О́ner • 07 Jeltoqsan, 2023

О́ner men baǵa nemese bási 139 mıllıon dollar kartına

401 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Shyǵarmashylyq ǵumyryn ańyzǵa aınaldyrǵan Pıkassonyń osy ýaqytqa deıin talaı kartınasy adamnyń qııalyna syımaıtyn, essiz baǵaǵa satyldy. Sýretshi kózi tirisinde de kedeı bolǵan joq. Ol ómirden ótkende baılyǵy 1 mıllıard 100 mıllıon dollardy quraǵan. Bir kezderde nan alýǵa aqsha tappaǵan Pıkasso ózi qalaǵan ómirge aqyry jetti. О́neri jetkizdi. Jalpy, Pıkassonyń ómiri men óneri haqyndaǵy áńgime taýsylǵan ba?.. Qaýzaı berseń, myń bir túnge jalǵasady.

О́ner men baǵa nemese bási 139 mıllıon dollar kartına

Álemdegi eń qymbat sýret­shi­niń kartınalary áli de ataǵyn aıǵa jetkizip, aýksıondarda sumdyq aqshaǵa satylyp jatyr. Eske salsaq, 2015 jyly kóktemde Nıý-Iorkte onyń «Aljır áıelderi» týyndysy 179 mıllıon dollarǵa baǵalanyp, Pablonyń shyǵarmashylyǵyn súıetin bir jannyń qolynda kete bardy. Sondaı-aq 2008 jyly Pıkasso týyndylarynyń óner naryǵyndaǵy baǵa ındeksi 262 mıllıon dollardy qurady.

Al jýyrda ǵana «Financial Times» basylymy Pıkassonyń taǵy bir kartınasy rekordtyq baǵamen satylǵanyn jazdy. «Montredegi áıel» kartınasy Nıý-Iorktegi Sotheby's aýksıo­nynda 139,4 mıllıon dollarǵa satyl­dy. Osy tusta ónerdiń shyn baǵasy sheksiz ekenine kúmá­niń qalmaıdy. Pablonyń osy ýaqytqa deıin satylǵan ekinshi qymbat týyndysy «Saǵat ustaǵan áıel» degen ataýmen de belgili.

1932 jyly maıly boıaýmen kenepte salǵan týyndyda ıspandyq sýretshi óziniń súıiktisi jáne mýzasy Marı-Tereza Valterdi beınelegen. Iá, Pablonyń ómirde mýzalary kóp boldy. Árıne, sýretshiniń birneshe mahabbat hıkaıasy eshkimge jańalyq emes. Osy oraıda Marsel Ýmber esimi ónertanýshylarǵa tańsyq emes. Laqap aty – Eva. Pıkasso Evany shyn súıdi, mýzasy sanady desedi. Tipti Eva beınelengen kartınasyn «Jalańash áıel, Eva, men seni súıem!» dep ataǵan. Alaıda Evamen sýretshiniń baqytty ómiri uzaqqa sozylǵan joq. Erke Eva aýyr dertten kóz jumady. Al bıshi Olga Hohlovamen bas qosyp, uly dúnıege kelgende sýretshi shyǵarmashylyǵynda bir ózgeris baıqaldy. Kartınalarynda kúń­girt boıaý azaıyp, jaryq pen jylylyq kórine bastady.

Al rekordtyq kartınanyń keıip­keri – Marııa Valter esimdi boı­jetkenniń Pıkasso ómirine qaty­sy az emes. Marııa sýretshiniń kóp­tegen kartınasynyń «keıip­ke­rine» aınaldy. «Aına», «Aına aldyn­daǵy qyz» kartınalarynyń keıipkeri – dál osy Marııa. Pıkas­so qabiriniń janyna qo­ıyl­­ǵan «Qumyra ustaǵan áıel» músi­ninde beınelengen áıel de – Marııa.

Marııadan keıin Fransýaza («Áıel-gúl» kartınasy Fran­sýa­za­ǵa arnalǵan), odan soń Jaklın Rok. О́miriniń sońǵy jyldarynda avtor negizinen osy Jaklınniń sýretin salady.

Pablo qolyna qylqalamyn alǵash alǵan sátten bastap, qoshe­met­ke bólenip, qaltasy aqshaǵa tola qoıǵan joq. О́tpeli bir kezeń­derde ol da sýretin satyp, tegin tamaq ishti. Oǵan ylǵı jul­dyzy janý úshin tek Parıj jetpeı turǵandaı kórinetin. Parıjge barsa, elge tanylyp, baıyp ketetindeı sezinetin. Barselona dámhanalarynda iship otyryp, Parıj týra­ly jıi aıtatyn. Sóıtip júrip Pablo Parıjge de jetti. Eńseni basqan bir muńnan arylǵandaı erkin ómir súrdi. Tap­qan tabysyn áıelderge sha­shyp, tipti keıde nan alýǵa aqsha­sy bolmaıtyn. Pıkassony Parıj­de eshkim mensingen joq. Kartı­nalary da ótpedi. Dosy Kasa­gemastyń óliminen soń Pablo túbegeıli ózgerdi: zııandy ádetterinen bas tartyp, tańnan keshke deıin tek sýret sala berdi. Kartına satýmen aınalysatyn kópes Vollar sýretshiniń jolyn ashty. Pıkassonyń týyndylaryn unatqan ol kórme uıymdastyryp, kartınalaryn satyp, jap-jaqsy tabys tapty.

Sýretshiniń kýbızm stılimen kóp jumys istegenin bilemiz. Ol eń alǵash bul janrda «Avınon qyzdaryn» saldy. Munda jala­ńash jeńil júristi qyzdardy beı­neledi. Jalańash áıeldi salý jańa­lyq pa? Árıne, joq. Pıkasso áıelderiniń keıbiriniń basy jan-janýardyń basy­na­ uqsaıtyn. Sýret ónerindegi bul erek­shelikti árkim árqalaı qabyldady. Tipti kóbisi shoshydy.

Alǵashynda Sotheby's «Mon­tre­degi áıeldi» 120 mıllıon dol­larǵa baǵalaǵan. Buǵan deıin kar­tına 102 jasynda qaıtys bol­ǵan mesenat Emılı Fısher Lan­daý­dyń kolleksııasynan alynǵan.

Sońǵy jańalyqtar