5 qyrkúıek – Qazaqstan munaı-gaz kesheni qyzmetker­leriniń kúni.

Tabystarǵa bastaǵan jol Búgingi Qazaqstannyń qarqyndy damý úrdisin munaı-gaz salasynyń úlesinsiz elestetý múmkin emes. Sol sııaqty bul salanyń iri kompanııasy – “QazMunaıGaz” Barlaý О́ndirý” (“QMG BО́”) aksıonerlik qoǵamynsyz elimizdiń munaı-gaz salasynyń jetistikterin de kóz aldymyzǵa ákelý qıyn. Jýrnalıster arasynda “ekono­mıkaǵa qosqan úlesi ólsheýsiz” degen qanatty sóz bar. Mine, naq osy qaǵıdany “QMG BО́” AQ-ǵa qaratyp aıtýǵa ábden bolady. Alaıda ekonomıkaǵa qosylǵan úles naqty sıfrlarmen anyqtalady. Osy oraıdan kelgende “QMG BО́” AQ elimizdegi eń iri salyq tóleýshi bolyp sanalady. Tek sońǵy tórt jyl ishinde bul kompanııa elimizdiń bıýdjetine 700 mıllıard teńge qarjy quıǵan. Sonymen birge kompanııa turaq­­ty túrde tabysqa jetip óz aksıo­nerleriniń dittegen jerinen shyǵyp kele jatyr. Kompanııa aksıoner­leri jyl saıyn tabystyń 20 pa­ıyzynan astamyn devıdent retinde alyp otyrady. “QMG BО́” AQ-nyń negizgi aksıoneri “QazMunaıGaz” Ulttyq kompanııasy arqyly (kompanııa aksııasynyń 60 paıyzy) memleket bolyp esepteletinin eskeretin bol­saq, kompanııa tapqan tabystyń da qomaqty bóligi mem­leket úlesine tıesili. 2006 jyly kompanııanyń IRO sátinen beri memlekettik aksııa paketiniń quny 350 mıllıard teńgege ósti. Osy merzim ishinde “QMG BО́” AQ-nyń aksııalarynyń memlekettik paketi­nen alynǵan devıdentter mól­sheri 85 mıllıard teńgeni qurady. Kompanııa qyzmetiniń tıimdiligi kóp rette osy kompanııanyń ak­sııa­laryn ustaýshylar bolyp taby­latyn otandyq zeınetaqy qorlary­nyń salymshylary retindegi qara­paıym qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń jaqsarýymen sıpat­talsa kerek. Kompanııa aksııalary kópten beri ınvestısııa salý úshin eń tıimdi quralǵa aınalǵan. Ol Qazaqstan qor rynogynda sheshýshi ról atqaryp, “kógildir fıshka” ataýyna ıe bolǵan. Qazaqstan­dyq­tar kompanııa aksııalaryn ıem­denýge tolyq múmkindigi bar. Onyń bergi jaǵynda kompanııa taıaýda taǵy bir tıimdi tetik – artyq­shylyqty aksııalardy rynokqa shyǵardy. Sóıtip, “QMG BО́” AQ Elbasy alǵa qoıǵan keleli mindet­terdi sheshý maqsatynda eli­mizdiń qor rynogyn damytýǵa bel­sen­di úles qosyp keledi. Álem ekonomıkasyn daǵdarysqa tiregen qarjy daǵdarysy kezinde kompanııanyń artyqshylyǵy erek­she tanyldy. Sol bir kezeńde el Úki­meti elimizdiń bank júıesin tu­raq­­tandyrýǵa erekshe kúsh jum­sady. Sonda basqa kompanııalar sııaqty emes “QMG BО́” AQ óziniń barlyq qar­jy qoryn qazaqstandyq bank­terdiń depozıtinde ustady. Bul qa­zaq­­standyq qarjy bank júıesi­niń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge úles qosqan utymdy shara ekendigi sózsiz. “QMG BО́” AQ-nyń jetistik­teri­niń ýaqytsha ǵana emes, stra­tegııalyq sıpatta ekendiginiń ma­ńyzy zor. Kompanııa menedjmentti jaqsartý, táýekeldi basqarý saıa­satyn jetildirý baǵytynda maq­satty jumys jasap, zamanaýı standarttarǵa basymdyq beredi. Kompanııanyń “Qazgermunaı”, “Qara­jambasmunaı” jáne “Petro­Qazaqstan” kompanııalarynyń ak­sııalaryna salǵan úlesi óte tabys­ty boldy. Al shilde aıynda kom­panııa taǵy da úsh – “Qazaqoıl – Aqtóbe”, “Qazaqtúrikmunaı” jáne “Mańǵystaýmunaıgaz” kompanııa­larynyń úlesin satyp alǵandyǵy týraly jarııalady. Bul “QMG BО́” AQ-nyń elimizdiń ekonomıkasyn­daǵy bedeliniń artyp kele jatqan­dyǵyn kórsetse kerek. Halyqaralyq reıtıng agenttik­teri de kompanııa qyzmetine joǵary baǵa berýde. “QMG BО́” halyq­ara­lyq sarapshylar bergen baǵa boıyn­sha, Qazaqstandaǵy eń ashyq qury­lym retinde tanyldy. Osy oraıda kompanııanyń elimizdegi eń iri jumys berýshi jáne ózi qyzmet at­qara­tyn óńir­lerdegi áleýmettik baǵdarlama­lardyń demeýshisi eken­digin atap ótken jón. Bul kompanııa qyzmet­ker­leriniń jalaqysy óńir­lerde jumys isteıtin basqa kom­pa­nııalar­men salystyrǵanda eń joǵa­ry deńgeıde bolyp otyr. Kom­panııa óz eńbekkerleriniń áleýmet­tik-tur­mys­tyq jaǵdaıyn jaqsartý­ǵa qo­maqty qarjy bóledi. Basqa qan­daı kompa­nııada tegin medısı­nalyq saq­tan­dyrý júıesi bar? Al “QMG BО́” AQ-da bul júıe dástúr­li jumys isteıdi. Basqa qandaı kompanııa jumysshy­lardyń oqýshy balalaryn charterlik ushaqtar men saýyqtyrý lagerlerine aparady? Al “QMG BО́” AQ-da bul turaqty dástúrge aınalǵan. “QMG BО́” AQ óziniń fılıal­dary ornalasqan óńirlerdiń ınfra­qurylymyn jaqsartýǵa qomaqty qarjy jumsaıdy. Bıyl kompanııa Atyraý jáne Mańǵystaý oblys­tarynda áleýmettik máselelerdi sheshýge 2,7 mıllıard teńge bóldi. Budan buryn kompanııa Atyraý qalasynda jabyq júzý basseınin, Jańaózen qalasynda deneshynyq­tyrý-saýyqtyrý keshenin jáne stadıonyn, Kaspıı teńiziniń jaǵa­syndaǵy “Kendirli demalys” aı­maǵyn paıdalanýǵa berdi. Qoryta aıtqanda “QMG BО́” AQ-nyń elimizdiń ekonomıkasyn damytýǵa qosyp otyrǵan ıgi úlesi ólsheýsiz. “QMG BО́” munaı kompa­nııasy sııaqty irgeli qurylym­dardyń arqasynda bizdiń elimiz qarqyndy damý úrdisimen keledi, halqymyzdyń ál-aýqaty artýda. Marat JUMAShEV.