Qant tapshylyǵy el rynogynda, álbette, anaý aıtqandaı baıqalmaıdy. Biraq qant baǵasy jyldan-jylǵa qymbattap barady. Sol qymbatshylyqtyń tasasynan qant tapshylyǵynyń da salqyny seziletin sııaqty. Sondyqtan aýa raıy men jer-sýy yńǵaıly óńirlerde qant qyzylshasyn ósirip, odan otandyq qant ónimderin óndirý degen taqyrypta tolǵanyp kórýdiń de kezegi jetken sııaqty.
Qant qyzylshasyn ósirý qazaq sharýasyna, al qant ónimderin óndirý qazaq jumysshylaryna jańalyq emes. Osydan jıyrma jyldaı ýaqyt buryn qazaq jerinde qyzylsha alqaptary da, odan shaqpaq qant jasaıtyn qant zaýyttary da jetkilikti bolatyn. Mysaly, bir ǵana oblysta Jambyl, Merki jáne Shý qant zaýyttary jyldyń tórt mezgilinde úzdiksiz jumys istep turdy. Al ony shıkizatpen qamtamasyz etetin qyzylsha alqaptary myńdaǵan gektarlardy alyp jatatyn. Biraq keńestik júıe qalyptastyrǵan, bir-birimen “sıam egizderindeı” jabysyp qalǵan josparly ekonomıkanyń kúli kókke ushqan sońǵy jıyrma jyldyń kóleminde japyraqtary jaıqalǵan burynǵy qyzylsha alqaptary da, býlary býdaqtaǵan qant zaýyttary da qańyrap qaldy.
“Birdiń kesiri myńǵa tıedi”. Toqsanynshy jyldardaǵy qarjy-ekonomıkalyq túrli qıyndyqtar qant qyzylshasy sharýashylyǵyn qaıta damytý, otandyq qant ónimderin kóptep óndirý degendi esten shyǵardy. Qyzylsha ósirý salasynda uzaq jyldar boıy jınaqtalǵan óndiristik baı tájirıbe kereksiz jaǵdaıǵa jetti. Baıyrǵy qyzylsha ósirýshiler qalyptastyrǵan eren eńbektiń úlgisine keıingi urpaq, tipti, kúle qaraıtyn dárejege jetti. Onyń sebebi de joq emes. Bul aralyqta baıyrǵy qyzylshashylardyń jasamystary zeınetke shyǵyp, al jastary jańa ómirge, jańa kásipke beıimdelip, aq tańnan qara keshke deıin bel jazbaıtyn jumysy aýyr qyzylsha ósirmeı-aq kún kórýge bolatynyna kózderi jetti. Qazir olardy qansha úgitteseń de alqapqa qaraı aıaq baspaıdy.
Ekonomıkalyq sarapshylardyń derekteri men dáıekterine júginsek, búginde elimizde qanttyń 95 paıyzy ımporttyq shıkizattan, al qalǵan 5,0 paıyzy otandyq qant qyzylshasynan óndiriledi eken. Sondyqtan qant óniminiń álemdik rynok pen eldegi baǵasy qant quraǵyna táýeldi bolyp otyr. Máselen, qazirgi kezde álemdik rynokta qant quraǵynyń 1 kılosynyń baǵasy qazaq valıýtasymen eseptegende orta eseppen 65 teńgeni quraıdy. Al bizdiń otandyq qant qyzylshasynyń zaýyttardaǵy qabyldaý baǵasy qant quraǵyna qaraǵanda 3-4 esege arzan. Demek, qazaq elindegi qant zaýyttary otandyq sapaly qant qyzylshasy shıkizatymen jetkilikti qamtamasyz etilmegendikten ımporttyq qymbat shıkizatpen jumys isteýge májbúr bolyp otyr dep qorytyndy jasaýǵa tolyq negiz bar. Bul májbúrlik sóz basynda aıtylǵan qant qymbatshylyǵyna ákelip soqtyrýda.
Nege? Álemdik rynokta qant quraǵynyń baǵasy joǵary bolǵandyqtan odan óndiriletin qanttyń baǵasy da jyldan-jylǵa ósý ústinde. Qazir eldiń keıbir oblystarynda 1 kılo qanttyń eń joǵary quny 188 teńgege jetse, Jambyl oblysyndaǵy baǵa 175 teńgeni qurap otyr.
Jambyl oblysynda qant qyzylshasy ótken ǵasyrdyń 80-shi jyldarynyń aıaǵynda 42 myń gektar alqapqa otyrǵyzylyp, tátti túbirdiń túsimdiligi ár gektardan orta eseppen 297 sentnerdi qurap kelgen bolsa, al 1992-2001 jyldary elimizdegi ekonomıkalyq qatynastardy naryqqa beıimdep, qaıta qurýǵa jáne burynǵy iri sharýashylyqtardyń jekeshelenip ketýine baılanysty qant qyzylshasy alqaptarynyń kólemi 5 esege qysqaryp ketipti. Mysaly, 2003 jyly – 5, 2004 jyly – 4,3, 2005 jyly – 1,4 myń, 2006 jyly 209 gektarǵa ǵana qant qyzylshasy egilgen. Al 2007 jyly qant qyzylshasy múlde ósirilmepti.
Qant qyzylshasy sharýashylyǵyn osyndaı tuıyqtan alyp shyǵýǵa el ekonomıkasynyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne ony ártaraptandyrýǵa baǵyttalǵan “Qazaqstannyń 30 korporatıvtik kóshbasshysy” baǵdarlamasynyń iske asyryla bastaýy túrtki boldy desek qatelespeımiz. О́ıtkeni týra osy baǵdarlamanyń aıasynda elde qant qyzylshasy men qant óndirisin damytý máselesi de qaralǵan bolatyn. Baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi daıyndaǵan “2008-2010 jyldary qant qyzylshasyn ósirý jáne qant óndirý” jónindegi salalyq baǵdarlamanyń jobasyna sáıkes “Jambyl oblysynda qant qyzylshasy sharýashylyǵy men qant óndirýdi damytýdyń 2008-2012 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy” bekitilipti. Ol baǵdarlama boıynsha oblysta fabrıkalyq qant qyzylshasyn ósirý kólemin 2008 jyly – 6 myń, 2012 jyly 12 myń jáne odan da kóp gektarǵa arttyrý arqyly oblystaǵy eki qant zaýyty – “Qant” AQ pen “Merki qant zaýyty” JShS óndirisin qant qyzylshasy shıkizatymen qajetti júktemede, tolyq qamtamasyz etý belgilengen. Bul baǵdarlama júzege asyrylsa, oblys turǵyndary kepildi jumys ornymen jáne óz qant ónimderimen qamtamasyz etiletini belgili.
Biraq 2008 jyly oblysta 6 myńnyń ornyna bar bolǵany 4,7 myń gektarǵa jýyq qant qyzylshasy egildi. Tabıǵat qýańshylyǵyna baılanysty onyń 1,1 myń gektarynan ǵana qant qyzylshasy jınaldy. Al 2009 jyly oblysta 1,6 myń gektar qant qyzylshasy egilip, onyń ónim bergeni nebary 930 gektardy ǵana qurady.
Al bıyl she? Qant qyzylshasyn egip jáne ony kútip, baptap ósirýde ótken jyldarmen salystyrǵanda bıyl biraz ilgerileý bar deýge bolady. Bıyl oblys boıynsha 3,8 myń gektar alqaptan qant qyzylshasyn jınaý jumystary bastalyp ketti. Atap aıtsaq, oblys boıynsha Merki aýdany – 1379 ga, Baızaq aýdany – 800 ga, Jambyl aýdany – 600 ga, Shý aýdany – 559 ga qant qyzylshasyn jınamaqshy. Sondaı-aq, Qordaı, Jýaly jáne T. Rysqulov atyndaǵy aýdandarda 100-185 gektar kólemdegi alqaptan qant qyzylshasy jınalady dep kútilýde.
Atalǵan alqaptardaǵy tátti túbirlerdi jınaý úshin negizinen burynnan qoldanylyp júrgen tehnıkalar jumyldyrylyp otyr. Keıbir aýdandarǵa mamandandyrylǵan arnaıy tehnıkalar da alyndy. Máselen, qyrkúıek aıynda Baızaq, Jambyl aýdandaryna “Ońtústik” áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy arqyly qyzylsha jınaıtyn 4 kombaın jáne pálek jınaǵysh 3 máshıne satyp alyndy. Al jýyrda Baızaq jáne T.Rysqulov atyndaǵy aýdan sharýalary “Aq jol-Agro-Bıznes” JShS arqyly Ýkraınada shyǵarylǵan 2 dana keshendi qyzylsha jınaý tehnıkalaryna qol jetkizdi.
Bir sharýashylyq sýdyń tapshylyǵyn aıtsa, endi bir sharýashylyq qant qyzylshasyn sebetin, kútip-baptaıtyn, qazyp, jınaıtyn tehnıkalarǵa zárýligin jetkizedi. Mysaly, “Sarybulaq” JShS tehnıka tapshylyǵynan qyzylsha jınaýǵa aýyl bolyp jumylyp jatyr. Nege? О́ıtkeni, túrik eliniń 2,5 mıllıon teńge turatyn qyzylsha qazatyn máshınesi kúnine 1 gektar alaqapty ǵana ıgere alady eken. Bul ónimsiz tirlikpen 70 gektar alqaptaǵy qyzylshany 70 kún jınaý kerek emes pe? Al aýdanda eginshilik mádenıetin kóterýdiń jańasha júıesin qalyptastyrady, onyń ishinde tátti túbirdi jartylaı klasterlik júıemen ósirýge sep bolady degen maqsatta qurylǵan “Qordaı” servıstik daıyndaý ortalyǵy qyzylshashylarǵa laıyqty kómek kórsete almaı otyrǵanǵa uqsaıdy. О́ıtkeni, olardyń usynǵan qyzmet baǵasy qymbat, odan keıin olardyń búkil jaramdy tehnıkalary Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy jumystarǵa jegilip júrgen kórinedi.
Bıyl oblysta qant qyzylshasy alqaptarynyń ár gektarynan orta eseppen 216 sentnerden ónim alynyp, jalpy túsim 81,8 myń tonnadan asady dep kútilýde. Degenmen, ónimniń odan da kóp bolýy yqtımal. О́ıtkeni búgingi kúni, sonaý 1960-1970 jyldardyń rekordtaryn qaıtalap, qant qyzylshasy alqaptarynyń ár gektarynan á degennen-aq 350-450 sentnerden ónim alyp jatqan sharýashylyqtar shyǵa bastady. Máselen, Baızaq aýdanynyń “Dostyq-99” sharýa qojalyǵy ár gektar qyzylsha alqaptarynyn – 400-450 sentnerden, “Talap” sharýa qojalyǵy – 300-350 sentnerden, al Merki aýdanyndaǵy “Sypataı batyr” JShS ár gektardan 250 sentnerden ónim jınaýda. Osy atalǵan sharýashylyqtardyń sý basyna óte jaqyn ornalasqan alqaptarynyń gektarlyq qaıtarymdary tipten 500-600 sentnerden aınalyp otyr.
Aldaǵy jyly qant qyzylshasyn strategııalyq mańyzy bar daqyl retinde jáne oblystaǵy qant zaýyttaryn óz shıkizatymen qamtamasyz etý maqsatynda qant qyzylshasy kólemin 7 myń gektarǵa jetkizýge talap jasalyp otyr. Demek, aýdan basshylary endigi jerde “bálen gektarǵa qyzylsha egildi” degen qurǵaq málimetti medet tutpaı, egilgen qant qyzylshasy alqaptaryn sý kózderine meılinshe jaqyn ornalastyrýǵa, alqaptarǵa tamshylatyp sýarý tehnologııasyn kóptep engizýge, jetispeıtin qajetti tehnıkalardy der kezinde jasaqtaýǵa, tuqym men mıneraldy tyńaıtqyshtardy ýaqtyly daıyndaýǵa qazirden bastap kirisýleri qajet sııaqty.
Úkimet te qyzylsha ósirýmen aınalysýǵa tilek bildirgen sharýalardy qoldaý sharalaryn qarastyryp jatyr. Máselen, ústimizdegi jyly Úkimettiń tıisti qaýlysymen bekitilgen erejege sáıkes, qant qyzylshasyn ósirýshilerge qant qyzylshasynyń árbir gektary úshin – 24500 teńgeden, al qant zaýytyna ótkizilgen qant qyzylshasy shıkizatynyń árbir tonnasyna – 400 teńgeden, ónerkásiptik úlgidegi tamshylatyp sýarý júıesin qoldanyp ósirilgen qant qyzylshasynyń árbir gektaryna 50 myń teńgeden sýbsıdııa tóleý belgilenipti. Árıne, bul azdaý. Sondyqtan sharýalar sýbsıdııa mólsherleriniń Úkimet tarapynan áli de bolsa kóbeıtile túskenin qalap otyr.
Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.
Qant qyzylshasyn ósirý qazaq sharýasyna, al qant ónimderin óndirý qazaq jumysshylaryna jańalyq emes. Osydan jıyrma jyldaı ýaqyt buryn qazaq jerinde qyzylsha alqaptary da, odan shaqpaq qant jasaıtyn qant zaýyttary da jetkilikti bolatyn. Mysaly, bir ǵana oblysta Jambyl, Merki jáne Shý qant zaýyttary jyldyń tórt mezgilinde úzdiksiz jumys istep turdy. Al ony shıkizatpen qamtamasyz etetin qyzylsha alqaptary myńdaǵan gektarlardy alyp jatatyn. Biraq keńestik júıe qalyptastyrǵan, bir-birimen “sıam egizderindeı” jabysyp qalǵan josparly ekonomıkanyń kúli kókke ushqan sońǵy jıyrma jyldyń kóleminde japyraqtary jaıqalǵan burynǵy qyzylsha alqaptary da, býlary býdaqtaǵan qant zaýyttary da qańyrap qaldy.
“Birdiń kesiri myńǵa tıedi”. Toqsanynshy jyldardaǵy qarjy-ekonomıkalyq túrli qıyndyqtar qant qyzylshasy sharýashylyǵyn qaıta damytý, otandyq qant ónimderin kóptep óndirý degendi esten shyǵardy. Qyzylsha ósirý salasynda uzaq jyldar boıy jınaqtalǵan óndiristik baı tájirıbe kereksiz jaǵdaıǵa jetti. Baıyrǵy qyzylsha ósirýshiler qalyptastyrǵan eren eńbektiń úlgisine keıingi urpaq, tipti, kúle qaraıtyn dárejege jetti. Onyń sebebi de joq emes. Bul aralyqta baıyrǵy qyzylshashylardyń jasamystary zeınetke shyǵyp, al jastary jańa ómirge, jańa kásipke beıimdelip, aq tańnan qara keshke deıin bel jazbaıtyn jumysy aýyr qyzylsha ósirmeı-aq kún kórýge bolatynyna kózderi jetti. Qazir olardy qansha úgitteseń de alqapqa qaraı aıaq baspaıdy.
Ekonomıkalyq sarapshylardyń derekteri men dáıekterine júginsek, búginde elimizde qanttyń 95 paıyzy ımporttyq shıkizattan, al qalǵan 5,0 paıyzy otandyq qant qyzylshasynan óndiriledi eken. Sondyqtan qant óniminiń álemdik rynok pen eldegi baǵasy qant quraǵyna táýeldi bolyp otyr. Máselen, qazirgi kezde álemdik rynokta qant quraǵynyń 1 kılosynyń baǵasy qazaq valıýtasymen eseptegende orta eseppen 65 teńgeni quraıdy. Al bizdiń otandyq qant qyzylshasynyń zaýyttardaǵy qabyldaý baǵasy qant quraǵyna qaraǵanda 3-4 esege arzan. Demek, qazaq elindegi qant zaýyttary otandyq sapaly qant qyzylshasy shıkizatymen jetkilikti qamtamasyz etilmegendikten ımporttyq qymbat shıkizatpen jumys isteýge májbúr bolyp otyr dep qorytyndy jasaýǵa tolyq negiz bar. Bul májbúrlik sóz basynda aıtylǵan qant qymbatshylyǵyna ákelip soqtyrýda.
Nege? Álemdik rynokta qant quraǵynyń baǵasy joǵary bolǵandyqtan odan óndiriletin qanttyń baǵasy da jyldan-jylǵa ósý ústinde. Qazir eldiń keıbir oblystarynda 1 kılo qanttyń eń joǵary quny 188 teńgege jetse, Jambyl oblysyndaǵy baǵa 175 teńgeni qurap otyr.
Jambyl oblysynda qant qyzylshasy ótken ǵasyrdyń 80-shi jyldarynyń aıaǵynda 42 myń gektar alqapqa otyrǵyzylyp, tátti túbirdiń túsimdiligi ár gektardan orta eseppen 297 sentnerdi qurap kelgen bolsa, al 1992-2001 jyldary elimizdegi ekonomıkalyq qatynastardy naryqqa beıimdep, qaıta qurýǵa jáne burynǵy iri sharýashylyqtardyń jekeshelenip ketýine baılanysty qant qyzylshasy alqaptarynyń kólemi 5 esege qysqaryp ketipti. Mysaly, 2003 jyly – 5, 2004 jyly – 4,3, 2005 jyly – 1,4 myń, 2006 jyly 209 gektarǵa ǵana qant qyzylshasy egilgen. Al 2007 jyly qant qyzylshasy múlde ósirilmepti.
Qant qyzylshasy sharýashylyǵyn osyndaı tuıyqtan alyp shyǵýǵa el ekonomıkasynyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne ony ártaraptandyrýǵa baǵyttalǵan “Qazaqstannyń 30 korporatıvtik kóshbasshysy” baǵdarlamasynyń iske asyryla bastaýy túrtki boldy desek qatelespeımiz. О́ıtkeni týra osy baǵdarlamanyń aıasynda elde qant qyzylshasy men qant óndirisin damytý máselesi de qaralǵan bolatyn. Baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi daıyndaǵan “2008-2010 jyldary qant qyzylshasyn ósirý jáne qant óndirý” jónindegi salalyq baǵdarlamanyń jobasyna sáıkes “Jambyl oblysynda qant qyzylshasy sharýashylyǵy men qant óndirýdi damytýdyń 2008-2012 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy” bekitilipti. Ol baǵdarlama boıynsha oblysta fabrıkalyq qant qyzylshasyn ósirý kólemin 2008 jyly – 6 myń, 2012 jyly 12 myń jáne odan da kóp gektarǵa arttyrý arqyly oblystaǵy eki qant zaýyty – “Qant” AQ pen “Merki qant zaýyty” JShS óndirisin qant qyzylshasy shıkizatymen qajetti júktemede, tolyq qamtamasyz etý belgilengen. Bul baǵdarlama júzege asyrylsa, oblys turǵyndary kepildi jumys ornymen jáne óz qant ónimderimen qamtamasyz etiletini belgili.
Biraq 2008 jyly oblysta 6 myńnyń ornyna bar bolǵany 4,7 myń gektarǵa jýyq qant qyzylshasy egildi. Tabıǵat qýańshylyǵyna baılanysty onyń 1,1 myń gektarynan ǵana qant qyzylshasy jınaldy. Al 2009 jyly oblysta 1,6 myń gektar qant qyzylshasy egilip, onyń ónim bergeni nebary 930 gektardy ǵana qurady.
Al bıyl she? Qant qyzylshasyn egip jáne ony kútip, baptap ósirýde ótken jyldarmen salystyrǵanda bıyl biraz ilgerileý bar deýge bolady. Bıyl oblys boıynsha 3,8 myń gektar alqaptan qant qyzylshasyn jınaý jumystary bastalyp ketti. Atap aıtsaq, oblys boıynsha Merki aýdany – 1379 ga, Baızaq aýdany – 800 ga, Jambyl aýdany – 600 ga, Shý aýdany – 559 ga qant qyzylshasyn jınamaqshy. Sondaı-aq, Qordaı, Jýaly jáne T. Rysqulov atyndaǵy aýdandarda 100-185 gektar kólemdegi alqaptan qant qyzylshasy jınalady dep kútilýde.
Atalǵan alqaptardaǵy tátti túbirlerdi jınaý úshin negizinen burynnan qoldanylyp júrgen tehnıkalar jumyldyrylyp otyr. Keıbir aýdandarǵa mamandandyrylǵan arnaıy tehnıkalar da alyndy. Máselen, qyrkúıek aıynda Baızaq, Jambyl aýdandaryna “Ońtústik” áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy arqyly qyzylsha jınaıtyn 4 kombaın jáne pálek jınaǵysh 3 máshıne satyp alyndy. Al jýyrda Baızaq jáne T.Rysqulov atyndaǵy aýdan sharýalary “Aq jol-Agro-Bıznes” JShS arqyly Ýkraınada shyǵarylǵan 2 dana keshendi qyzylsha jınaý tehnıkalaryna qol jetkizdi.
Bir sharýashylyq sýdyń tapshylyǵyn aıtsa, endi bir sharýashylyq qant qyzylshasyn sebetin, kútip-baptaıtyn, qazyp, jınaıtyn tehnıkalarǵa zárýligin jetkizedi. Mysaly, “Sarybulaq” JShS tehnıka tapshylyǵynan qyzylsha jınaýǵa aýyl bolyp jumylyp jatyr. Nege? О́ıtkeni, túrik eliniń 2,5 mıllıon teńge turatyn qyzylsha qazatyn máshınesi kúnine 1 gektar alaqapty ǵana ıgere alady eken. Bul ónimsiz tirlikpen 70 gektar alqaptaǵy qyzylshany 70 kún jınaý kerek emes pe? Al aýdanda eginshilik mádenıetin kóterýdiń jańasha júıesin qalyptastyrady, onyń ishinde tátti túbirdi jartylaı klasterlik júıemen ósirýge sep bolady degen maqsatta qurylǵan “Qordaı” servıstik daıyndaý ortalyǵy qyzylshashylarǵa laıyqty kómek kórsete almaı otyrǵanǵa uqsaıdy. О́ıtkeni, olardyń usynǵan qyzmet baǵasy qymbat, odan keıin olardyń búkil jaramdy tehnıkalary Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy jumystarǵa jegilip júrgen kórinedi.
Bıyl oblysta qant qyzylshasy alqaptarynyń ár gektarynan orta eseppen 216 sentnerden ónim alynyp, jalpy túsim 81,8 myń tonnadan asady dep kútilýde. Degenmen, ónimniń odan da kóp bolýy yqtımal. О́ıtkeni búgingi kúni, sonaý 1960-1970 jyldardyń rekordtaryn qaıtalap, qant qyzylshasy alqaptarynyń ár gektarynan á degennen-aq 350-450 sentnerden ónim alyp jatqan sharýashylyqtar shyǵa bastady. Máselen, Baızaq aýdanynyń “Dostyq-99” sharýa qojalyǵy ár gektar qyzylsha alqaptarynyn – 400-450 sentnerden, “Talap” sharýa qojalyǵy – 300-350 sentnerden, al Merki aýdanyndaǵy “Sypataı batyr” JShS ár gektardan 250 sentnerden ónim jınaýda. Osy atalǵan sharýashylyqtardyń sý basyna óte jaqyn ornalasqan alqaptarynyń gektarlyq qaıtarymdary tipten 500-600 sentnerden aınalyp otyr.
Aldaǵy jyly qant qyzylshasyn strategııalyq mańyzy bar daqyl retinde jáne oblystaǵy qant zaýyttaryn óz shıkizatymen qamtamasyz etý maqsatynda qant qyzylshasy kólemin 7 myń gektarǵa jetkizýge talap jasalyp otyr. Demek, aýdan basshylary endigi jerde “bálen gektarǵa qyzylsha egildi” degen qurǵaq málimetti medet tutpaı, egilgen qant qyzylshasy alqaptaryn sý kózderine meılinshe jaqyn ornalastyrýǵa, alqaptarǵa tamshylatyp sýarý tehnologııasyn kóptep engizýge, jetispeıtin qajetti tehnıkalardy der kezinde jasaqtaýǵa, tuqym men mıneraldy tyńaıtqyshtardy ýaqtyly daıyndaýǵa qazirden bastap kirisýleri qajet sııaqty.
Úkimet te qyzylsha ósirýmen aınalysýǵa tilek bildirgen sharýalardy qoldaý sharalaryn qarastyryp jatyr. Máselen, ústimizdegi jyly Úkimettiń tıisti qaýlysymen bekitilgen erejege sáıkes, qant qyzylshasyn ósirýshilerge qant qyzylshasynyń árbir gektary úshin – 24500 teńgeden, al qant zaýytyna ótkizilgen qant qyzylshasy shıkizatynyń árbir tonnasyna – 400 teńgeden, ónerkásiptik úlgidegi tamshylatyp sýarý júıesin qoldanyp ósirilgen qant qyzylshasynyń árbir gektaryna 50 myń teńgeden sýbsıdııa tóleý belgilenipti. Árıne, bul azdaý. Sondyqtan sharýalar sýbsıdııa mólsherleriniń Úkimet tarapynan áli de bolsa kóbeıtile túskenin qalap otyr.
Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.
