Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
863 materıal tabyldy

Tarıh • 13 Qarasha, 2022

Antropolog

Orazaq Smaǵulov – qazaqtyń birtýar antropologi jáne elimizde antropologııa mektebiniń negizin qalaýshy, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, UǴA akademıgi, Sh.Ýálıhanov atyndaǵy syılyqtyń laýreaty. Qazaqtyń jalpaq tilimen aıtqanda, naǵyz ǵalym. Orekeń bıyl toqsannyń ekisine ıek artyp otyr. Buǵan deıin antropolog aqsaqalmen birneshe dúrkin jolyǵyp, suhbat alyp, bul jazbalar «Egemen Qazaqstan» basylymynda ár jyldary jaryq kórgen bolatyn. O.Smaǵulov – tek antropologııa salasyn zertteýshi ǵalym ǵana emes, halqymyzdyń turmys-salt etnografııa­syn, tarıhı-áleýmettik hám geneologııalyq damý satylaryn, tipti ultty tutastyryp turatyn rýhanı ustyn-tetikterdi jetik biletin oqymysty. Akademıkpen áńgime barysynda ózimiz quntap jazyp alǵan keıbir oqıǵalar men qyzyq derekterdi oqyrmanǵa usynyp otyrmyz.

Qoǵam • 11 Qarasha, 2022

Atatúrik el jadynda

Astana tórinde ornalasqan Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Memlekettik Áskerı-tarıhı mýzeıinde qazirgi Túrkııa Respýblıkasynyń negizin qalaýshy Mustafa Kemal Atatúrikti eske alý maqsatynda elordadaǵy Iýnýs Emre túrik mádenıet ortalyǵynyń uıymdastyrýymen «Atatúrik jadymyzda» atty foto kórme ótti.

Tanym • 10 Qarasha, 2022

Qajymuqannyń orys shákirti

Osydan jyrma jyl buryn elorda tórinde ornalasqan Qajy­muqan Muńaıtpasuly atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan sport mek­tep-ınternatynda qyz­metin atqaryp júrip, Semeı qalasyna kezekti issaparmen bara qaldyq.

Tarıh • 08 Qarasha, 2022

Qaharman qyz

Bıyl Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń ardageri, qazaqtan shyqqan alǵashqy áskerı-ushqysh, Halyq Qaharmany Hıýaz Dospanovanyń týǵanyna júz jyl toldy. Bul shara respýblıka kóleminde óz deńgeıinde atap ótilip, týǵan ólkesi Atyraý halyqaralyq áýejaıyna batyr qyzdyń esimi berildi.

Tanym • 27 Qazan, 2022

54 myń jyl buryn ómir súrgen adam

Jýyqta genetık ǵalymdar Reseı Federasııasynyń ońtústik Sibir aı­maǵyndaǵy Altaı taýynyń qoı­naýynda ornalasqan Shaǵyr jáne Okladnıkov úńgir­lerine uzaq jyl júrgizgen zert­teý nátıjesinde neandertal adamnyń genin anyq­taýmen qa­tar, tuńǵysh ret olardyń genom­dyq syzba beınesin jasap shyq­ty.

Tarıh • 26 Qazan, 2022

Lev Gýmılevtiń ǵashyǵy

XX ǵasyrdyń kórnekti eýrazııatanýshy ǵalymy, tarıh jáne geografııa ǵylymdarynyń doktory, passıonar teorııasynyń avtory, ejelgi Uly dala turǵyndarynyń ómir súrý daǵdysyn tyńnan zerttegen tulǵa Lev Gýmılevtiń týǵanyna bıyl 110 jyl tolyp otyr.

Tanym • 18 Qazan, 2022

Qumaı deıtin bir qus bar...

О́tken shilde aıynyń alǵashqy aptasynda kezekti eńbek demalysymyzdy alyp, týǵan jer, ósken óńir Baı-О́lkege barǵan edik. Osy saparymyzda, ádettegideı aımaq ortalyǵyndaǵy ólketaný mýzeıine bas suqtyq.

Qoǵam • 15 Qazan, 2022

Memlekettik til – táýelsizdik sımvoly

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Til saıasaty komıteti Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy uıymdastyrǵan medısına salasyndaǵy ózge ult ókilderi arasyndaǵy «Memlekettik til – táýelsizdik sımvoly» atty respýblıkalyq baıqaýynyń jeńimpazdary Qaraǵandy jerinde anyqtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Rýhanııat • 13 Qazan, 2022

Qazaqtyń qabileti

Úlken jazýshy, zerdeli qalamger Muhtar Maǵaýın: «Ulttyq rýhtyń ustyn-tiregi, qaınarkózi jáne kúsh-qýaty – sol halyqtyń qabileti» degen eken. Sol sııaqty úndiniń uly oıshyly Rabındra­nat Tagor, árbir halyq álem qaýymdas­tyǵy aldynda óziniń basqaǵa uqsamaı­tyn erekshe ulttyq qabiletimen darala­nyp turmasa, ol halyq joıylýǵa bet burǵan qasiret jolyndaǵy ult ekenin aıta otyryp: «Tabıǵı qabilet-zerdesinen aıyrylǵan halyqtyń keleshegi kúńgirt» dep oı qorytypty.

Suhbat • 10 Qazan, 2022

Dolda Keneshuly: Halqymnyń baılyǵy – ulttyń rýhanı murasynda

Qazaq dıasporasy qonystanǵan alys-jaqyn shetelderde áli de ádebı ortaǵa onsha tanys emes mádenı muralar barshylyq. Mysaly, Qytaı elinde týyp-ósip, sol eldegi qazaqtardyń aýyz ádebıeti úlgilerin jáne baıyrǵy dombyra jáne sybyzǵy kúılerin jınaýmen aınalysqan Dolda Keneshuly degen aǵamyz bar. Bul kisi qyrýar baılyq: 100-ge jýyq qıssa-dastan, 50-diń ústinde arab, parsy, shaǵataı tilderinde jazylǵan qoljazba, kóne kitaptar, ondaǵan myń shýmaq óleń-jyr, halyq án-kúıleri, maqal-mátel, ańyz-áńgimelerdi qoltyqtap 2005 jyly atamekenge kóship keldi. Kele sala qolyndaǵy qundy muralardy ultjandy azamattarǵa kórsetti. Nátıjesinde, qolyndaǵy mol qazynanyń bir bóligi, ıaǵnı 128 sybyzǵy jáne 300-ge tarta dombyra kúıleri, 400-deı halyq áni úlgileri, jazýshy Ulyqbek Esdáýlet, sazger Aıtqalı Jaıymov, dombyrashy Bilál Ysqaq, sybyzǵyshy Edil Qusaıynovtardyń atsalysýymen 2007 jyly jeke-jeke kitap bolyp, «Atamura» baspa óndirisinde basylyp shyqty. Qazaq eline oralǵan soń da mura jınaýshynyń eńbegi baǵalanyp «Dostyq» ordenimen marapattaldy. Qazirgi tańda seksenniń seńgirine shyqqan aqsaqalǵa elordada jolyǵyp, áńgimelesken edik.

Iаndeks.Metrıka