Sport • 02 Tamyz, 2019
Quralbek Ordabaev: Qazaq fýtbolynyń bolashaǵynan úlken úmit kútemin
Quralbek – qazaq fýtbolynyń ardageri, áıgili qaqpashy. Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy. KSRO sport sheberi. О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary «Qaırat» fýtbol komandasynyń sapyna qabyldanyp, atalmysh klýb qaqpasyn 12 jyl (1971-1982) qorǵaǵan áıgili fýtbolshy. Ásirese, 11 metrlik aıyp dobyn qaıtarýda odan asqan sheber bolmaǵan. Kezinde KSRO quramasynyń beldi fýtbolshysy jáne kıevtik «Dınamonyń» shabýylshysy, «Altyn dop» ıegeri, KSRO chempıonatynda 211 gol soqqan ataqty Oleg Blohınnyń ózi Quralbek aǵamyz jaıly bylaı degen eken: «Meniń «Spartak», «Torpedo», taǵy basqa komandalarǵa soqqan dobym esimde. Biraq maǵan «Qaıratqa» gol soǵý óte aýyr boldy. О́ıtkeni komandanyń qaqpashysy Ordabaevtan óte almadym. Quralbek penaltı qaıtarýdyń asqan sheberi edi». Mine, bizdiń Qurekeńdi myqtylardyń ózi moıyndaǵan. Sol sııaqty osy jyldary Odaq kólemine taraıtyn úlken bedelge ıe «Sovetskıı Sport» gazetiniń 1973 jylǵy sáýir aıynyń 24-i kúngi sanynda qazaq qaqpashysy Quralbek jaıly: «...almatylyq «Qaırattyń» qaqpashysy Quralbek Ordabaev bıylǵy kóktemniń ózinde komandasyn penaltıden tórt ret jeńiske jetkizdi. Ol «Pahtakor» jáne tbılısılik «Dınamomen» kezdesýlerde erekshe kózge tústi. Ásirese, máskeýlik «torpedoshylarmen» bolǵan oıynda eki ret 11 metrlik soqqyny qaqpasyna darytpady» dep jazypty. Iаǵnı 1973 jyly bir maýsymda 16 penaltıdi qaıtaryp, KSRO chempıonatynda «penaltı qaıtarýdyń has sheberi» dep atanǵan Quralbekti Odaq jankúıerleri tolyq moıyndady. Quralbek Ordabaevpen birge oınaǵan fýtbolshylar da onyń penaltıden bólek oıyn kezinde «toǵyzdyqqa» kózdelgen dopty qalaı qaǵyp jiberetinin tamsana aıtady. Kezinde Qurekeńmen birge bir komandada dop oınaǵan Seıilda Baıshaqov: «Odaq birinshiliginde teń túsken eki komanda jeńimpazdy penaltı arqyly anyqtaıtyn zaman boldy. Sondaı sátterde biz Ordabaevqa senim artamyz. Ol bizge únemi jeńis syılaıtyn. Tipti qarsylastarymyzben teń túsken jaǵdaıda Quralbekke senip, aldyn ala jeńiske jetetinimizdi bilip otyrýshy edik. KSRO-nyń ataqty shabýylshylary bizdiń qaqpaǵa dop daryta almaı, pushaıman bolǵan sátterin talaı ret kórdim» deıdi. Sonymen... qazaq fýtbolynyń shejiresin paraqtasaq, Quralbek Ordabaev «Qaırat» qaqpasyn 185 ret qorǵaǵan eken. Ol «Qaıratqa» alǵash kelgen 1971 jyly Halyqaralyq temirjolshylar odaǵynyń kýbogyn jeńip aldy. Biz búginde mereıli 70 jasqa tolyp otyrǵan áıgili qaqpashymen suhbattasqan edik.
Rýhanııat • 25 Shilde, 2019
Islam áleminde ǵylym-bilim jolyna bar ǵumyryn arnaǵan ǵulamalar kóp. Sonyń biri – Ata Rabaq. Bul adam tym suryqsyz, qap-qara qabashııalyq qatardaǵy qul eken. Mekkede bir áıeldiń ıeliginde bolypty. О́zi qulaqkesti qul bolsa da aqıqat ilimine umtylady.
Rýhanııat • 23 Shilde, 2019
Qazaq tanymynda asa qudiretti, óte qadirli «tektilik» deıtin uǵym bar. Mysaly, ataqty jyraý Aqtamberdi: «Elden eldi aralap, Tektiden tekti saralap Synǵa tolsa sııaǵy, Álbeti shamnyń shyraǵy, Muhıttan súzip shyǵarǵan, Qymbatty gaýhar baǵasy...» dep tektiliktiń qasıeti týraly tolǵasa, Sypyra jyraý: «Baı balasy baıǵa uqsar, Baılaýly turǵan taıǵa uqsar. Bı balasy bıge uqsar, Alty qanat úıge uqsar, Han balasy hanǵa uqsar, Bıik-bıik shyńǵa uqsar. Qul balasy qulǵa uqsar, Mal taptaǵan gúlge uqsar» dep tektiliktiń ne ekenin túıindepti.
Qazaqstan • 17 Shilde, 2019
Ulttyq komıtet músheleri bas qosty
Elimiz 1992 jyly 22 mamyrda Birikken Ulttar Uıymynyń bilim, ǵylym jáne mádenıet máseleleri jónindegi IýNESKO músheligine kirgen bolatyn. Osy oraıda, «Álemdik mura» baǵdarlamasy jáne Dúnıejúzilik jádiger hám zattyq buıymdar tizimine engizý týraly ótinishter qabyldaý maqsatynda elordadaǵy Ulttyq kitaphanada IýNESKO Ulttyq komıtet músheleri hám astanalyq zııaly qaýym ókilderiniń qatysýymen is-shara bolyp ótti.
Aımaqtar • 16 Shilde, 2019
Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy jáne «Otandastar qory» KEAQ-nyń uıymdastyrýymen jazǵy mektep jumystary aıasynda dıaspora balalarynyń qatysýymen elordada mańyzdy mádenı shara ótip jatyr. Oǵan Reseı, Iran, Mońǵolııa, Túrikmenstan, Tájikstan, О́zbekstan jáne Qyrǵyzstan elinen kelgen mektep jasyndaǵy 150 bala qatysýda.
Aımaqtar • 16 Shilde, 2019
Ahat Bekmádı: El gazetin 80 jyl úzbeı oqydym
Nur-Sultan qalasynyń turǵyny, Uly Otan soǵysynyń ardageri Ahat aqsaqal bıyl ǵasyrlyq toıyn atap ótkeli otyrǵan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń ejelgi oqyrmany eken. Qarııa 1923 jyly qazirgi Aqmola oblysy Astrahan aýdany Qoskól aýylynda týypty. 1939 jyly 16 jasynda Qyzyljar qalasyndaǵy muǵalimder daıarlaıtyn ýchılıshege oqýǵa barady. Osy jyldan bastap el gazetin úzbeı oqyp keledi. Mine, bıyl 80 jyl. Tipti qan maıdanda júrip te aragidik qolyna ilingen «Sosıalıstik Qazaqstandy» okopta jatyp oqyǵan. Sol tusta basylym betine jarııalanǵan maıdan jaıly maqalalar emis-emis esinde.
Aımaqtar • 16 Shilde, 2019
Aqmola oblysy Zerendi aýdanynyń aýmaǵynda ornalasqan Kókterek aýylynan irgesalym jerde jergilikti halyq ejelden kıe tutyp kelgen qyzyl, surǵylt reńdi, shoshaq taqııa tárizdi dalanyń shoqpar tasy bar. Ony jurt «Áýlıe tas» dep ataıdy.
Rýhanııat • 15 Shilde, 2019
Muhamedjan TAZABEK: Bizdiń maqsatymyz – izgilikke shaqyryp, iritkiden qaıtarý
Muhamedjan TAZABEK, «Asyl arna» telearnasynyń bas dırektory: Bizdiń maqsatymyz – izgilikke shaqyryp, iritkiden qaıtarý
Rýhanııat • 10 Shilde, 2019
Myna jádiger jalpaq jurtqa tanymal dástúrli ánshi, bıyl týǵanyna 70 jyl tolyp otyrǵan Jánibek Kármenovtiń shapany. Bul buıym qazir Semeı qalasy oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń kórme zalynda tur. «Shapandy ataqty ánshi 1990 jyldyń jazynda Mońǵolııanyń qazaqtar shoǵyrlana qonystanǵan Baı-ólke aımaǵyna gastroldik saparmen barǵan joly arnaıy tiktirgen eken» deıdi joǵarydaǵy mýzeı basshysynyń orynbasary Lázzat Tileýqojaqyzy.
Rýhanııat • 10 Shilde, 2019
Qazaq dalasy talanttardan kende emes. Sonyń biri – ǵasyrda bir týatyn ataqty jelaıaq 100, 200 metrlik qysqa qashyqtyqta KSRO-nyń segiz dúrkin chempıony, KSRO Halyqtary spartakıadasy jáne Eýropa kýbogynyń jeńimpazy, alty ret Odaq rekordyn jańartqan júırik Ámın Tuıaqov.
