Julym-julym joldy jóndeı bergennen ne shyǵady?

Bólingen qarjy «ıgerildi» delinedi. Biraq túıtkil qalady. Kóbiniń esebindegi oryndaldysy jyrtyq joldy jamaýmen tynady. Qazanshuńqyrlarǵa qumtas toltyra salý da bitirdikke kiredi. Ony aıtasyz, at izin salmaǵan jerdegi baıaǵyda qumtas tóselip, qazir shor-shor bolyp qalǵan qııandaǵyny da esepke qosyp jaza salyp, qarjyny qymqyryp qalý etek alyp kelgeni ras. Qazir de burań bult­arysyn qısynǵa keltirip, eski ádetpen jal­ǵas­tyra bersek degender joq emes. Biraq on­daılardy jurt burynǵydaı «e» deı salmaı, jalǵandy «jaryqqa» shyǵaryp, talaı bas­shy­nyń artyna shala baılap jatqanynan habardarmyz.

Buryn joldaǵy jolsyzdyq asqynyp bara jatsa, basshyny aýystyra salyp, isti jyly jaba salý úrdisi talaıdy jaýapkershilikten qut­qaryp qana qoımaı, basqa bir maıly jilik­tiń ıesine aınaldyra salatynyn qaıtersiń. Olaı bola qalýdyń arǵy jaǵynan san «syr» tóbe kórsetetin. Halyq álgi «syrdy» sezedi, bul qalaı dese ózi kináli bolady, aıran ishken qutylady, ol tutylady, únsizdik osydan kelip shyǵady.

Burynǵy maqtangerlik sarynnan silesi qatqan halyq jańa serpiliste sergektik tanytyp, talaptyń shoǵyn úrlep, ár atqarylǵan jumysqa syn kózben qarap, talap qoıa bastady. Sonyń dáleli, Almaty oblysy Kegen, Raıymbek aýdandary aýmaǵyndaǵy jolǵa qatys­ty másele der edik. Sharasy taýsylyp, ábden júıkeleri juqarǵanda Qaıqynyń asýyn japty. Bılik ókilderi úıip ýáde berdi. «QazAvtoJol» men «Qazahavtodor» arasyn­da­ǵy qıǵash qylyqtar, ıaǵnı sendirmeıtin kókpar sózder, biri birine siltep aılasy qury­ǵan­dar­dyń tirligi jınalǵandardy tańdan­dyrdy. Basshy kim, qosshy kim degizdi. Basshy­nyń kel­ge­nine eki aı ǵana bolypty. Qosshynyń jaýap berýi sodan eken. Sonda basshy eki aı boıy ne bitirip otyrdy?

Sondaı solaqaılyqty Prezıdent Q.Toqaev taıaýda Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda jurt­tyń kókeıindegi kóp suraqqa jaýap bere otyryp, tıisti mekemelerge naqty tapsyrmalar berip, keıbir qurylymdardy qaıta jasaqtaý qajettiligin qadap aıtqany málim. Onyń qatarynda jurttyń júıkesine tıip bolǵan jol máselesine toqtalyp, avtojol salasyna qatysty jumys jaıyn tilge tıek etkende: «Bul salaǵa túbegeıli reforma jasaıtyn ýaqyt jetti. Qazir elimizdegi joldyń jaı-kúıin qadaǵalap, qyzmet kórsetetin eki negizgi operator bar. Týrasyn aıtsaq, ekeýi de bir jumysty atqaryp otyr, jumysshylarynyń sany da qajetti shamadan artyq. Soǵan qaramastan, azamattardan kelip jatqan oryndy aryz-sha­ǵymdar azaıar emes, al joldyń sapasy múlde syn kótermeıdi. Úkimetke «QazAvtoJol» jáne «Qazhavtodordy» biriktirip, Qazaqstannyń birtutas avtojol kompanııasyn qurýdy tapsyramyn. Nátıjesinde, qyzmetkerlerdiń sany da qysqaratyn bolady» degen edi.

Shynynda, bul aqıqaty aıtylǵan is boldy. Biraq Prezıdenttiń osy sózinen keıin be, aýyldar men aýdan ortalyqtaryndaǵy shuqyr, julym-julym joldardy jamaý isi qarqyn alyp barady. Oıylǵan joldyń tóńiregin keńeıtip, asfalt tóseýde. Al onyń sapasy qalaı bolatynyn ýaqyt kórsetedi. Degenmen jyl saıyn osylaı julym-julym joldy biteý jalǵasyp kele jatyr. Tipti sol shuńqyrlardy bitegennen keıin bir aı ótpeı jatyp oıylyp shyǵa keletinin qaıtersiń.

Keıbir qazanshuńqyrlardy taspen toltyryp, betine asfalt tósep, kúrekpen taptap, aıaqpen basyp jatqandardy da kóziń shalady. Osyndaı jamaý joldardan qutylýdyń joly qashan bolar eken dep turǵyndar san suraqty alǵa tartady. Shuńqyrlardy jamaýǵa kóz úı­ren­di, al byltyr ǵana áspettep tósegen asfalt jyl ótpeı jatyp oıdym-oıdymy shyǵady.

Jalpy, jol máselesi kúrdeli ekeni sózsiz. Aty dardaı qos qurylymdy biriktirý kerek de­gendi qoldaımyz. Olardyń enshisindegi qyrýar qarjyny ornymen sapaly jolǵa jum­sasaq utylmas edik. Osy arada, Prezı­dent­tiń qoıǵan talaby qaıta-qaıta oıǵa orala beredi. Bul biriniń ókilettigin biri qaıtalaı beretin ózge de irgeli mekemeler tizbesi. Olardy oń­taı­­landyratyn ýaqyt máreden asyp barady. Mundaı mekemelerdiń ústinen qaraıtyn qan­sha­ma organ bar. Jumystyń sapasyzdyǵy, istiń nátıjesizdigi «qoıshynyń kóptiginen», «sen salar da, men salar, qapqa taryny kim salar» kebinen bolyp turǵany aqıqat.

Endeshe, júıeli bastalyp, sapaly aıaqtalǵan istiń baıandy bolýy Prezıdent aıtqan túbegeıli re­formaǵa táýeldi ekeni sózsiz. Ol reforma eski sartap súrleýden shyǵyp, Jańa Qazaqstannyń ta­laby­na saı atqarylsa, jumys ońa­lyp, ju­qar­ǵan jurttyń júı­kesi bir tynys alar edi.