El ıgiligine qyzmet etsin

Qazaq halqynda «Jeri baıdyń – eli baı» degen naqyl bar. Sońǵy ýaqytta beleń alǵan jer máselesine qatysty tolqýlar, san túrli pikirler Otanym, elim, jerim degen kez kelgen azamatty alańdatpaı qoımaıdy. Álemdegi túrli qaq­­tyǵystar, saıası kúres­ter, tipti, ishki shıe­lenister de jer daýy­nan týyndaıdy. Demek, bul beı-jaı qaraı­tyn is emes. Qazaq hal­­qy ár tutam jerin naı­­zanyń ushymen, bi­lek­tiń kú­shimen qyz­ǵysh­taı qorǵap, búgin­gi ur­paqqa enshige qal­dyrdy. Táýel­siz­dik jyldarynda shekaramyz belgilenip, beki­tildi. Bul úlken je­tis­tik. Naryq­tyq qatynastardyń, ekonom­ıka­lyq múd­deniń negizgi qaǵı­daǵa aı­nal­ǵan ke­zeńinde jerdiń de halyq ıgiligine qyzmet etýi basty orynǵa shyǵa bas­tady. Bul, ásirese, aýyl sharýa­shy­lyǵynyń jappaı jekeshe­len­diri­lip, ken oryndarynyń ashylyp, jer­diń naryqtyq júıeniń negizgi nysany retinde qalyptasýynan. Ulan-baıtaq aýma­ǵy­­myzdy ıgerýden, meńgerýden bu­ryn «ıemdený» degen qaǵıdat sana­­myzǵa kir­di. Al, mem­leket sol jerdiń tıimdi paıdala­ny­lýy­na, halyq ıgili­gi­ne qyz­met etýine quqyq­tyq turǵydan jaýapty. Aýyldyq mekender­de jer ıgerýge yntaly qan­­sha­ma halyq, alys-ja­qyn shetelder­den qo­nys aýdarǵan oral­­mandar osy maq­sa­ty­­na qol jetkize al­maı júr. Al, azdaǵan jer alsa ony ıge­rýge, mal ósirýge bastapqy qar­jy­­lary jetispeıdi, memleketten je­ńil­dikpen beriletin nesıelerge de túrli kedergiler bary jasyryn emes. Sondyqtan, bıliktiń halyqtyń eńbek etýge, tabys tabýǵa, jaqsy ómir súrý­ge talpynysy men memlekettiń áleý­mettik-ekonomıkalyq saıasatyn ush­tas­tyrýy búgingi kúnniń basty talabyna aınalýda. Aýyldyq meken­der­degi jer telimderine ashyq monıtorıng júrgizý, jer ıesi kim, ol jerdi qan­daı maqsatqa, qalaı paıdalanyp otyr degendi anyqtap, álemdik ozyq úlgi­degi tehnıkalardy, tehnologııalar­dy paıdalaný arqyly jerdiń ónim­diligin arttyrý el ekonomıka­syna qyzmet eter edi. Aýyldyq mekender­ge qonys aýdarǵan san myń­daǵan aǵa­ıy­ndar óz maqsattaryna qol jet­kize almaǵandyqtan qala ma­ńyn saǵa­lap, saýda-sattyqpen aı­na­­ly­syp kúneltý­de. Bul óz keze­gin­de jumys­syz­dyqtyń ósýin, túr­li áleýmettik problemalar­dy, qaı­shylyqtardy týyndatady. Jer­gilikti ákimdikter Elbasy­nyń «100 naqty qadam» Ult Jos­paryn­­daǵy baǵyttardy qolǵa alsa, búginge deıin jer máselesin ret­teý­de týyndaǵan qaı­shy­lyqtar­dy sheshse demografııalyq jaǵ­daıy­myz­dyń jaqsarýyna, halyq­tyń aýylǵa turaqtanýyna, azyq-tú­lik máselesiniń sheshim tabýyna, ishki turaqtylyǵymyzdyń saq­talýy­na, bılik pen halyqtyń or­taq múd­dege qyzmet etýine, ıaǵnı kási­bı mem­lekettiń qalyptasýyna oń yqpal bolmaq. Ásirese, halyqqa túsindirý jumystaryn júrgizý, aýyl sharýashylyǵyndaǵy jeke kásip­kerler­diń basyn biriktirý arqyly naryq talaptaryna, halyqtyń sura­ny­syna saı keletin naqtyly ónim óndi­retin, jaýapkershiligi joǵary koo­pe­­rat­ıvter, zańdy tulǵalar qurýǵa yq­pal etý kerek sııaqty. Biz, tabıǵı baı­­ly­ǵymyz ben munaı arqyly ǵana eko­no­mıkalyq jetistikterge jete alma­ıt­ynymyzdy álemdik daǵdarys jaǵdaıynda túsindik. Ulan-baıtaq aýmaǵymyzdy ıgerýdiń basty baǵy­ty ata kásibimizdi jańǵyrtyp, aýyl­sharýashylyq ónimderin óńdeıtin, tabıǵı ónimder óndiretin zamanaýı shaǵyn óndiristerdi ashýdy yntalandyrý bolyp otyr. Demek, jer ıesi onyń ıgiligin kórýge, «Máńgilik El» maqsatyna jetýge, ortaq múddege qyzmet etýge yntaly óz halqymyz. Prezıdenttiń Jer týraly zań­nyń birqatar normalaryna moratorıı jarııa­laýyn qoldaı otyryp, ol keıbir kókeıkesti máselelerdi she­ship alýǵa múmkindik beredi dep esepteımin. Qaırat BODAÝHANULY, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń oqytýshysy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty  ASTANA