О́ner • 12 Qazan, 2023
Ol músin jasaýǵa bala kezinen qumartty. Sodan beri qoly sazdan arylǵan joq. Ár músinin aıaqtaǵan saıyn bul ónerdiń qyr-syryn endi tanyǵandaı, sheberligin shyńdap keledi. О́zindik kózqarasy men talǵamy týyndylarynan kórinip-aq turady: alashshyldar, zııalylar, tulǵalar... Ol talaı márte jasap otyrǵan músinin buzyp, qaıta soǵypty. Oıyndaǵy sol bir beıne, sol minez óz deńgeıine jetkenshe sheberhanadan shyqpaıdy. Jumysyna, eń aldymen, óner dep qaraıdy. Ár jańa músini kórgen kózdi de qýantady. Ol jalaqysy kóp qyzmetti tastap, týǵan jerine oralyp, týǵan topyraǵynyń tulǵalaryn jańǵyrtyp júr. Semeıdegi el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev arnaıy baryp ashqan Abaı men uldarynyń, Muhtar Áýezov pen Qaıym Muhamedhanovtyń, Astanadaǵy Qalamgerler alleıasyna qoıylǵan Alash arystary – Álıhan, Ahmet, Mirjaqypqa arnalǵan memorıaldyń da avtory sol sheber. Bizdiń keıipkerimiz – «Semeı-qola» músindik quıý óndirisiniń dırektory, sýretshi-músinshi Nurbol Qalıev.
О́ner • 11 Qazan, 2023
Ony qazir áleýmettik jeliden jıi kóremiz. Al shyǵarmalary kóbinese sheteldik kórmelerde kóbirek qoıylyp júr. Máselen, jýyrda Argentınanyń birneshe qalasynda, Irakta, Túrkııada, Italııada ótken kórmelerde týyndylary kórsetildi. О́zi sýretshi bolsa da Sýretshiler odaǵyna múshe emes (onyń da syry bar), esesine, sheteldik Sýretshiler odaqtaryna múshe. Taqyryby – áleýmettik másele, aýdıtorııasy aýqymdy. Ár kartınasynda qoǵamnyń bir shyndyǵy jatady. Azamattyq ustanymyna saı aqyly sýret salmaıdy, shyǵarmasyn da satpaıdy. Ol – sýretshi-anımator Ańsaǵan Mustafa.
Mádenıet • 04 Qazan, 2023
Sýret te belgili bir ýaqyttan keıin tarıhqa aınalady. Tipti keı sýretter ýaqyttyń qazanynda qaınaǵan saıyn qundy jádigerge balanyp jatady. El ishine taralyp, adamdardyń jadynda jattalyp qalǵandary da jeterlik. Kóbinese osyndaı tanymal sýretterdiń avtoryn kóp jurt bile bermeıdi. Sýreti áıdik, sýretshisi belgisiz. Sondaı áıdik sýretterdiń avtory, qazaq jurtynda kenjeleý qolǵa alynǵan fotografııa salasyn, jalpy, fotoóner mádenıetin damytýǵa atsalysqan qaıratkerdiń biri – Saılaý Pernebaev. Ol sanaly ǵumyrynda fotoapparatyn ıyǵynan tastamaı, elimizdiń ár túkpirin sharlap, áıgili adamdaryn, tarıhı oqıǵalaryn, qas qaǵym sátterin sýretke túsirip, sol qoǵamnyń jandy beınesin jasady. Ásirese ádebı ortada tulǵalar obrazyn qalyptastyrdy. Ol tarıhı sýretterdiń birin bilsek, birin bilmeımiz. Búgin, mine, tutas dáýirdiń shejiresin jasaǵan Saılaý Pernebaevtyń sandyqtan shyqqan sýretterin kórip, ótken kúnderge sapar shegip otyrmyz.
О́ner • 03 Qazan, 2023
«ALEM SAZ»: jeti jurttyń óneri
El astanasy búginde halyqaralyq deńgeıdegi mádenı is-sharalardyń alańyna aınaldy. Munyń aıqyn mysaly – kúni keshe ǵana aıaqtalǵan «ALEM SAZ» II Halyqaralyq mýzyka festıvali. Altyn kúzdiń aıshyqty jobasyna teńelgen festıval 27 qyrkúıek pen 3 qazan aralyǵynda elordalyq kórermenge túrli eldiń túrli aspaptaǵy mýzykasynan shashý shashty. Atap aıtsaq, Túrkııa, Japonııa, Majarstan, Germanııa, Pákistan, Ispanııa, Reseı elderiniń úzdik ónerpazdary qazaq sahnasynda óner kórsetti.
Rýhanııat • 21 Qyrkúıek, 2023
Jazýshynyń qanshama jyldar boıǵy tátti azabyn tartqan eseli eńbegi bir kúnderi aqtalyp, kól-kósir qurmet pen ystyq yqylasqa, tolassyz ataq-dańq pen oqyrmannyń rııasyz mahabbatyna ulasyp jatady. Bul ádebıette ádilet bar ekenin bildiredi. Bul da jazýshynyń baqyty, jazýshynyń sáttiligi. Bıyl sondaı ádebıettiń ádiletin kórgen, qalamynyń baǵy janǵan, sony stılimen, sony keıipkerimen jazýǵa buzyp-jaryp kirgen kórnekti qalamger, dramatýrg, kınossenarıst, Qazaqstannyń Eńbek Eri, Memlekettik syılyqtyń, Frans Kafka atyndaǵy halyqaralyq ádebı syılyqtyń laýreaty Ákim Tarazı toqsannyń tórine shyǵyp otyr. Mereıtoıǵa oraı el astanasynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen, Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń uıymdastyrýymen «Ákim Tarazı álemi: ádebıet, teatr, kıno jáne pedagogıka» halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııasy ótti. Eki kúnge jalǵasqan konferensııa aıasynda jazýshy talantynyń ár qyry ár taraptan taldanyp, túrli is-sharalarmen tolyqty.
Rýhanııat • 18 Qyrkúıek, 2023
Keıingi jyldary elimizde kitap jármeńkesi jıi ótip júr. Qazaq baspalary erekshe qarqyn alyp, kitap saýdasynda boı kórsete bastady. Ásirese qazaqtildi oqyrmannyń qazaqtildi kitap naryǵyndaǵy belsendiligi de artyp keledi. Jylda uıymdastyrylatyn kitap jármeńkeleri dástúrge aınalyp, kitap merekesi degen uǵym qalyptastyrdy. Bul, árıne, burnaǵy kezeńdegi jármeńkesiz jyldarǵa qaraǵanda edáýir nátıje.
Rýhanııat • 17 Qyrkúıek, 2023
El astanasynda kórnekti jazýshy, dramatýrg, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Oralhan Bókeıdiń 80 jyldyq mereıtoıy atalyp ótti. Qalamgerdiń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan kórmeden bastalǵan is-sharalar legi dóńgelek ústel basyndaǵy rýhanı jıynǵa ulasty. Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótken «Sholpandaı tań aldynda týyp batty» atty konferensııaǵa mádenıet pen qoǵam qaıratkerleri, zııaly qaýym men qarapaıym oqyrman qaýym qatysty.
Mádenıet • 06 Qyrkúıek, 2023
Astanada Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymynyń 63-konserttik maýsymy ashyldy. Kórermenniń kózaıymyna aınalǵan ónerpazdar jańa maýsymdy erekshe tynyspen, aıryqsha ásermen bastady. Birneshe kúnge sozylǵan mádenı merekede «gala opening» jobasy aıasynda tanymal ártisterdiń qatysýymen gala-konsert pen «Turan» etnofolklorlyq ansambliniń «Bridge of Times» biregeı jobasy ótip, «Djaz keshteri» halyqaralyq festıvali uıymdastyryldy.
Suhbat • 04 Qyrkúıek, 2023
Jamal MANKEEVA: Bári tilden bastalady
Til merekesi jyl ótken saıyn dástúrli sıpat alyp keledi. Ataýly kúnde sóz ben tildiń baıyrǵydan jalǵasqan baılanysyna úńilip, qazirgi sıpatyn baǵamdap jatamyz. Búgingideı jańa tehnologııanyń qaryshtap damyǵan ýaqytynda ári aqparattyq aǵynmen birge tildiń de qoǵamdyq qoldanysqa saı ózgeriske ushyraýy zańdy. Osy týrasynda fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Jamal MANKEEVAMEN az-kem áńgimelesken edik.
Ádebıet • 29 Tamyz, 2023
Talantty jannyń syry men sezimi, júrek sózi eń aldymen ónerinen kórinse kerek. Kóńildi tolqytar ár sátten áser alǵan shyǵarmashyl jan keshken kúıin týyndysy arqyly sýrettegisi keledi. Ishińdi túngi daýyldaı týlatqan sezim ónerge jan bitiredi. Sondaı aq sezimniń tolqynynan týǵan ańyz-ánderdiń biri – Birjan saldyń «Láılim shyraǵy». Iá, bul aı men kúnnen de sulý Láılige arnalǵan jalǵyz týyndy emes. «Láılim», «Jalǵyz arsha», «Shider» ánderi de aq mahabbattyń kýási-syndy.
