Taza.kz
Marjan ÁBISh
Marjan ÁBISh«Egemen Qazaqstan»
251 materıal tabyldy

Rýhanııat • 19 Jeltoqsan, 2023

Sanany silkintken «Az ı Iа»

Shyn máninde, egemendiktiń, erkindiktiń aq tańyna deıingi azapty jolda kimderdiń izi qalǵanyn, rýhty jyrynda kimderdiń daýsy estiletinin Jer-ana jaqsy biledi. Qatpary qalyń bolsa da, oqýlyǵy juqa tunǵan tarıh ta kýá. Qanshama jan azattyqqa qol sozdy, qanshama qadam jasaldy, gúlder soldy, úmitter úzildi, shyraǵy sóndi. Rýh silkindi, tarıhı sana oıandy. Bul «soǵysta» ultynyń táni men jany oıaý bolsyn degen talaı qaıratker qalam arqyly kúresti. Eldiń rýhyn berik etip, ishki senimin kúsheıtken qanshama súıekti shyǵarma qazaq ańsaǵan azattyqqa jol saldy.

О́ner • 07 Jeltoqsan, 2023

О́ner men baǵa nemese bási 139 mıllıon dollar kartına

Shyǵarmashylyq ǵumyryn ańyzǵa aınaldyrǵan Pıkassonyń osy ýaqytqa deıin talaı kartınasy adamnyń qııalyna syımaıtyn, essiz baǵaǵa satyldy. Sýretshi kózi tirisinde de kedeı bolǵan joq. Ol ómirden ótkende baılyǵy 1 mıllıard 100 mıllıon dollardy quraǵan. Bir kezderde nan alýǵa aqsha tappaǵan Pıkasso ózi qalaǵan ómirge aqyry jetti. О́neri jetkizdi. Jalpy, Pıkassonyń ómiri men óneri haqyndaǵy áńgime taýsylǵan ba?.. Qaýzaı berseń, myń bir túnge jalǵasady.

О́ner • 04 Jeltoqsan, 2023

О́mirimen órilgen portret

Beınesi ańyzǵa aınalǵan Anna Ahma­tovanyń portretteri kópke málim. Aqyn­nyń sýretin ár jyldary Amedeo Modılıanı men Kýzma Petrov-Vodkın, Iosıf Brodskıı men Alekseı Batalov salǵan. О́nertanýshy Erıh Gollerbah aıtqandaı, «Ahmatovanyń portretterinde ondaǵan synshynyń kitaptaryna qaraǵanda áldeqaıda kóp shyndyq bar» desedi. Iá, ańyz-tulǵanyń ómiriniń ár kezeńin beınelegen týyndylarda sol ýaqytqa saı aqynnyń kóńil kúıi de kórinetindeı. Dese de birneshe portretine ortaq bir kúı bar – muń. Qaı sýretshiniń qyl­qalamyndaǵy Ahmatovaǵa qara­sańyz da bıik rýh, syrbaz beıne, asqaq jan, janarynan esetin qońyr muńdy baı­qamaý múmkin emes.

Qoǵam • 01 Jeltoqsan, 2023

«Halyq jazýshysy» kimderge beriledi?

Álemde myń-san óner bar: ádebıettiń jóni bólek. Álemde myń-san janr bar: kórkem shyǵarmanyń jóni bólek. Adamnyń qatpar-qatpar jan dúnıesiniń tereń syryna boılap, tabıǵatyn, shynaıy minezi men bolmysyn, jan tebirenisin sheber sýrettep, oqyp otyrǵan jandy álemtapyryq kúıge túsiretin de ádebıet. Jazýshynyń «tátti tamuǵynan» tunshyǵa shyqqan shyǵarmasy sanańda silkinis jasap, dál osyndaı áser qaldyratyny tylsym bir kúsh syndy.

Taǵzym • 29 Qarasha, 2023

О́miriniń ózi mıf...

Ulan-ǵaıyr qazaq dalasynyń bir túkpirinde qolarbada otyryp kompıýterge úńilgen, etpettep jatyp arǵyqazaq mıfologııasyn zerttegen Serikbol Qondybaı esimi barshaǵa tanys. Tanys qana emes, esiminiń ózi ańyzǵa aınaldy. О́miriniń ózi mıfke ulasty.

Qazaqstan • 24 Qarasha, 2023

Ult mádenıetiniń álemdik abyroıy nemese Prezıdenttiń saılaýaldy baǵdarlamasy qalaı oryndalyp jatyr?

Ár ult qaı zamanda da dástúrimen, minezimen, bolmysymen, máde­­nıeti­men erekshelenedi. Ár halyqtyń tarıhtan tamyr tartatyn ulttyq boıaýy, aıshyqty muralary bolatyny da sózsiz. Bul muralar – sol eldiń mádenı baılyǵy.

Kıno • 21 Qarasha, 2023

Túrik kınosyn kórdińiz be?

Túrik kınolary qazaq qoǵamyna tańsyq emes. Túbi bir elderdiń salty men dástúri, mádenıeti men órkenıeti uqsas bolǵan soń, kınoóndiris salasynda da baılanys myǵym. Osy oraıda ótken aptada elorda tórinde «Túrik fılmderi aptalyǵy» ótti. Mádenı is-sharany Túrkııa Mádenıet jáne týrızm mınıstrligi kınematografııa basqarmasynyń qoldaýymen Túrkııa Respýblıkasynyń 100 jyldyǵyna oraı Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵy uıymdastyrdy. Aptalyq ­baýyrlas eki el arasynda kúnnen-kúnge damyp kele jatqan mádenı qarym-qatynastyń órisin keńeıtý maqsatynda ótkizilgen.

Ádebıet • 21 Qarasha, 2023

Kofe jáne ádebıet 11

Keıde tańǵy kofeńdi iship otyryp, ádebıetke aqyn atanyp kelgen Gogoldiń alǵashqy óleńderi synǵa ushyrap, olardy kóz kórmesteı qylyp otqa jaqqan qalamgerdiń «Revızordy» jazaryna sol ýaqytta eshkim nanbaǵanyna tańǵalasyń. Qýaty sumdyq qubylystyń alǵashqy qadamy túkke turǵysyz bolǵanyn qazir eshkim senbes.

Mádenıet • 16 Qarasha, 2023

Sybyzǵy sazy

Jaz jaılaýǵa, qys qystaýǵa kóshetin kóshpeli qazaq árqashan tabıǵatpen etene jaqyn ómir súrdi. Ártúrli qubylatyn tabıǵattyń daýysyna, únine úńildi, janyn túsindi. Júgirgen ańnyń, ushqan qustyń, jel-daýyldyń, jańbyrdyń, syqyrlaǵan aıazdyń dybysy qazaqtyń qulaǵyna sińip ósti. Tabıǵattyń tylsym kórinisterine qanyq ata-baba turmysynda mýzykalyq aspaptardyń kóp bolýy da osydan bolar. Máselen, halyq mýzykasynda úrlemeli aspaptardyń alatyn orny úlken. Bul aspaptardy aǵashtan, qamystan, súıekten, múıizden, mystan jáne saz balshyqtan jasaǵan. Máselen, sybyzǵy, sazsyrnaı, úskirik, tastaýyq, buǵyshaq, múıiz syrnaı, qamys syrnaı, messyrnaı...

Qoǵam • 15 Qarasha, 2023

Kompozıtordyń fotoalbom-kitaby

Jýyrda Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, kompozıtor Qaldybek Qurmanáliniń fotoalbom-kitaby jaryq kórip, kópshilikke tanystyrylǵan edi. Kompozıtordyń sý jańa fotoalbom-kitabynda buryn-sońdy basylym betterinde jarııalanbaǵan túrli kezeńderindegi fotolary, halyqqa keń taraǵan ánderi notalarymen jáne ánshi-aqyndardyń sýretterimen qosa berilgen. Ánsúıer qaýymnyń ystyq yqylasyna bólengen kompozıtor shyǵarmashylyǵy týraly belgili qaıratkerlerdiń jyly lebizderi de usynylǵan.

Iаndeks.Metrıka