27 Tamyz, 2010

Negizgi erejeleri maquldandy

434 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Keshe Premer-Mınıstr K.Másimovtiń qatysýymen Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńes­tiń otyrysy ótti. Sharaǵa Bilim jáne ǵylym mınıstri J.Túı­mebaev, Mádenıet mınıstri M.Qul-Muhammed, keńes músheleri, memlekettik organdardyń ókilderi qatysty. Otyrysta Mádenıet mınıstrligi ázirlegen Tilderdi qoldaný men damytýdyń 2011-2020 jyl­darǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń jobasy talqylandy. Bul is-shara ótken keńes oty­rysynyń jalǵasy boldy. Sebebi, keńestiń aldyńǵy otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim salasyn jetildirýdiń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan mem­lekettik baǵdarlamasynyń jobasy talqylanǵan bolatyn. Joǵaryda atalǵan eki stra­tegııalyq qujat jastarǵa tikeleı qatysty jáne olardyń bolashaq­taryn aıqyndaıdy. Sonymen qatar, memleket pen qoǵam úshin memlekettiń baǵdarlamalyq qujat­taryn jasaý men júzege asyrýda jastardyń qatysýy men úlesi mańyzdy. Keńestiń otyrysynda qaral­ǵan Tilderdi qoldaný men damy­tý­dyń 2011-2020 jyldarǵa arnal­ǵan memlekettik baǵdarlama­sy­nyń jobasy álemdik tájirıbedegi til saıasaty salasynyń taldaýyna negiz­delgen jáne til problema­larymen aınalysatyn sarapshy qoǵamdastyqtyń pikirleri men usynystary negizinde ázirlengen. Tilderdi qoldaný men damytý­dyń 2011-2020 jyldarǵa arnal­ǵan memlekettik baǵdarla­masy­nyń jobasynda kórsetilgen­deı, qujat­tyń negizgi maqsaty Qazaq­standa turatyn barlyq etnostar tilderi­niń saqtalýy jaǵdaıynda ult birligin nyǵaıtýdyń mańyzdy faktory retinde memlekettik tildiń keń aýqymdy qyzmetin qamtamasyz etetin úılesimdi tildik saıasat bolyp tabylady. Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammedtiń paıym­daýyn­sha, atalǵan baǵdarlamany iske asyrý­dyń nátıjesinde memle­kettik tildi meńgergen qazaqstan­dyqtardyń úlesin 95 %-ǵa deıin, orys tilin jáne aǵylshyn tilin meńgergen qazaqstandyq­tardyń úlesin sáıkesinshe 90%-ǵa jáne 20%-ǵa deıin ul­ǵaı­týǵa múmkindik bar. Tilderdi qoldaný men damy­týdyń 2011-2020 jyldarǵa arnal­ǵan memlekettik baǵdarla­ma­synyń jobasynda kórsetil­gen­deı, baǵdar­lamany iske asyrý 3 kezeńde iske asyrylatyn bolady. Birinshi ke­zeń­de (2011-2013 jyldar) tilderdi odan ári qoldaný men damytýdyń norma­tıvtik-quqyqtyq jáne ádisna­malyq bazasyn jetildirýge baǵyttalǵan is-sharalar keshenin ótkizý, al ekinshi kezeń sheń­berinde (2014-2016 jyldar) mem­lekettik tildi oqyp-úırený jáne qoldaný salasynda, sondaı-aq tildik ár­alýan­dyqty saqtaýda jańa tehno­logııalar men tásil­derdi engizý boıynsha praktıka­lyq is-sharalar keshenin iske asyrý josparlanǵan. Baǵdarla­ma­nyń úshinshi kezeńinde (2017-2020 jyldar) basqa tilderdiń qoldanylýyn odan ári saqtaı otyryp, qoǵam ómiriniń barlyq salasyndaǵy memlekettik tilge degen suranys dárejesine, onyń tıisinshe qoldanylý sapasyna jáne meńgerilý deńgeıine júıeli monıtorıng júrgizý kózdelgen. Sonymen qatar, bilim jáne ǵylym salasynda memlekettik tildiń damýy týraly Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túı­mebaev baıandama jasady. “Mem­lekettik tildi oqytýdyń ınfra­qurylymy aıtarlyqtaı keńeı­til­gen (qazaq tildi balalar baq­sha­­larynyń sany 940-qa jetti, ol 2001 jylmen salystyrǵanda 68% joǵary, 3811 mektepte memleket­tik tilde oqyp jatqan oqý­shylardyń sany jarty mıl­lıonnan asady). Sondaı aq, mı­nıstrdiń sózine súıensek, mem­lekettik tildi damytý máseleleri Qazaqstan Respýblı­ka­­sy­nyń Bilim salasyn jetil­dirý­diń 2011-2020 jyldarǵa ar­nal­ǵan mem­lekettik baǵdarlama­synyń joba-synda kórinis tapqan. Onyń aıtýynsha, barlyq qazaq­stan­dyq azamattarǵa qazaq tilin tolyq meńgertý úshin mem­lekettik tildi oqytatyn úzdiksiz júıe qury­latyn bolady: “ol til­derdi meńgerýdiń álemdik stan­dart­tary negizinde “Balalar baq­shasy – mektep, kásiptik lıseı, kolledj – joǵary oqý orny” bolady. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńes otyry­synyń qorytyndysy boıynsha keńes músheleri Tilderdi qoldaný men damytýdyń 2011-2020 jyl­dar­­ǵa arnalǵan memlekettik baǵ­dar­la­masy jobasynyń negizgi ere­je­lerin maquldap, baǵdar­la­ma­nyń iske asýyna sáttilik tiledi. Ábdirahman QYDYRBEK.