Kerýenniń buıda baılary – Aqtóbe

Kóktemniń alǵashqy aıy da ta­rıhı oqıǵalarymen tarıh para­ǵyna sońǵy kúnderiniń de­regin jazyp qaldyrýda. Bıyl Oń­tústikke «aq kıimdi deneli aq saqaldy, soqyr, mylqaý tanymas tiri jandy» qysyńyz qonaqqa kelmedi dese de bolady. Osyny paıdalanǵan dıqandar plenka astyna egetin kóshetterin jerge sińirip úlgerdi. Azyq-túlik, onyń ishinde kókónis, baý-baqsha, et ónimderi basqa óńirlerge qaraǵanda Ońtús­tik Qazaqstanda arzan. Mysal úshin aıtaıyq, kartop degen daqyl bıyl kóterme bazarda 40-50 teńgeden satyldy. Respýblıka boıynsha jyly­jaılardyń 87 paıyzy Oń­tús­tikke tıesili bolǵandyqtan qy­zanaq, qııarlaryńyz da ózge ob­lystarǵa qaraǵanda baǵasy tómen. Al saryshunaq aıaz, qalyń qar­dan endi qutylyp, esin jınaǵan óńirlerge kókónis ábden kerek. Osyny eskergen oblys ákimi Beıbit Atamqulovtyń bastamasymen Aqtóbe oblysyna 175 tonna azyq-túlik jóneltildi. Shym­kenttegi halyqaralyq jolǵa toǵysatyn jol aımaǵynan 76 tonna kókónis, 32 tonna et jáne 14 tonna kartop tıegen kerýen saparǵa attanyp ketti. Olar Aqtóbege jetken soń aýylsharýashylyq jármeńkesin uıymdastyrady. Ońtústik Qazaq­stan oblysy – agrarly oblys. О́ńirde 45 et óńdeıtin, 38 sút fabrıkalary, kókónis jáne jemis-jıdekterdi óńdeıtin 35 kásip­oryn bar. Joǵaryda atalǵan ónimderden bólek, jármeńkede sábiz, pııaz, balyq jáne sút ónim­deri, jumyrtqa saýdalanady. Kerýendi attandyrǵan aýyl sha­rýashylyǵy basqarmasy ókilderi bul taýarlardyń 15 paıyz jeńil­dikpen satylatyndyǵyn aıtady. Ertede bir keıýana soǵym soı­ǵanda kelinine «mynany uzyn sary kelgende asarsyń» dep jal-jaıa, qazy-qartadan bólek sybaǵa daıyn­datqan eken. Kóktemniń eń uzaq kúnderin, jýannyń ji­ńishkerip, jińishkeniń úziletin kókózek shaǵyn halqymyz «uzyn sary» dep ataıdy. Osy sózdiń mánin túsinbeıtin kelin qaıdan bilsin. Úıge uzyn sary kisi kelgende «enem aıtqan qonaq osy eken» dep kóktemge saqtaǵanyn túgel qazanǵa salǵan eken. Sol aıtqandaı, qys qursaýynan endi shyqqan aǵaıynǵa kókónisten bastap, bári kerek. Bir-biriniń keregin bilip, marketıng jasaýdy Elbasymyz óńir basshylaryna talaı ret aıtqan. «Uzyn sarynyń» sybaǵasyn apara jatqan kerýenniń bir maqsaty – osy. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan». Ońtústik Qazaqstan oblysy.