Súleımen MÁMET
Súleımen MÁMET«Egemen Qazaqstan»
61 materıal tabyldy

Jansaraı • 28 Qyrkúıek, 2024

Jany jaısań Jamaldyn

Ult basylymy – ulttyń joqshysy. Tiliniń tiregi, qashty-qýdyǵa boı aldyrmaıtyn sabyrly yntymaqqa bastaıtyn bilegi desek bolady. Bizge qazir keshpes paryz – bardyń baǵasyn bilip, joqty túgendeý bolyp tur. Bul jerde qıqymdy qoltyǵyna qystyrmaıtyn irilik, «Az adam atqa mindim dep qasqyr bolyp jurtqa shapsa, mundaı jurtta bereke qaıdan bolsyn?» (Á. Bókeıhan) deıtin adaldyq alda tursa, «atadan balaǵa mura bolyp baı til, baıtaq jer qaldy. Qazaq – joqshy, joǵyn izdegen qýǵynshy. Qýǵynshy qandaı bolsa, mal tabylmaqshy» dep ulttyń shyryldaǵan shyn uly Ahmet Baıtursynuly aıtqan, til tirligi maltyqpaı, mura ulttyq munaraǵa aınalyp, urpaq túrli syltaýdyń toryna túspeı, ala-qula kún keshpesi aıdan anyq.

Qoǵam • 06 Naýryz, 2024

Er men áıel

Atam qazaqtan qalǵan támsil bar. «Áıel jerden shyqqan joq, ol da erkektiń balasy. Erler kókten túsken joq, áıel – onyń anasy» dep keledi. Osylaısha, er men áıeldiń quqyǵyn eki jol qaǵıdamen bekitip bergen. Bul qaǵıda qaǵazda qattalmasa da dástúrli otbasy zańy bultaqsyz oryndalǵan. Ony aýzy dýaly, sózi ýáliler qatań baqylap otyrǵan.

Pikir • 17 Qazan, 2023

Dárihana dáýlettiń kózi me?

О́tken jyldary «Dári qymbat, bári qymbat» dep jazǵanymyz bar edi. Sol dárińiz sol qarqynnan tanbaı keledi. Kóshe boıy, turǵyn úılerdiń astynan jarnamasy kóz tundyryp, jarqyldaǵan jaryǵy janardy qaryp esik ashqan dárihanalardy kórgende naryq talabyna saı, báseke artyp, baǵa tómender dep úmit shyraǵyn jaǵasyń. Biraq ol úmitiń aqtalmaıdy.

Tarıh • 16 Aqpan, 2023

Qulbektiń qundylyqtary

Jaqsylar baǵalaǵan, jurt biletin, kóp tanıtyn ádebıettanýshy, zerek synshy, jýrnalıstigi men jazýshylyǵy da janyp jiberseń tilip túsetin, zerdeli ǵalym, bir sózben aıtqanda, san qyrly, bir syrly Qulbek Ergóbektiń azan shaqyrylyp qoıylǵan esimi – Qul-Qulbek.

Tarıh • 25 Qańtar, 2023

Aǵanyń alaqany

Baqqoja aǵa syrbaz, minezi bııazy, úıirsek azamat-tyn. О́zine ǵana jarasatyn jyly jymıǵany qandaı jarasymdy edi. Baýyrmaldyǵy da erekshe bolatyn. Sodan bolý kerek, meni ózi izdep kelip, tanysqany bar. Ol tusta men «Jalyn» baspasynda redaktorlyq qyzmet atqaratynmyn.

Qoǵam • 02 Tamyz, 2022

Julym-julym joldy jóndeı bergennen ne shyǵady?

Joldyń «jyry» mol «jyrǵa» aınal­ǵa­ly qashan. Alqaly jıyndarda aıty­lady, bas shulǵyp qatyramyz dep tarasady. Odan keıingi jerde joǵary-tómendi qaǵaz almasýlar, tynymsyz telefon shyldyry sherý tar­tady. Qyzyl sózden qyrman úıilip, esep­ter beriledi. Jalǵany men shynyn esh­kim sarapqa sala bermeıdi.

Qoǵam • 19 Shilde, 2022

Qandas jastar Túrkistanda bilim jarystyrdy

О́zge jurttarda bilim alyp, tárbıe úırenip jatqan ul men qyzdy atajurtyna tartý maqsatynda, elimizde bir jaqsy is-shara Prezıdent ókimimen júzege asyp keledi. Ol 1996 jyly «Daryndy balalarǵa arnalǵan mektepterdi memlekettik qoldaý» negizinde Úkimet qaýly qabyldaǵan edi. Sonyń arqaýynda óz Otanymyzdaǵy daryndy urpaqpen birge, alys-jaqyn shetelderde ómir keship jatqan baýyrlardyń balasyn babalarynyń kindik qany tamǵan kıeli topyraqqa tartý maqsatynda «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy osydan 19 jyl buryn «Qazaqstan – atajurtym, qasıetim – ana tilim» atty olımpıadaǵa uıytqy bolǵan edi. Onyń negizgi maqsaty, qazaq tili men ádebıetiniń qunyn ózge jurttarda oqyp júrgen jastardyń sanasyna sińirý bolatyn.

Bilim • 17 Sáýir, 2022

Mektep mártebesi

Ult urpaǵyn jurt kisisi dárejesine kóteretin – ata-ana, muǵalim, bılik. Osy úsh tirek namys naızasyn muqaltpaı, jigerin janyp, úmit otyn úrlese, jalǵandyqqa barmasa, sapaly bilimdi sanasyna kúńgirt­tendirmeı sińirse, tańǵy shyqtaı móldir, kún sáýlesindeı tunyq tárbıe berse, jara­ty­­ly­synda kemdik bolmasa, bala teris ket­peı­di.

Qazaqstan • 22 Aqpan, 2022

Sózdiń suraýy

Qazaq – sózdiń parqyn bilgen halyq. Sol arqyly adamnyń da narqyn aıyryp, baǵasyn bergen. Qazaq sózge toqtaǵan halyq edi. Sózdiń astaryn túsinbegen, betimen sóılegendi báldir-batpaq, sarala-satpaq degen. Sóz údesinen shyqpaǵandy, ýádesinde turmaǵan shalaǵaıdy shaldy-butty degen. Sózdiń suraýy bolady, suraýsyz sóz joq, onyń suraýy antty aqtaý sekildi deıtin kónekózder. 

Qoǵam • 13 Mamyr, 2021

Hantáńirden qanat qaqqan qaıratker

Otyz ekinshi qara sózinde: «...ǵylymdy, aqyldy, saqtaıtuǵyn minez degen saýyt bolady. Sol minez buzylmasyn! Kórseqyzarlyqpen, jeńildikpen, ıa bireýdiń orynsyz sózine, ıa bir kez kelgen qyzyqqa shaıqalyp qala berseń, minezdiń beriktigi buzylady», dep Abaı aıtpaqshy, aqyl saýytyn serik etip, senim degen baǵdarǵa qatal qadam basqan, adamdyq qalybynan tanbaǵan bir adam bolsa, ol – professor Ádil Ahmetov aǵa bolýy kerek.

Iаndeks.Metrıka