Jumyspen qamtýda jyl jemisti boldy

«Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda 156 myńǵa jýyq qazaqstandyq jumyspen qamtyldy. Onyń ishinde 53%-y jumyssyzdar bolsa, 47%-y óz betinshe jumyspen qamtylǵandar bolyp otyr. Bul baǵdarlamada birinshi kezekte áıelder men jastarǵa basymdyq beriledi. Qazirgi tańda jastardyń oǵan qatysý úlesi 47%-dy kórsetse, áıelderdiki 50%-ǵa jetti. Bul jóninde Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri Birjan Nurymbetov málim etti. Onyń aıtýyna qaraǵanda, qazirgi ýaqyttarda oryn alyp otyrǵan ekono­mıkalyq ahýaldar jaǵdaıynda kásiporyndarda jumys oryndaryn saqtap qalý máseleleri búgingi kúnniń basty taqyryby deýge bolady. Sol sebepti, osy máseleniń máni, qazirgi tańda jumyspen qamtamasyz etýdiń pármendi quraldarynyń biri – «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy. Osy rette 2015 jylǵy jalpy jumyspen qamtylǵandar jaıynda qorytyndy esep pen bıylǵy jylǵa arnalǵan aldaǵy josparlaryn atap ótken vıse-mınıstr ótken jyldyń jurtshylyqty jumyspen qamtamasyz etý barysynda jemisti bolǵanyn jetkizdi. Oǵan dálel 150 myńnan astam jumysqa ornalastyrylǵandar ishinde 142 myńǵa jýyǵy, ıaǵnı 91%-y turaqty jumyspen qamtylyp otyr. Jáne de olardyń qatarynda 4400 múmkindigi shekteýli jandar, 3 myń­nan astam mektep túlekteri men bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosap shyqqan 300-deı azamat, 280 oralman, 200-ge jýyq balalar úıiniń tárbıelenýshileri, jetim balalar men ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵandar bar. Osy baǵdarlamanyń birinshi baǵyty aıasynda 2015 jyly 565 joba júzege asyrylyp, 8,6 myń adam qurylǵan jumys oryndaryna ornalastyryldy. Al ekinshi baǵyt boıynsha 6 myńnan astam azamattar kásipkerlik negizinde oqytýdan ótip, mıkrokredıt aldy. Onyń ishinde 4,1 myńǵa jýyǵy alǵash ret óz isterin ashyp, kásipker atandy. Nátıjesinde, aǵymdaǵy jyly qosymsha 6,1 myń adam jumyspen qamtyldy. Sonymen qatar, osy baǵdarlamanyń úshinshi baǵyty sheńberinde tegin oqýmen 14 myń azamat qamtamasyz etilip, onyń 10,7 myńy oqýlaryn támamdap, jumysqa tartyldy. Al 20,7 myń azamat jastar tájirıbesi aıasynda áleýmettik jumys oryndarymen qamtylsa, 2015 jyly atalǵan úshinshi baǵyt aıasynda ekonomıkalyq áleýeti tómen eldi mekenderden 1200 adam kóshirildi, dep atap ótti. Elbasynyń tapsyrmasyna oraı, 2015 jyldan bastap búkil óńirlerde jumys­pen qamtý jóninde keshendi jospar iske asyrylýda. Ol degenimiz, bizdiń aıtyp otyrǵan «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasymen qosa, elimizde júzege asyrylyp otyrǵan basqa da memlekettik, salalyq jáne óńirlik baǵdarlamalardyń múmkindikterin paıdalana otyryp jumyspen qamtý sharalarynyń esebin júrgizý. Onyń barlyǵyn qosar bolsaq, ótken jyly jumyspen qamtý shara­larynyń aımaqtyq keshendi josparyn júzege asyrý nátıjesinde, 423 myń adam qamtylsa, onyń 396 myńy jumysqa ornalasty. Onyń ishinde turaqty jumyspen qamtylǵandar 218 myńdy qurady. Bul josparlanǵan kórsetkishtiń 131%-yn quraǵanyn ańǵartady. Sonymen qatar, Memleket basshy­synyń 2015 jylǵy 30 qarashadaǵy «Qazaqstan jańa jahandyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty Joldaýyndaǵy jumyssyzdyqqa jol bermeý boıynsha berilgen tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligi mamandary «JQJK-2020» baǵdarlamasyn jandandyrý boıynsha jumystar júrgizgenin atap aıtty. Bul rette, kásiporyndarda joǵary bilikti mamandardyń jumys oryndaryn saqtaý maqsatynda jumys ýaqytynyń qysqarýyna baılanysty eńbekaqynyń 2/3 bóligin ýaqytsha sýbsıdııalaý tetikteri engiziletinin, sonymen qatar, kásiporyn jumys ornyn saqtaǵan jaǵdaıda qyzmetkerlerdi, onyń ishinde, jumys isteıtin jastardy jumys berýshiler tarapynan qosa qarjylandyrýmen nemese tolyq memleket esebinen oqytýdy uıymdastyrý qaras­tyrylyp otyrǵandyǵyn kóldeneń tartty. Elmıra MÁTIBAEVA, «Egemen Qazaqstan».