Siz, qurmetti Elbasy memlekettik til mártebesiniń artýyna nazar aýdarǵan edińiz. Memlekettik til, sózsiz, Qazaqstan halqy birliginiń birden-bir faktoryna aınaldy. Elimizdiń tilin meńgerý kópultty jastardyń basty maqsaty bolýy tıis. Biz erteń ata-ana bolyp, óz balalarymyzdyń bolashaǵyn oılaı kele, olardyń qazaq tilin bilýine jaǵdaı jasaýymyz kerek, dedi ol óz sózinde.
Aıtysker aqyn
Bekarys Shoıbekov te sezd barysynda sóz sóılep, óziniń tolǵanysyn jetkizdi. Biz búgin elimiz úshin asa mańyzdy saıası oqıǵanyń ústinde turmyz. Osy saraıda otyrǵandardyń barshasynyń О́zińizge degen yqylasy, Elbasyna degen senimi aıtqyzbaı-aq sezilip, emeýrininen-aq tanylyp tur. О́z basym buǵan deıin de talaı beles pen asýdy yntymaqpen baǵyndyrǵan halqymyz osy joly da júrisinen jańylmaı, Kemeńgeriniń janynan tabylatynyna senimim kámil. Qalyń buqaranyń Sizge degen yqylasyna qarapaıym halyqtyń arasynda júrgen, onyń arman-muratyn jyrlaýshy aqyn retinde kýámin, dedi ol bul rette. B.Shoıbekov, sondaı-aq, Elbasynyń uıǵarymymen 2013 jyly qabyldanǵan partııa Doktrınasy ulttyq qundylyqtardy ulyqtaǵan qujat bolǵanyn, sonyń negizinde tól muralarymyzdy júıeli damytý jumystary jolǵa qoıylǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, búginde buqara qaýymdy, onyń ishinde jastardy ult mádenıeti men ónerge, sportqa baýlıtyn, boıyna ata dástúrdi sińirip, ulttyq sanany nyǵaıtatyn «aıtys», «qusbegilik», «kókpar», «aýdaryspaq», «Qazaqstan barysy», «báıge» sııaqty naqty is-sharalar kóptep ótkizilip keledi. Eger, Siz mejelegen 2050-de eń myqty 30 eldiń qatarynan tabylamyz desek, biz tek deni ǵana emes, rýhy da asqaq el bola bilýimiz kerek. Osy isterdiń barlyǵy ulttyq rýhty tárbıeleýge baǵyttalǵan sharalar.
Aıtys – dál «Nur Otan» sııaqty halyq pen bıliktiń arasyndaǵy altyn kópir. Bılikke eldiń sózin jetkizýshi. Qur syn ǵana emes, izgilikke úndeıtin óner. Iаǵnı, Jambyl babamyz aıtqandaı, qaı kezde de yntymaqtyń jyrshysy el aqyndarynyń qazirgi jyrlaıtyny – tatýlyq pen eldik, kókeıdegisi – Elbasy saıasaty – bátýaly tirlik. Osynyń barlyǵy eldegi baqýatty ómirdiń, turaqtylyqtyń arqasy, dedi B. Shoıbekov. Osylaı degen ol qalyń el «tórtkúl dúnıesin teń etken» Tuńǵysh Prezıdentin qoldaıtynyn aıtyp, óziniń sózin jyrmen túıindedi.
Jalpy, jıynda sóz sóıleýshiler Qazaqstannyń táýelsizdik alýyndaǵy, qalyptasýyndaǵy jáne nyǵaıýyndaǵy Nursultan Nazarbaevtyń tarıhı rólin atap ótti. Sondaı-aq, olar elimizdiń basty qundylyqtaryn – egemendikti, turaqtylyqty, baq-berekeni, damýdy jáne bolashaqqa umtylýdy da tikeleı Memleket basshysymen baılanystyrdy.
Sezde Nursultan Nazarbaevty Qazaqstan Prezıdentiniń saılaýyna kandıdat etip usyný jóninde biraýyzdan sheshim qabyldandy.
«Nur Otan» partııasy XVI seziniń sońynda partııanyń Saıası keńesi men Ortalyq baqylaý-tekserý komıssııasynyń eseptik merzimdegi jumysynyń qorytyndysy shyǵaryldy jáne partııanyń Saıası keńesi men Ortalyq baqylaý-tekserý komıssııasynyń músheleri saılandy.
Jaqsybaı SAMRAT,
Láılá EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
