Bos jatqannan ne paıda?

Jer – o bastan halqymyzdyń asyl murasynyń biri. O shetimen bu shetine kóz jetpeıtin ulan-ǵaıyr dalamyzdyń árbir qadam jeri erekshe aıalaýdy, kútimdi qajet etedi. Ásirese, aýyl sharýashylyǵy maqsatynda qoldanylatyn qunarly jerdiń naqty ıesi bolsa, bul osy salany órkendetýge úlken septigin tıgizeri daýsyz. Buǵan ózim basqaryp otyrǵan «Raıhan» sharýa qojalyǵynyń mysalynan naqty derekterdi alǵa tosa alamyn. Qazir bizdiń sharýa qojalyǵymyzdyń ıeliginde 49 jylǵa jalǵa alynǵan 300 gektar jer bar. Onyń 70 gektaryna kókónis, baqsha daqyldaryn egip, jyl saıyn mol ónim jınaýǵa qol jetkizip kelemiz. Máselen, jyl saıyn 36 gektarǵa kartop, 4 gektarǵa qaýyn, qarbyz, 30 gektar aýmaqqa qyryqqabat pen sábiz, jýa men burysh, qyzanaq pen qııar, baklajan ónimderin ósiremiz. О́tken jyly 36 gektardan 1440 tonna kartop ónimin jınadyq. Buǵan qosa joǵaryda aıtyp ótkenimdeı túrli ónimderdi óńir turǵyndarynyń dastarqanyna usynyp kelemiz. Osylaısha, buryn tek munaı-gaz ónerkásibi qaryshtap damyǵan Atyraý oblysynyń aýyl sharýashylyǵy ónimderimen ózin ózi tolyq qamtýyna úlesimizdi qosyp kelemiz. Bul kúnderi Atyraýǵa elimizdiń ózge óńirlerinen, sondaı-aq, kórshiles Reseıdiń shekaralas oblystarynan tasymaldanatyn aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń úlesi azaıa tústi. Sharýa qojalyǵynda 10 adam turaqty jumyspen qamtylyp otyr. Sonymen birge, erte kóktemnen kúz aılaryna deıin sozylatyn maýsymdyq jumystar kezinde taǵy da 50-60 adamdy qosymsha jumysqa tartyp kelemiz. Munyń bárin nege aıtyp otyrmyn? О́ıtkeni, sońǵy kezde aýyl sharýashylyǵy maqsatynda paıdalanylatyn jerdiń sheteldikterge satylatyndyǵy jáne jalǵa beriletindigi tóńireginde túrli alypqashty áńgimeler aıtylyp jatyr. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti sessııasynda osy máselege oraı óziniń alańdaýshylyǵyn bildirip, «Taǵy da aıtqym keledi – aýyl sharýashylyǵy jerlerin shetel azamattaryna jáne kompanııalaryna satý týraly másele joq, talqylanbaıdy da. Bul taqyryptyń tóńiregindegi alypqashty áńgimeniń bári negizsiz. Bizdiń maqsat – aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyndarǵa jekemenshigine jer alý múmkindigin berý», dep túıindep berdi. Shynynda da, biz, aýyl sharýashyly­ǵy salasynyń ókilderi osy maqsatta qoldanylatyn jer aýmaǵynyń azyp-tozǵanyn qalamaımyz. О́ıtkeni, ıesiz jatqan jer de kútim jasalmaǵannan keıin qunarlylyǵyn joıa bastaıdy. Al eger jerdiń naqty ıesi bolsa, onyń el úshin paıdasy ushan-teńiz bolaryna senemin. Birinshiden, ıesi bar jer aıryqsha kútimge alynady. Qaı azamat óziniń ıeligindegi jeriniń búlingenin qalaýshy edi. Bul – bir. Ekinshiden, aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerdi jalǵa, ne óz ıeligine alǵan sharýashylyq ıesi onyń qunarlylyǵyn arttyrýǵa múddeli bolady. Sóıtip, sol jerdiń tósinde túrli aýyl sharýashylyǵy ónimderin molynan ósirýge yntasy oıanady. Dala tósinde tórt túliktiń sanyn da arttyrýǵa batyl qadam jasaıdy. Saǵıdolla BО́LEKOV, «Raıhan» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Atyraý oblysy, Mahambet aýdany