13 Mamyr, 2016

Ámbebap basylym

680 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin
EnsıklopedııaJaqynda «Arys» baspasynan «Mańǵystaý oblysy aýyl sharýashylyǵy» ensıklopedııasy atty kólemdi kitap jaryq kórdi. Bul eńbek Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy qarsańynda kópshiliktiń qolyna tıip otyr. Bul ámbebap basylymdy Mań­ǵystaý ob­lysynyń ákimi A.Aı­dar­­baevtyń qoldaýymen Aq­taý qalalyq «Qazaq tili» qoǵamy daıyndaǵan bolatyn. «Mańǵaz ólke, maıtalman jandar» degen alǵysózinde Alık Aı­darbaev eńbektiń ma­ńy­zyn bylaısha túıin­deıdi: «Qoınaýy munaı men gazǵa baı bul ólkeniń tósinen órgen tórt túligi men te­ńizinde balyǵy taıdaı týlaǵan tabıǵı baı­lyǵy qashannan halqynyń yrzyq-nesibesin aıyryp keledi. Sol baılyqty molaıtyp, el­diń ıgiligine aınaldyrý jolynda ter tókken talaı maıtalman malshylar men balyqshylardyń, aýyl eńbekkerleriniń eńbegi ushan-teńiz. Búgingi urpaq atalar men ákelerdiń erlik isterin, eńbektegi ónegesin bilýi kerek, olardan úlgi alyp, táýelsiz elimizdiń bolashaǵy jolyndaǵy is-áreketterinde sham­shyraqtaı baǵdar qylyp otyrýy tıis. Elbasymyzdyń «Jal­pyǵa Or­taq Eńbek Qoǵamy» ıdeıasy barshamyzdy osyndaı eńbeksúıgish jasampazdyqqa úndeıdi». Kóne mádenıet pen búgingi órke­nıettiń kópirine aınalǵan Mańǵystaý ólkesiniń shejiresi, aýyl turmysy men sharýashylyǵynyń aınasy ispetti bul eńbekte buryn-sońdy ǵylymı-aqparattyq aına­lymǵa túspegen muraǵat derekteri men qundy qujattar, kóne fotosýret nusqalary molynan paıda­lanylǵan. Ba­sylym túrli-tústi sý­rettermen, sulba-kar­talar­men ásem be­zendirilip, sapaly qa­ǵaz­­ǵa ba­sylǵan. Kitapta aýyl sharýa-shylyǵynyń barlyq salalary qam­tyl­ǵan. Basylymnyń tarıhı-etno­grafııalyq sıpaty da kópshiliktiń kóńilinen shyǵady degen oıdamyz. Halyq qolóneri, úı ká­sipshiliginiń damýy, tur­mystyq buıym­dar­dyń tirshilikte, sharýa­shy­lyq­ta qoldanylý aıasy kórsetilgen. Osyndaı ıgilikti iske uıytqy bolyp kele jatqan Aqtaý qalalyq «Qazaq tili» qoǵamy budan ózge Mahambet, Shotan syndy halyq batyrlarynyń erlik isteri men ómir joly, Uly Abaı men Á.Ke­kilbaevtaı sóz zergerleriniń shy­ǵar­­mashylyǵyna erekshe mán berip, halyqqa jetkizip ke­ledi. Irgeli eńbekti sapaly etip shy­ǵarýǵa atsalysqan, kitap basý isinde kóp jyldyq tájirıbesi bar «Arys» baspasynyń ujymyna bas­pa dırektory Ǵarıfolla Áneske rızashylyǵymyz sheksiz. Ádilet QABYLOV, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Sh.Esenov atyndaǵy ýnıversıtet professory  
Sońǵy jańalyqtar