Baspana baǵdarlamasynyń baby keldi

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde «Báıterek» UBH» AQ basqarma tóraǵasy Qýandyq Bıshimbaev pen holdıngtiń enshiles kompanııalarynyń basshylary baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onda «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha salynǵan úılerdi úlestirý sharasy sóz boldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty halyqqa Joldaýynda qoljetimdi turǵyn úıler qurylysynyń mehanızmderin ózgertýdi talap etken bolatyn. Nátıjesinde Úkimet aımaqtardy 2020 jylǵa deıin damytý baǵdarlamasyn qabyldaǵany málim. Onda jalǵa páter alý sharasyna kóp kóńil bólingeni belgili. Baǵdarlamanyń negizinde jalǵa beriletin áleýmettik turǵyn úılerdi jeńildetilgen shartpen úlestirý maqsatynda ulttyq qordan 180 mlrd. teńge bólindi. Onyń 35 mlrd. teńgesi jergilikti atqarýshy organdarǵa arnalǵan. Olar bul qarjyny qajetti ınfraqurylym jasaqtaýǵa jumsaýy tıis. Qalǵan 145 mlrd. teńge senip tapsyrylǵan «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi jalǵa beriletin úılerdi salýǵa jáne olardy satyp alýǵa jaýapty boldy. Jalpy jospar boıyn­sha, holdıng atalǵan qarjynyń 92,5 mlrd. teńgesin aǵymdaǵy jyly, al qalǵan 52,5 mlrd. teńgesin kelesi jyly ıgerip bolýy tıis. Osyny aıtqan Qýandyq Ýálıhanuly áleýmettik baǵdarlamanyń maqsaty týraly áńgimeledi. – Áleýmettik turǵyn úıler kóp balaly nemese tolyq emes otbasylarǵa, sondaı-aq múmkindigi shektelgen, bala asyrap otyrǵandarǵa, ata-ana qamqorlyǵynan múldem aıyrylyp, jetimder úıinde tárbıelengenderge, memlekettik organdar men bıýdjet salasynyń jáne áskerı qyzmetkerlerge birinshi kezekte beriledi. Jalpy páterlerdiń 50 paıyzy jergilikti ákimdikterdiń tiziminde 2014 jyldyń 11 qarashasyna deıin kezekte turǵan, úsh jyldan beri nekede bolǵan, balalary bar jas otbasylarǵa taratylady. Erli-zaıyptylardyń jasy 35-ten aspaǵan bolýy kerek. Baǵdarlamany júzege asyrý úshin bólingen qarajattyń qaıtarylýyn qamtamasyz etý maqsatynda páterlerdi úlestirý kezinde azamattardyń tólem jasaý múmkindigi de erekshe nazarda bolady. Endi tólem sharttaryna toqtala ketsem, eger turǵyn úıdi birtindep 20 jyl kóleminde satyp alý shartyna otyrsańyz, onda shamamen 33 sharshy metrlik bir bólmeli páterdiń aı saıynǵy jaldaý quny elimiz boıynsha 34 myń, 45 sharshy metrlik 2 bólmeli páterdi jaldaý quny 46 myń, al 3 bólmeli 62 sharshy metrlik baspananyń jaldaý baǵasy 63 myń teńgeni quraıdy, – dedi holdıngtiń basqarma tóraǵasy. Úıli bolýdyń sharttaryn jilik­tegen holdıng tóraǵasy Memleket basshysynyń júktegen tapsyrmasyna oraı júzege asyrylyp jatqan baǵ­darlamanyń alǵashqy qýanyshyn habarlady. «Buıyrtsa, osy naýryz aıynda jalpy kólemi 76,5 myń sharshy metrdi quraıtyn 1357 páter turǵyndardyń paıdalanýyna beriledi. Atap aıtqanda, Astanada 86, Almatyda 803, Kókshetaýda 337, Semeıde 120, Qostanaıda 11 páter esigin ashady. Naqty kúnin kórseter bolsaq, «Báıterek» holdıngi Naýryz merekesiniń qarsańynda, ıaǵnı 20 naý­ryz kúni «Nurly Jol» baǵdarlamasy aıasynda turǵyndarǵa jańa páterlerdiń kiltin tapsyrýdy josparlap otyr», dedi Q.Bıshimbaev. Holdıng basshysynyń aıtýynsha, 2015 jyly jalpy sany 9 myń jaldamaly páter turǵyndar paıdalanýyna beriledi. Ol úshin jyl sońyna deıin arendalyq páterlerdi satyp alý jáne salý boıynsha naqty jospar jasalǵan. «Holdıngtiń enshiles kompanııalarymen 2015 jyldyń sáýirinen jeltoqsanyna deıin Astana, Qostanaı, Aqtóbe, Taraz, Qyzylorda qalalarynda 165 myń sharshy metr bolatyn 1500 páter satyp alynady. Munymen birge, páter kezeginde turǵan azamattarǵa arendalyq turǵyn úı qurylysy da júrgiziledi. Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy baǵyty boıyn­sha Shymkentte 2015 jyly sáýir aıynda 1080 páter paıdalanýǵa berilse, tamyz aıynda 72 páterli úı salynady. Sáýir aıynda Astana, Taraz, Oral, Semeı, Qaraǵandy, Qyzylorda, Pavlodar qalalarynda 1700 páterdiń qurylys jumystary bastalady. Osylaısha, 2015 jyly jalpy satyp alynatyn jáne salynatyn arendalyq páterlerdiń 490 myń sharshy metri, shamamen 9 myń páter turǵyndar ıgiligine beriletin bolady. Ár otbasyda orta eseppen 4 adamnan turatyn bolsa, bul páter tiziminde turǵan 30 myń azamat baspanaly bolady», dedi ol. Buǵan qosa, arendalyq páterlerdiń quny sharshy metriniń quny 800-den 1100 teńgege deıin bolatynyn aıtqan basqarma tóraǵasy oǵan bir teńge de ústemaqy alynbaıtynyn jáne kepildik suralmaıtynyn shegelep aıtty. Sóz júıesin quraǵan baǵdarlama boıynsha elimizdiń myńdaǵan azamattary jumyspen de qamtylypty. Holdıng tóraǵasy bıylǵy jyl basynyń ózinde 5 myń jańa jumys ornynyń ashylǵanyn aıtyp, jyl aıaǵyna deıin 20 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtylatynyn jetkizdi. Jalpy baǵdarlamany iske asyrý barysynda barlyǵy 49 myń el azamaty qosymsha jumys ornymen qamtamasyz etiledi eken. Munymen birge, qurylys jumystaryna negizinen otandyq ónimder paıdalanylyp jatyr. Osynyń bárin qoryta kelgende, baǵdarlamanyń el turǵyndarynyń áleýmettik máselesin jeńildetýmen qatar, ekonomıkanyń da qaryshtap damýyna jáne qurylys salasynyń serpilýine úlken áseri bolmaq. Baspasóz máslıhatynyń ekinshi bóliminde jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berildi. Tuǵyndardyń tóleý qabileti men baǵdarlamanyń negizi jóninde «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń basqarma tóraǵasy jaýap berdi. «Biz «Nurly Jol» baǵdarlamasy aıasynda úlestiriletin áleýmettik turǵyn úılerdiń birqataryn Naýryz meıramynyń qarsańynda bere bas­taımyz. Bul jerde negizgi basymdyq azamattardyń áleýmettik jaǵdaıyna qaraı beriledi. Mysaly, kóp balaly otbasylar nemese kezekte kóp jyldardan beri turǵan jandardyń múmkindigi aldymen qaralady. Al, endi qazirgi kezde bir ózinde birneshe nesıesi bar, alaıda, úı alý múmkindigi ózge sharttar men talaptarǵa saı kelip turǵan azamattar qaıtedi degen máselege kelsek, eger olar qalasa baspanaly bola alady. Olardyń nesıe tarıhyna eshkim úńilip qarap jatpaıdy. Tek, biz usynyp otyrǵan baspanalardy arendalyq negizde turýǵa nemese satyp alýǵa tólem qabilettigin rastaı alsa boldy, jetkilikti» degen ol, berilip jatqan áleýmettik turǵyn úılerdi belgili bir kezeńge jaldap turýǵa nemese ýaqyt óte kele óz menshigine aınaldyryp alý tásili álemdik tájirıbege súıene otyryp qoldanysqa engizilgenin aıtty. – Statıstıka komıtetiniń usynǵan resmı derekterine súıensek, elimizde ómir súrý qajettiginiń ortasha aılyq shyǵyny júz myń teńgeniń shamasynda kórsetilgen eken. Iаǵnı, azamattardyń aılyq tabysyn jiktegende olardan úıdiń sharshy metriniń jıyntyq qunynyń jıyrma paıyzdan kem emes mólsherdegi somasyn tóleı alý múmkindigi ǵana talap etiledi. Osylaısha, biz baǵdarlama aıasynda úı úlestirýde ótinish ıelerinen úı qunynyń 20-30 paıyzdyq kólemde aldyn ala tólemin de qajet etpeımiz», –  dep qaıyrdy sózin Qýandyq Ýálıhanuly. Qoıylǵan suraqtardyń arasynda tólem merzimi de tilshiler nazarynan tys qalmady. Spıkerlerdiń aıtýyna qaraǵanda, bul másele de Úkimet pen kompanııalar arasynda ábden táptishtelip pysyqtalypty. Endigide, «Qoljetimdi baspana-2020» baǵdarlamasy boıynsha tólem merzimi 15-ten 20 jylǵa deıin uzarypty. Sondaı-aq, belgilengen ýaqytynan buryn satyp alý múmkindigi 10 jyldan 5 jylǵa deıin qysqarypty. Jalpy jańa turǵyn úı baǵdarlamasy boıynsha aldaǵy bes jylda Qazaqstanda 1,5 mln. sharshy metr turǵyn úı, ıaǵnı 29 myń áleýmettik jaldamaly páter tapsyrý josparlanǵan. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».