Taza.kz
Azamat ESENJOL
Azamat ESENJOL«Egemen Qazaqstan»
688 materıal tabyldy

Suhbat • 15 Qazan, 2023

Baqyt Sarbalauly: Qoǵam ádebı syndy qajetsinýi kerek

Keıingi jyldary ádebı synnyń damýy kenjelep qalǵan sekildi. О́ıtkeni jańa shyǵarmalar týyp jatqanymen, solardyń kórkemdigi, shynaıylyǵy, jańalyǵy týraly tereńnen tolǵap, ádil baǵasyn beretin ádebı syn az jazylady. Shyndyǵyn aıtqanda, kásibı synshylardyń ózi saýsaqpen sanarlyq qana. Solardyń biri, aıtýly synshy, birneshe kitaptyń avtory Baqyt Sarbalauly. Syn sardarymen kezdesip, osy taqyrypta áńgimelestik.

Poezııa • 12 Qazan, 2023

Saǵynysh

Qońyr kúz kelgen saıyn kóńildi móldir muń basady. Jaz boıy kók shalǵynǵa kómkerilgen dala ajarynan ár taıǵandaı qýań tarta túsken. Jap-jasyl japyraqtarynan aıyrylǵan aǵashtar dimkás jandaı júdeý. Kúzgi aspannyń qabaǵy da tamaq ishpegen adamdaı jıi qatýlanyp, ara-tura búrkip alady. Osyndaı súreńsiz kórinisterdi kórip, adamdy kóńilsizdik basady. О́mirde qyzy uzatylyp, qyzyǵy tarqaǵan aýyl sekildi tym jutań órinedi. Onyń ústine kún qysqaryp, tún uzara bastaıdy. Keıde sondaı uzaq túnniń bir ýaǵynda shyrt uıqyńnan oıanyp ketip, kóz ile almaı baqyraıyp jatasyń. Tań aǵaryp atyp bolmaıdy. Uıqyń qashyp ketkennen keıin neshe túrli oı ıektep alady.

Jádiger • 12 Qazan, 2023

Qasıetti Qısýa

Kókshetaý qalasyndaǵy Keńes Odaǵynyń Batyry, akademık, jazýshy Málik Ǵabdýllın mýzeıinde ardaqty tulǵanyń áýletinde atadan balaǵa mıras bolyp kelgen qasıetti Qaǵbanyń jibek jippen ádiptelgen maqpal jamylǵysy – Qısýa saqtalǵan.

Ádebıet • 08 Qazan, 2023

Torynyń muńly taǵdyry

Babalarymyz jylqyny «tórt túliktiń tóresi» dep qana emes, el qorǵaǵan erdiń qanaty dep dáriptegen. Shynynda da, «minse – kólik, jese – azyq, ishse – sýsyn» bolǵan jylqynyń qasıeti bólek. Kórkem ádebıetimizde «keıipkerge» aınalǵan jylqylar týraly jazylǵan shyǵarmalardyń da qarasy mol. Sol qatarǵa belgili jazýshy Kádirbek Segizbaıulynyń «Sońǵy shabys» atty áńgimesin uıalmaı qosýǵa bolady. Bul týyndy 1969 jyly jazylsa da, qaıtalap oqyǵanda keshe ǵana ómirge kelgendeı áserge bóleıdi. Ásirese qalamgerdiń kórkemdik sheberligi, shyǵarmanyń shynaıylyǵy, keıipkerler bolmysy – oqyrmandy jipsiz baılap, jetelep áketedi. Munda bir kezde báıgeniń aldyn bermegen Mestorynyń muńly taǵdyry baıypty baıandalǵan.

Jádiger • 05 Qazan, 2023

Amangeldi batyrdyń dombyrasy

Qostanaı oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde 1916 jylǵy Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóterilisiniń qaharmany Amangeldi Imanovtyń dombyrasy saqtalǵan. Jalpy, jurtshylyq Amangeldini aldymen batyr dep biledi. Al onyń óleń shyǵaryp, dombyra tartqanynan beıhabar. Shyndyǵyna kelgende, halyq batyry segiz qyrly, bir syrly tulǵa bolǵan.

Taǵzym • 02 Qazan, 2023

«Jigittiń sultany edi Ábdiǵapar»

Arqalyq qalasynyń janyndaǵy Jańaqala aýyly endi resmı túrde 1916 jylǵy Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóterilisi qaharmandarynyń biri Ábdiǵapar Janbosynulynyń esimimen atalady. Osyǵan oraı tuǵyrly tulǵanyń esimin ulyqtaǵan mádenı is-shara ótti.

Ádebıet • 28 Qyrkúıek, 2023

Jaryq astaý

Shyn máninde, qazaq ádebıetine qubylys bolyp kelgen talanttar óte sırek. Sol sırektiń biri – Oralhan Bókeı. Qabyrǵaly qalamgerdiń shyǵarmalary týraly sóz bolǵanda, bir oqyrmandar onyń qarapaıym eńbek adamdary, olardyń janqııarlyq eńbegi týraly jazǵan «О́z otyńdy óshirme» men Altaı taýyndaǵy omartashylardyń qym-qýyt tirshiligi arqyly, ondaǵy Taǵan atty jastyń maskúnemdik dertke dýshar bolǵan sebebin sezimtaldyqpen baıandaǵan «Ataý kere» romanyn joǵary baǵalasa, endi bireýleri adam janynyń qyryq qatparyna tereń boılaǵan psıhologııalyq ıirimderge baı povesteri men áńgimelerin súıip oqıdy. Kelesi bir oqyrmandar pafosqa toly ekpinmen kórkem jazylǵan pýblısıstıkasyn jaqsy kóredi. Qysqasy, jazýshynyń qaı-qaı shyǵarmasynyń da shoqtyǵy bıik, keıde ol oqyrmandy tuńǵıyq oıǵa batyrsa, keıde jyly shýaqqa bólep, aq jańbyrdaı tópelegen kesteli tilimen jeldirtip otyrady.

О́ner • 25 Qyrkúıek, 2023

Sulýlyqtyń syryn uqqan

Jalpy sýretshiler álemi jumbaq pen ańyzǵa toly bolsa da, olardyń shyǵarmashylyǵy týraly kóp aıtyla qoımaıdy. Máselen, qazaq beıneleý óneri degende, aldymen oıymyzǵa sonyń negizin qalaǵan Ábilhan Qasteevten bastap, Aısha Ǵalymbaeva, Moldahmet Kenbaev, Qanapııa Teljanov, Ábýbákir Ysmaıylov, Sabyr Mámbeev, Gúlfaırýs Ysmaıylova, Salıhıtdın Aıtbaev, Toqbolat Toǵysbaev sekildi sanaýly ǵana qylqalam sheberleri túsedi. Al osy ónerdiń damýyna zor úles qosyp, mol mura qaldyrǵan qanshama talantty tulǵa bar. Solardyń deni umytylyp barady. Sondaı darabozdyń biri – Áli Júsipov.

Jádiger • 25 Qyrkúıek, 2023

Sáken turǵan úı

Sáken Seıfýllın mýzeıinde daýylpaz aqyn, kórnekti qoǵam qaıratkeriniń burynǵy Aqmola – qazirgi Astana qalasynda 1920 jyldary turǵan úıiniń sýreti saqtalǵan.

Tulǵa • 24 Qyrkúıek, 2023

Tolǵaýy toqsan Tarazı

Astanadaǵy Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq-drama teatrynda kórnekti jazýshy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstannyń Eńbek Eri Ákim Tarazıdiń 90 jasqa tolýyna arnalǵan «Tolǵaýy toqsan Tarazı» atty saltanatty kesh ótti. Jıynǵa Parlament Senatynyń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev, Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, halyq qalaýlylary, zııaly qaýym ókilderi, óńirden kelgen jazýshynyń jerlesteri, qalamger shyǵarmasyn qumartyp oqıtyn oqyrmany qatysty.

Iаndeks.Metrıka