Budan buryn habarlaǵanymyzdaı, qazirge kúnderi Máskeý qalasynda Reseı ulttyq teatr syılyǵynyń dástúrli «Altyn maska» festıvali XXII kezegi óziniń sheshýshi kezeńindegi qoıylymdaryn kórermen nazaryna usynyp jatyr. Ol sáýirdiń 16-synda márege jetedi. Mamandardyń aıtýynsha, teatr óneriniń damýy turǵysynan qaraǵanda, bul festıvaldiń teatr qaıratkerleri men kórermenderge aıtary da, bereri de kóp bolyp otyr.
Bul týraly T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń doktoranty, teatrtanýshy Jańagúl Sultanova Máskeýden habarlaıdy:
- Kremldi qalada júrip jatqan «Altyn maska» festıvalimen tanysýdy 1 sáýirde bastaǵanymyzdy osynyń aldynda baıandaǵan bolatynbyz. Al birinshi tamashalaǵanymyz Sankt-Peterbýrgtiń «Teatr.doc» teatry «Most» teatrynyń sahnasynda qoıǵan dramatýrg Evgenıı Kazachkovtyń «Otyn» («Toplıvo») pesasy boldy. Jas rejısser Semen Aleksandrovskıı qoıǵan qoıylym bizdi eń aldymen óziniń taqyrypty ashýdaǵy jańashyldyǵymen baýrap aldy. Spektaklde 2015 jyly Sankt-Peterbýrgtiń eń jas úzdik akteri atanyp, «Proryv» syılyǵyn alǵan «Masterskaıa» teatrynyń artısi Mıhaıl Fomınniń bir ózi oınady. Ol ABBYY kompanııasynyń negizin qalaýshy, Lingvo elektrondy sózdikter júıesi men FineReader mátinderdi anyqtaý berý baǵdarlamasyn jasaýshy, Reseıdegi fleshmobtyń atasy, ekstraordınarly tulǵa jáne álemge tanymal IT-kásipker Davıd Iаnnyń obrazyn somdaıdy. Rejısser munda oıyndy kórermender qabyldaýynyń jańa pishimine kóshirip, mátindegi oılardy jetkizýdiń jańa tásilderin izdestirýge áreket etedi. Spektakldiń mazmuny birte-birte onyń formasyna aınalyp ketedi. Birazdan keıin onyń dońǵalaǵy keri oınalyp, «Otyn» Mebıýstiń lentasy bolyp shyǵa keledi. Degenmen, munyń qalaı jasalyp jatqanyna asa kóp mán bere qoımaı, akterdiń shegine jetkenshe qyrlanyp jasalǵan monologynan baıqalatyn aqyldy oıyny men tapqyr sózderiniń shýmaqtaryna rahattanyp otyra berýge de bolar edi.
Spektakl kórermenin shym-shytyryq oqıǵalarǵa toly serıaldardan beter býyrqandyryp, ózine tartyp áketedi. Bul jerde onyń barynsha tartymdy ekenin jelige qumar jalpy kópshilik te, aktýaldi rejıssýrany qatty qadirleýshi mamandar da moıyndaıdy. Ata-analar men ustazdardyń bedelderinen qaımyqpastan, ózine laıyqty jol izdeý, nonkonformızm men ózin ózi damytýdy ustanyp, paıda ákelýdiń qajettiligin seziný – mine, «teatraldar úıirmeleri» aýqymynan shyǵyp ketken kezderdegi áreketterdi kórsetedi.
Rasynda akter Maksım Fomınniń oıyny eriksiz tań qaldyrady. Ol bir saǵattan astam ýaqyt zaldy óziniń ýysynda ustap turdy. Osy ýaqyt aralyǵynda jurtty kúldirdi de, súısindirdi de, qaıǵyrtty da. Onymen birge bárimiz osy sezimdi túgel bastan keship otyrdyq. Akter bir jaǵynan spektakldegi eń basty tulǵa da boldy, ekinshi jaǵynan kórermendi túgel ózimen birge oqıǵalardyń jelisine aralastyryp jibergendikten, ondaı tulǵa bola da almady. Qoıylym bizge qazirgi zamanǵy teatrlardyń endigi kezekte damý joldarynyń baǵyty men baǵdarynan maǵlumat berip ketkendeı áser qaldyrdy.
Budan keıin bizdi A. Chehov atyndaǵy MHAT teatrynyń kishi zalynda Iаroslavldiń F. Volkov atyndaǵy oblystyq drama teatry qoıǵan orystyń klassık jazýshysy Ivan Týrgenevtiń «Derevnıadaǵy bir aı» pesasynyń sahnalyq nusqasy kútip turdy. Rejısser Evgenıı Marchellı qoıǵan bul spektakl «Altyn maskanyń» buǵan deıingi festıvalderinde alty júlde alyp úlgergen eken. Atap aıtqanda, ol úzdik spektakl, úzdik rejıssýra, sýretshiniń kostıým jónindegi úzdik jumysy dep atalatyn nomınasııalar boıynsha júldeli bolýmen birge, taǵy úsh akterlik jumysqa marapat alǵan bolyp shyqty.
Rejısser Týrgenovtiń dramasyn óziniń ınterpretasııasy negizinde eki áreketti komedııaǵa aınaldyryp jibergen. Ol burynnan tanymal pesaǵa jańa serpin men ıntonasııa berý jolymen jasalǵan. Spektakldiń basty keıipkeri – Natalıa Petrovnanyń rolinde oınaǵan Anastasııa Svetlova ondaǵy keremet poetıkalyq, sulý, mýzykalyq mátindi óte dál berip, tyńdaýshylaryn rahat sezimge bóleıdi. Qoıylymda mızanssena barynsha az, sonymen birge qozǵalys ta onshalyqty kóp emes. Biraq bul onyń tartymdylyǵyn tartyp ákete almaıdy. Al sát saıyn qubylyp turatyn geroınıa bolsa, kórermenin udaıy eliktirip otyryp, onshalyqty jalyqtyra qoımaıdy. Áldekimge ǵashyq Natalıa Petrovna óziniń ne istep, ne qoıyp júrgenin ańǵarmaı, ózin otqa da, sýǵa da tastaı beredi. Osy arqyly spektakl óziniń sońyna deıin jurtty óziniń qaýyzynan shyǵarmaı ustaı alady.
Osy jerde qazirgi ýaqytta kúlli Reseı teatrynyń basynda bar myna jáıtti aıta ketpesek bolmaıdy. Qazir bul eldegi qaısybir qalada da teatrlar sany keshegi keńes kezeńine qaraǵanda, anaǵurlym kóbeıip ketken. Buǵan eki túrli jaǵdaı tirkeleı áser etken. Birinshiden, munda teatrǵa degen joǵary suranys burynǵydan da arta túspese kemigen emes. Sol suranys qajettilikti týdyryp otyr. Ekinshiden, qatarǵa keıinnen kelip qosylǵan jas rejısserler men akterlerdiń bárine birdeı burynnan kele jatqan teatrlarda oryn tabyla bermeıdi. Munyń jaı-japsaryn bizben sol kúni kezdesken, jas ta bolsa, bas atanatyn kezge jetip qalǵan «Most» teatrynyń teatrtanýshysy, belgili teatr synshysy Pavel Rýdnev aıtyp berdi. Eldegi teatrlardyń kóbinde burynnan kele jatqan rejısserler keıingi tolqynǵa oryndaryn bosatyp bere qoımaıdy. Sodan kelip, olar shaǵyn da bolsa, óz betterinshe teatr ashýǵa áreket jasaıdy. Keı jaǵdaılarda buǵan áldebir demeýshiler kómektesedi nemese burynnan bar teatrlardyń janynan taǵy sondaı bir jas qurylym paıda bolady. Bizge joǵaryda áńgimeniń tizginin aǵyttyrǵan «Teatr.doc» tap solaı ómirge kelgen óner ordasy bolyp tabylady.
Kelesi, 2 sáýir kúni biz Sankt-Peterbýrgtiń osy teatrynyń «Teatrdan tys / Al eger men bolmasam, qaıter edi?» degen derekti spektaklin qyzyqtadyq. Rejısser Anastasııa Patlaı qoıǵan bul qoıylym ómirde bolǵan, bar adamdardyń eshbir búkpesiz shyndyqqa qurylǵan áńgimelerin syr etip shertýlerinen turady. Atap aıtqanda, «Teatr.doc» ómirdiń ózi sahnadan ketip qalýǵa májbúr etken jeti burynǵy artıstiń qaıta oralyp, oılaryn ortaǵa salýlaryna múmkindik beredi. Bylaısha, naǵyz baqytty tús kórip, oıanǵan jandardyń keskinine kóshken akterlerdiń qaıta kelgendegi sezimderin býyrqantyp shyǵarýlaryna jol ashady. Al bul kezinde qanattary qyrqylyp qalǵan jeteýdiń arasyndaǵy MHAT-tyń burynǵy aktrısasynyń eń sońynda aıtatyn: «Sahnada men ózime ómir súrýge ruqsat etilgendeı jaǵdaıda qanattanyp júremin. Sahna – men úshin ózimdi eń jaqsy sezinetin jalǵyz oryn», degen sózi osylardyń báriniń tujyrymy ispettes. Osy qatardaǵy ózbek aktrısasy Nargız Abdýllaeva óziniń Tashkenttegi ataqty «Ilhom» teatrynda júrgen kezderindegi tájirıbelerin búkpesiz ortaǵa salady. Anastasııa Denısova men Marııa Sýrova otbasylyq ómirdegi erekshe oqıǵalar men áıelderdiń aýyrlaý taǵdyrlary týraly tebirene áńgimeleıdi. Aleksandr Topýrııa kýrer bolyp ketýge májbúr bolǵan kezine jurtty oraltady. Spektaklde ózderin ózderi oınap bergen akterlerdiń taǵdyrlary kórermendi de beıjaı qaldyrmaıdy. Sóz joq, bul qoıylym da osy zamanǵy teatrlardaǵy jańalyqtardyń biri bolyp tabylady.
Osy kúni bizdiń taǵy bir jańasha spektakl kórýimizdiń oraıy týdy. «Zamanaýı emes konsert» dep atalatyn ony A. Chehov atyndaǵy MHAT teatrynyń mektep-stýdııasy Tagankadaǵy teatrdyń kishi zalynda qoıdy. Rejısser Vıktor Ryjkov sahnalaǵan oıynda artıster qarııalar jóninde jas adamdardyń kózderimen aıtyp beredi. Artıster aǵa urpaq ókilderiniń keremet plastıkasy men sóıleý mánerlerin sol qalpynda qaıtalaı otyryp, ótken ómir joldarynan óte jaqsy habarlar jetkizedi. Atynan aıtylyp turǵandaı, munda erterekte qoıylǵan spektaklderdegi ánder de shyrqalyp, ózindik bir konsertke de aınalyp ketedi. О́zge ýaqyttyń ekpini men úrdisterin bere otyryp, búgingi kúnniń problemalaryn sheshýge degen talpynys qoıylymdy qyzyqty da tartymdy ete túsedi.
