Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń buıryǵy №838

2010 jylǵy 26 qazan, Astana qalasy Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn obektiler men ónimderdiń tizbesin jáne epıdemııalyq mańyzy bar obektilerdiń tizbesin bekitý týraly «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi tý­raly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyr­kúıektegi Kodeksiniń 7-babynyń 1-tarmaǵynyń 61-tar­maq­sha­syna, 21-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Mynalar: 1) osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn obektiler men ónimderdiń tizbesi; 2) osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Epıdemııalyq mańyzy bar obektilerdiń tizbesi bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mı­nıstrliginiń Memlekettik sanıtarlyq-epıdemıolo­gııa­lyq qadaǵalaý komıteti osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi qamtamasyz etsin. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mı­nıstrliginiń Ákimshilik-quqyqtyq jumys departamenti osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin ony zańnamada belgilengen tártippen resmı jarııalaýdy qamtamasyz etsin. 4. Mynalardyń: 1) «Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qa­daǵalaýǵa jatatyn obektiler men ónimder tizbesin belgileý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaý­lyq saqtaý mınıstriniń 2009 jylǵy 27 qazandaǵy № 572 buıryǵynyń (Qazaqstan Respýblıkasynyń Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5867 bolyp tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵynda 2010 jylǵy 20 naýryzda № 1 jarııalanǵan); 2) «Epıdemııalyq mańyzdy obektiler tizbesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mı­nıstriniń mindetin atqarýshynyń 2009 jylǵy 9 qara­sha­daǵy № 669 buıryǵynyń (Qazaqstan Respýblıkasynyń Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5868 bolyp tirkelgen, «Zań gazeti» gazetinde 2009 jylǵy 10 jeltoqsanda № 189 (1612) jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn. 5. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý komıte­ti­niń tóraǵasy – Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri K.S. Ospanovqa júktelsin. 6. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keı­in kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstrdiń mindetin atqarýshy B.SADYQOV. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń  2010 jylǵy 26  qazandaǵy № 838 buıryǵyna 1-qosymsha Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn obektiler men ónimderdiń tizbesi 1. Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵa­laýǵa jatatyn obektilerdiń tizbesi: 1) halyqqa kommýnaldyq, turmystyq qyzmet kórsetý jáne áleýmettik maqsattaǵy obektiler: monshalar, saýnalar, júzý basseınderi; ınternat úıleri (eresekterge arnalǵan). Múgedekter men qarttarǵa arnalǵan úıler; kárizdik tazartý qurylystary men jelileri (onyń ishinde jaýyn-shashyn kárizi), qoǵamdyq dárethanalar; qaldyqtardy, onyń ishinde medısınalyq qaldyq­tardy jınaý, tasymaldaý, joıý, suryptaý, zararsyzdandyrý jáne kádege jaratý obektileri. Qoqys óńdeý zaýyttary. Polıgondar, onyń ishinde ýytty ónerkásiptik qaldyqtar polı­gondary, qatty turmystyq qaldyqtar polıgondary; parfıýmerlik-kosmetıkalyq ónim jáne gıgıenalyq zattardy óndirý obektileri; halyqtyń ýaqytsha turatyn obektileri (qonaq úıler, motelder, kempıngter, jataqhanalar, vahtalyq kentter); turǵyn jáne qoǵamdyq ǵımarattardy, keńselerdi paıdalaný uıymdary, úılerdi basqarý uıymdary, úı-jaı ıeleriniń kooperatıvteri; óndiristik jáne turmystyq tehnıkany jóndeý obektileri; sý qubyry, káriz, jylý júıelerine, qazandyqtarǵa qyzmet kórsetý obektileri; shashtarazdar, kosmetologııalyq ortalyqtar, salondar, kir jýatyn oryndar, kıim tazartý oryndary; parfıýmerlik-kosmetıkalyq ónimdi, balalarǵa arnalǵan gıgıenalyq zattardy jáne taýarlardy, mıneraldy tyńaıt­qyshtar men ósimdikterdi hımııalyq qorǵaý quraldaryn, ýlardy jáne ýly hımıkattardy, vaksınalardy jáne basqa da ımmýn­dyq-bıologııalyq preparattardy saqtaýǵa arnalǵan qoımalar; 2) balalar men jasóspirimderdi tárbıeleý jáne olarǵa bilim berý obektileri: ınternat uıymdary; mektepke deıingi tárbıeleý jáne oqytý uıymdary; bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim beretin uıymdar; daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan bilim berý uıymdary; qosymsha bilim berý uıymdary; tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý jáne oqytý uı­ymdary. Joǵary bilim berý jáne joǵary bilimnen keıingi uıymdar; arnaıy, arnaıy bilim berý túzetý uıymdary; 3) densaýlyq saqtaý obektileri: óndiristik obektiler janyndaǵy medısınalyq pýnktter, densaýlyq saqtaý pýnktteri; dástúrli emes jáne halyq medısınasy obektileri; medısınalyq tehnıkany jáne medısınalyq maqsattaǵy buıymdardy ótkizetin obektilerdi qospaǵanda farma­sev­tıkalyq qyzmetti júzege asyratyn obektiler; ıadrolyq medısına obektileri; ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý obektiler; stasıonarlyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý obektiler, onyń ishinde perınataldyq ortalyqtar, perzenthanalar, gınekologııalyq bólimsheler, hırýrgııalyq stasıonarlar, bólimsheler, operasııalyq bloktar, ınfeksııalyq, týberkýlez aýrýhanalary; pallıatıvtik kómek jáne meıirbıke kútimin kórsetetin obektiler; qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn obektiler; sot medısınasy jáne patologııalyq anatomııa sala­syndaǵy qyzmetti júzege asyratyn obektiler; AITV/JITS profılaktıkasy salasyn¬daǵy qyzmetti júzege asyratyn densaýlyq saqtaý obektiler; stomatologııalyq obektiler; 4) kólik quraldary: adamdardy, tamaq ónimderin, azyq-túlik shıkizattaryn, sharýashylyq-aýyz sý maqsatyndaǵy sýdy, radıoaktıvtik, hı­mııa­lyq jáne ýytty zattar men qaldyqtardy, jarylǵysh já­ne pırotehnıkalyq zattardy tasymaldaý úshin paıda­la­nylatyn temir jol, avtomobıl, teńiz, ishki sý, áýe kólikteri; 5) kólik quraldaryna qyzmet kórsetý obektileri: temir jol kólik quraldaryna qyzmet kórsetý obektileri; vtomobıl kólik quraldaryna qyzmet kórsetý obektileri; áýe kólik quraldaryna qyzmet kórsetý obektileri; teńiz, ishki sý kólik quraldaryna qyzmet kórsetý obektileri; 6) qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileri: temir jol kóligindegi qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileri; áýe kóliginde qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileri; teńiz, ishki sý kóligindegi qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileri; meıramhanalar, barlar, dámhanalar, ashanalar, býfetter, as bloktary, aspazdyq sehtar; 7) zerthanalardyń barlyq túrleri: mıkrobıologııalyq, vırýsologııalyq, parazıtologııalyq, hımııalyq, toksıkologııalyq, radıoızotoptyq, radondyq, radıologııalyq, referens-zerthanalar jáne polımerazdy tizbekti reaksııa zerthanalary; 8) tamaq ónimderin satý obektileri: tamaq ónimderiniń kóterme saýdasy obektileri; tamaq ónimderin bólshektep satý obektileri; tamaq ónimderin avtomatty daıyndaýǵa jáne ótkizýge arnalǵan apparattar; daıyn tamaq ónimderin ólshep-oraý obektileri; tamaq ónimderin kóterme jáne bólshektep satý bazarlary; tamaq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan qoımalar; 9) sýmen jabdyqtaý obektileri: sýmen jabdyqtaý kózderi, sý qubyry qurylystary men jelileri; ortalyqtanbaǵan sýmen jabdyqtaý obektileri; 10) tamaq ónerkásibi jáne tamaq ónimin óndirý obektileri: balalar sút asúıleri; sút óńdeý obektileri, daıyn sút ónimin óndirý obektileri; et óńdeý obektileri, ettiń jartylaı fabrıkattaryn jáne/nemese daıyn et ónimin óndiretin obektiler; maı ónimderin óndiretin obektiler; tamaq konsentrattaryn óndiretin obektiler; krahmaldy-sirneli ónimderdi, krahmal óndiretin obektiler; qant óndiretin obektiler; kondıterlik, kondıterlik-krem ónimderin jáne unnyń jartylaı fabrıkattaryn óndiretin obektiler; alkogolsiz ónim (onyń ishinde ydysqa ólshep-quıylǵan aýyz sý jáne sýsyndar) óndiretin obektiler; alkogol, alkogoli az ónimdi, syra óndiretin obektiler; aspazdyq jáne ıodtalǵan tuzdardy óndiretin obektiler; ósimdikten alynatyn aýyl sharýashylyǵy ónimin, onyń ishinde soıa ónimin jınaý, saqtaý jáne óńdeý obektileri; arnaıy maqsattaǵy tamaq ónimderin, BAQ-dy jáne tamaq óniminiń ózge de toptaryn óndiretin jáne ótkizetin obektiler; chıpsılerdi, keptirilgen nandy, júgeri taıaqshalaryn, kazınakılerdi, shemishkelerdi, qurǵaq tańerteńgilik asty, slaıstardy óndiretin obektiler; shaı óndirý obektileri; ashytqy óndiretin obektiler; sút daıyndaý obektileri (sút-taýar fermalary, sút bloktary, sút qabyldaý pýnktteri); mal soıý obektileri; qus óńdeý obektileri, qus etiniń jartylaı fabrı­kattaryn jáne/nemese qustan jasalatyn daıyn ónim óndiretin obektiler; balyq óńdeý obektileri, balyqtan jasalatyn jartylaı fabrıkattardy jáne/nemese balyqtan jasalatyn daıyn ónimdi óndiretin obektiler; naýbaıhanalar, makaron, un tartý obektileri; 11) saýyqtyrý, mádenı jáne sporttyq maqsattaǵy obektiler: balalardy saýyqtyrý obektileri (maýsymdyq, jyl boıǵy); mádenı oıyn-saýyq obektileri; kompıýter klýbtary; qalpyna keltirý emi jáne medısınalyq ońaltý uıymdary; sanatorııalyq-saýyqtyrý jáne sanatorııalyq-kýrorttyq obektiler; sporttyq jáne dene shynyqtyrý-saýyqtyrý qurylystary jáne obektileri; týrıstik bazalar, demalys bazalary; 12) ónerkásip salalary jáne óndiris obektileri: metallýrgııalyq, mashına jasaý jáne metall óńdeý obektileri; jeńil ónerkásip obektileri; aǵash óńdeý ónerkásibi obektileri, jıhaz daıyndaý jáne jınaqtaý obektileri; polıgrafııalyq ónerkásip obektileri, tıpografııalar; shyny jáne farfor ónerkásibi obektileri; hımııalyq ónerkásip obektileri; kómir ónerkásibi obektileri; munaı ónerkásibi obektileri; gaz ónerkásibi obektileri; elektr energetıkasy ónerkásibiniń obektileri; qurylys ónerkásibi obektileri; jarylǵysh jáne pırotehnıkalyq zattar men buıymdardy shyǵaratyn obektiler; hımııalyq tyńaıtqyshtardy, ósimdikterdi qorǵaý zattaryn óndiretin obektiler; baılanys jáne telekommýnıkasııa obektileri; balalar kıimin, oıynshyqtardy, balalar tutynatyn zattardy óndiretin jáne ótkizetin obektiler; qara jáne tústi metall synyqtaryn jáne qaldyqtaryn daıyndaýmen, saqtaýmen, ótkizýmen aınalysatyn obektiler; qaptama ónim, tyǵyndaý materıaldaryn, polımer materıaldardan jasalǵan buıymdardy shyǵaratyn obektiler; dezınfeksııalaý, dezınseksııalaý, deratızasııalaý zattary men preparattaryn daıyndaıtyn, óndiretin, óńdeıtin jáne ótkizetin, sondaı-aq olardy paıdalanýmen baılanysty jumystar men qyzmetterdi kórsetetin obektiler; radıotehnıkalyq obektiler; 13) atom energııasyn paıdalaný obektileri; 14) radıasııalyq qaýipti obektiler. 2. Memlekettik sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵa­laýǵa jatatyn ónimder: 1) tamaq ónimderi (adam tamaqqa qoldanatyn tabıǵı nemese óńdelgen túrdegi ónimderi), onyń ishinde gendik-ınjenerlik túrlendirilgen (transgendik) organızmderdi paıdalana otyryp alynǵan tamaq ónimderi; 2) balalar men eresekterdiń jeke gıgıenalyq zattary, úsh jasqa deıingi balalar tutynatyn zattar: balalardy tamaq­tandyrý úshin paıdalanylatyn ydystar men buıymdar, balany gıgıenalyq kútý zattary, balalarǵa arnalǵan kıimder (birinshi qabaty); 3) sharýashylyq-aýyz sýmen jabdyqtaý júıelerinde paıdalanýǵa jáne júze basseınderindegi shaıyndy sýlardy tazalaý kezinde paıdalanýǵa arnalǵan materıaldar, jabdyq, zattar, qurylǵylar; 4) parfıýmerlik-kosmetıkalyq zattar, aýyz qýysy gıgıenasynyń zattary; 5) óndiristik maqsattaǵy hımııalyq jáne hımııalyq emes zattar, turmystyq hımııa taýarlary; 6) qurylysta, kólikte paıdalanýǵa, sondaı-aq jıhazdar men basqa da úıde tutynatyn zattardy daıyndaýǵa arnalǵan polımerlik jáne sıntetıkalyq materıaldar, jıhaz, hı­mııalyq talshyqtar men tekstıl qosalqy zattar bar tekstıl tigin jáne toqyma materıaldary, kıimder men aıaq kıimder daıyndaýǵa arnalǵan jasandy jáne sıntetıkalyq bylǵa­rylar jáne tekstıl materıaldary; 7) kólik quraldarynyń jáne turmystyq tehnıkanyń qosalqy bólshekterinen basqa (aýyz sýmen jáne tamaq ónimimen janasatyndardy qospaǵanda) óndiristik, medı­sınalyq jáne turmystyq maqsattaǵy mashına jasaý jáne aspap jasaý ónimi; 8) baspa ónimi: jalpy bilim beretin orta jáne joǵary oqý oryndaryna arnalǵan oqý basylymdary men kórneki quraldary, balalar men jasóspirimderge arnalǵan kitap jáne jýrnal basylymdary; 9) óndirý prosesinde óńdeýge jatatyn tabıǵı shıkizattan jasalǵan materıaldar; 10) adamnyń denesimen janasatyn buıymdarǵa (buıymǵa) arnalǵan materıaldar, kıim, aıaq kıim; 11) ıondaýshy sáýlelený, onyń ishinde generasııalaýshy sáýlelený kózderi bolyp tabylatyn ónim, buıym, jabdyq, sondaı-aq radıoaktıvti zattar bar materıaldar men taýarlar; 12) radıoaktıvti zattardyń, onyń ishinde qaıta óńdeý jáne halyq sharýashylyǵynda paıdalanýǵa arnalǵan óndiristik qaldyqtardyń quramy gıgıenalyq normatıvtermen reglamentteletin qurylys materıaldary; 13) temeki buıymdary men temeki shıkizaty; 14) jeke qorǵanysh quraldary; 15) pestısıdter men agrohımıkattar; 16) tamaq ónimderimen janasatyn materıaldar, buıymdar jáne jabdyq; 17) aýa daıyndaýǵa, aýa tazartýǵa jáne súzgileýge arnalǵan jabdyq, materıaldar; 18) muzdaqqa qarsy reagentter; 19) mıneraldy sý (tabıǵı ashanalyq, emdik-ashanalyq, emdik), syıymdylyqqa quıylǵan shólmektegi aýyz sý (onyń ishinde balalar tamaǵynda paıdalanýǵa arnalǵan), sergitetin sýsyndar, alkogoli az ónimdi qosa alǵanda alkogol ónimi, syra; 20) arnaıy tamaq ónimderi, onyń ishinde balalar tamaǵy ónimi, júkti jáne emizetin áıelderge arnalǵan ónimder, dıetalyq (emdik jáne profılaktıkalyq) tamaq ónimderi, sportshylarǵa arnalǵan ónimder (budan ári – arnaıy tamaq ónimderi); tamaqqa bıologııalyq aktıvti qospalar, tamaqqa bıologııalyq aktıvti qospalar óndirýge arnalǵan shıkizat, organıkalyq ónimder; 21) taǵamdyq qospalar, keshendi taǵamdyq qospalar, hosh ıistendirgishter, dámdi hosh ıistendirgish zattar men shıkizat komponentteri retindegi ósimdik ekstrakttary, mıkroor­ga­nızm­derdiń bastapqy ósirindileri jáne bakterııalyq ashyt­qylar, tehnologııalyq qosymsha zattar, onyń ishinde fermentti preparattar; 22) dezınfeksııalaý, dezınseksııalaý jáne deratızasııalaý zattary (turmysta, emdeý-profılaktıkalyq mekemelerde jáne basqa da obektilerde (veterınarııada qoldanylatynnan basqa) qoldanýǵa arnalǵan); 23) áleýetti qaýipti hımııalyq jáne bıologııalyq zattar jáne olardyń negizinde daıyndalatyn, adamnyń densaýlyǵy úshin áleýetti qaýip tóndiretin (dárilik zattardan basqa) preparattar, óndirý, qoldaný, tasymaldaý, óńdeý jaǵdaılarynda, sondaı-aq turmystyq jaǵdaılarda adamnyń densaýlyǵyna jáne qorshaǵan tabıǵı ortaǵa qolaısyz áser etýge beıim tabıǵı nemese jasandy jolmen alynǵan jeke zattar (qosyndylar). Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń  mindetin atqarýshynyń 2010 jylǵy 26 qazandaǵy № 838 buıryǵyna 2-qosymsha Epıdemııalyq mańyzy bar obektilerdiń tizbesi 1. Balalar saýyqtyrý obektileri (maýsymdyq, jyl boıǵy); 2. Balalar sút ashanalary; 3. Sý qubyry qurylystary men jelileri; 4. Internat uıymdary; 5. Sút óńdeý obektileri, daıyn sút ónimin óndiretin obektiler; 6. Et óńdeý obektileri, ettiń jartylaı fabrıkattaryn jáne/nemese daıyn et ónimin óndiretin obektiler; 7.  Kondıterlik, kondıterlik-krem buıymdaryn jáne unnyń jartylaı fabrıkattaryn óndiretin obektiler; 8. Tamaq óniminiń kóterme jáne bólshek saýda obektileri (saýda ortalyǵy); 9.  Qoǵamdyq tamaqtaný obektileri; 10.  Arnaıy maqsattaǵy tamaq ónimderin, BAQ-dy jáne ózge de tamaq ónimin óndiretin jáne ótkizetin obektiler; 11. Sút daıyndaý obektileri (sút-taýar fermalary, sút bloktary, sút qabyldaý pýnktteri); 12. Alkogolsiz ónim (onyń ishinde ydysqa ólshep quıylǵan aýyz sý jáne sýsyndar) óndiretin oektiler; 13. Daıyn dárilik túrlerdi, medısınalyq maqsattaǵy tehnıkany jáne buıymdardy ótkizetin obektilerden basqa farmasevtıkalyq qyzmet obektileri; 14. Dástúrli emes jáne halyq medısınasy obektileri; 15. Ortalyqtanbaǵan sýmen jabdyqtaý obektileri; 16. Stasıonarlyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý obek­tiler (perınataldyq ortalyqtar, týma, gınekolo­gııa­lyq bólimsheler, hırýrgııalyq stasıonarlar, bólimsheler, opera­sııalyq bloktar, ınfeksııalyq, týberkýlezdik aýrýhanalar); 17. Qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn obektiler; 18. AITV/JITS profılaktıkasy salasyn¬daǵy qyz­metti júzege asyratyn densaýlyq saqtaý obektiler; 19. Mektepke deıingi tárbıe jáne oqytý uıymdary; 20. Bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim beretin uıymdar; 21. Ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý obektiler; 22. Qalpyna keltirip emdeý jáne medısınalyq ońaltý obektiler; 23. Sot medısınasy jáne patologııalyq anatomııa salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn obektiler; 24. Shashtarazdar, kosmetıkalyq ortalyqtar, salondar; 25. Qus óńdeý obektileri, qus etiniń jartylaı fabrı­kattaryn jáne/nemese balyqtan jasalatyn daıyn ónim óndiretin obektiler; 26. Balyq óńdeý obektileri, balyqtan jasalatyn jartylaı fabrıkattardy jáne/nemese balyqtan jasalatyn daıyn ónimdi óndiretin obektiler; 27. Tamaq óniminiń kóterme jáne bólshek saýda bazarlar; 28. Stomatologııalyq obektiler; 29. Arnaıy, arnaıy bilim berý túzetý uıymdary; 30. Tamaq ónimin saqtaýǵa arnalǵan qoımalar; 31. Sanatorııalyq-saýyqtyrý jáne sanatorııalyq-ký­rorttyq obektiler; 32. Tamaq ónimderin, tamaq shıkizattardy, sharýashylyq-aýyz sý maqsatyndaǵy sýdy, tasymaldaý úshin paıda­la­ny­latyn kólik quraldary (temir jol, avtomobıl, teńiz, ishki sý, áýe); 33. Adamdardy tasymaldaý úshin (temir jol, teńiz, ishki sý, áýe) paıdalanylatyn kólik quraldary. --------------------------------------- Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 24 qarashada Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6652 bolyp engizildi.