Jer qoınaýyn ıgerý jańa talaptarǵa súıenedi

Elimizdiń «Geologııalyq barlaý jumystarynyń, mıneraldy resýrstar men mıneraldy qorlardyń nátıjeleri týraly jarııa eseptiliktiń qazaqstandyq qaýymdastyǵy» zańdy tulǵalar birlestigi bıyl CRIRSCO múshesi atanady. Bul týraly keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken kezekti baspasóz máslıhatynda Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Bazarbaı Nurabaev málim etti. Komıtet tóraǵasy jer qoı­naýyn paıdalaný salasynda ázirlenip jatqan reformalar básekege qabilettilikti arttyrýǵa jáne Qazaqstanda kompanııalar men ınvestorlarǵa qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti. Qysqasha KAZRC qa­­ýym­dastyǵy dep atalatyn bul birlestiktiń halyqaralyq uıymǵa múshe bolýy Elbasynyń «100 naqty qadam» Ult Jos­paryndaǵy «qatty paıdaly qazbalar qory týraly esep be­­­rý­diń halyqaralyq standarttar júıesin engizý týraly» 74-qadamyn iske asyrý ba­rysynda júzege asýda. Al ótken jyldan bastap elimizde CRIRSCO biryńǵaı úlgisi ne­gizinde standarttardy ázirleý úderisi bastalǵan bolatyn. Ult Josparyn júzege asyrý aıasynda iske qosylǵan CRIRSCO jobasy aqparattyń shynaıy ári senimdiligine kepildik beredi. Sondaı-aq, bul joba kompanııa­lar óz jobalary týraly geo­lo­gııalyq jáne tehnıkalyq aq­paratty kópshilikke qalaı jarııalaýy tıis ekenin kóptegen standarttar negizinde belgilep beredi. Ol ınvestorlarǵa beri­letin aqparattyń barynsha shyn­aıy ári senimdi bolýyn qadaǵalaıdy. Mıneraldy resýrstar jáne mıneraldy qazbalar bóliginde qazirgi ýaqytta Qazaqstanda CRIRSCO halyqaralyq komı­tetiniń talaptaryna sáıkes qu­jattar daıyndalýda. Onyń ishinde geologııalyq barlaý ju­mystarynyń, mıneraldy resýrstar men mıneraldy qorlardyń nátıjeleri týraly jarııa eseptiliktiń kodeksi (KAZRC kodeksi), Qazaqstan­nyń eseptilik standarttaryn CRIRSCO júıesi boıynsha halyqaralyq standarttarǵa úılestirý jónindegi basshylyq, Sarapshynyń kásibı etıkasy kodeksi, «Táýelsiz sarapshylar men sarapshylar toptaryn tartý, jer qoınaýyna táýelsiz saraptama júrgizý ári olardyń qyzmetterine aqy tóleý tártibi», «Geologııalyq barlaý jumystarynyń, mıneraldy resýrstar men mıneraldy qorlardyń nátıjeleri týraly jarııa eseptiliktiń qazaqstandyq qaýymdastyǵy» zańdy tulǵalar birlestiginiń jarǵysy (KAZRC jarǵysy) bar. B.Nurabaevtyń aıtýynsha, qazaqstandyq standarttardy CRIRSCO uıymynyń standarttarymen sáıkes etý maqsatynda sheteldik jáne otandyq sarapshylardy tartý jáne táýelsiz saraptama qyzmetin júrgizý kóz­delýde. Qazaqstanda CRIRSCO bi­ryńǵaı úlgisiniń negizinde standarttardy ázirleý úderisi 2014 jyldan bastaldy. Nátıjesinde 2015 jylǵy qańtarda «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» zańǵa óz­gerister kúshine engen bolatyn. Qabyldanǵan túzetýler jer qoınaýyn paıdalanýshy­lar jumysyndaǵy kedergilerdi alyp tastaýǵa, salalyq quqyqtyq bazany jetildirýge, ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýǵa jáne salaǵa tikeleı sheteldik ınvestısııalar tartýǵa baǵyttalǵan. Paıdaly qazbalar qorlary jónindegi halyqaralyq stan­darttarǵa kóshý Qazaqstannyń ken óndirýshi ónerkásibiniń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý úshin asa mańyzdy jaǵ­daı bolyp otyr. Ken oryndaryn barlaý jáne ıgerý joba­laryndaǵy ınvestısııalyq táýe­kelder joǵary bolǵandyqtan ınvestorlardyń resýrstar men qorlardyń durystyǵyna qoıatyn talaptary da óte qatań. Bırjalar men bankter ken ón­dirýshi jáne geologııalyq barlaý kompanııalarynyń qyzmeti men esep berýleri halyqaralyq standarttarǵa sáıkes bolǵan kezde ǵana olarǵa senim artady. Sol úshin de bizdiń eldiń geologtary halyqaralyq talaptar údesinen shyǵýǵa umtylyp otyr. «Biz CRIRSCO halyqaralyq komıtetine KAZRC-niń múshelik etýi jóninde ótinishti joldadyq. Ol qujattar qabyldandy. Endi Astanada maýsym aıyn­da ótetin AMM-2016 forýmy aıasynda arnaıy sessııa bolady dep josparlap otyrmyz. CRIRSCO komıtetiniń barlyq múshelerine shaqyr­tý joldadyq, olardyń barlyǵy Astanaǵa keletindikterin habarlady. KAZRC qaýymdastyǵy bıyl maýsym aıynda CRIRSCO komıtetiniń tolyqqandy múshesi atanady dep josparlap otyrmyz», dedi B.Nurabaev. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».