Suhbat • 22 Maýsym, 2023
Lıdııa Kádenova: Taǵdyrym teatrǵa tańylǵan
Drama, komedııa, tragedııa. Aktrısa teatr óneriniń atalǵan osy basty úsh janryn tek sahnada ǵana sátti somdap qoıǵan joq, ómir usynǵan osynaý kóńildiń túrli sátterin peshenesine buıyrtqan taǵdyr-taqtasynda da teńdeı kórdi, qaıyspaı kóterdi. Ol baqytty sátterinde dandaısyp, bolmasa jeńilgen, qaıǵyrǵan kezderinde mort synyp ketpedi. Dramaǵa toly ómiriniń ár sátin aıalaı hám baǵalaı bildi. О́zine buıyrǵan rólderin abyroımen alyp shyqty. Kúni búginge deıin sol tuǵyrynan túspeı keledi. Sebebi ol ónerde qandaı talantty aktrısa bolsa, ómirde dál sondaı parasatty, tereń adam. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, «Parasat» jáne «Qurmet» ordenderiniń ıegeri Lıdııa Kádenovanyń kóńil pernesin basyp kórdik. Syńǵyrlaǵan sulý ún salıqaly syrlaryn tóge jóneldi.
Mádenıet • 13 Maýsym, 2023
Otan otbasynan bastalsa, al otbasy – baladan, sanaly urpaq tárbıeden tamyr alady. Sebebi eldiń erteńi erkin oıly, tárbıeli jastyń qolynda. Dál osy maqsatty murat tutqan «Zamandas» otbasylyq aýla klýbynyń teatr stýdııasyndaǵy balalar men oqytýshylar elordalyq kórermender nazaryna «Altyn ólke ańyzy» ertegisiniń premerasyn usyndy.
Ádebıet • 07 Maýsym, 2023
«Qaýipti býdan» – sońǵy eskertpe
«Ataý kere» jazýshy Oralhan Bókeıdiń eń sońǵy jazǵan shyǵarmasy, ultyna jasaǵan aqtyq eskertpesi bolýymen ǵana emes, «Ataý kere» áleýmettik-psıhologııalyq mániniń joǵarylyǵymen de qundy týyndy. Osydan 35 jyl buryn jazylǵan romanda (avtordyń anyqtamasy. – avt.) búgingi kúnniń ahýal-tynysy astarly allegorııamen sheber shendestirile sýretteledi. «Ataý-kere» baıany kórkem shyǵarma bolýmen birge, qoǵamdyq-áleýmettik bolmysty taldaý. Áleýmettik-psıhologııalyq zerdeleý. Shyǵarmanyń ekinshi aty – «Qaýipti býdan».
Suhbat • 01 Maýsym, 2023
Tilektes Meıramov: Men óz rólimdi adal oryndadym
Jarty ǵasyr... Tamyryn tereńnen tartatyn teatr tarıhy úshin bálkim kóp te emes shyǵar. Al elý jyldan asa ǵumyryn sahnaǵa arnaǵan sańlaq úshin bul degenińiz bir adamnyń tutas ómirine tatıtyn qajyrly eńbek. Tózim men jiger. Izdenis pen ilim. Sezim men sergeldeń. Osynyń barlyǵyn bir basynan ótkerip, kıeli sahnaǵa qaltqysyz qyzmet etip kele jatqan akter, Qazaqstannyń halyq ártisi Tilektes Meıramov qaı kezde de shyǵarmashylyq babyn báseńsitken emes. Únemi úzdiksiz izdenis ústinde. Qashan kórseń óner úshin órekpıdi, teatr úshin tolǵanady. Sebebi akter shyn máninde teatrdyń tól balasy. Keıipkerimizdi bul joly da qyzý qarbalas ústinde jolyqtyrdyq. Akterlik pen ustazdyqty qatar ushtastyrǵan óner ıesi Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetindegi kýrsyn bitirý emtıhanyna daıyndap jatyr eken. Kezinde ózi de Asqar Toqpanov, Sholpan Jandarbekova, Ázirbaıjan Mámbetov, Ánýar Moldabekov syndy sahna sańlaqtarynan kórgen sharapatyn óskeleń urpaq boıyna sińirsem, teatrdyń ótkeni men búgini hám bolashaǵy arasyndaǵy sabaqtastyqtyń úzilmeýine dáneker bolsam deıdi. Áńgimemizdiń álqıssasyn ómirine aınalǵan óneri týrasynan tarqatty.
Ádebıet • 29 Mamyr, 2023
Bıyl qazaq ádebıetiniń klassıgi, Qazaqstannyń Eńbek Eri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Ákim Tarazıdyń 90 jasqa tolǵan mereıtoıy. Osyǵan oraı bas qala tórindegi Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Ákim Tarazı álemi» atty rýhanı-ádebı kesh ótti. Ataýly shara aıasynda jazýshynyń memlekettik tapsyryspen jaryq kórgen on eki tomdyq shyǵarmalar jınaǵy men «Mazmundama» qoǵamdyq qory shyǵarǵan «Aýyl shetindegi úı» jáne «Mustafa Shoqaı» kitaptarynyń tanystyrylymy ótti.
Ádebıet • 28 Mamyr, 2023
Kez kelgen halyqtyń sóz óneri aýyz ádebıetinen nár alady. Qazaq ádebıetinde de, álem ádebıetinde de bul tásilge júginbegenderi sırek. Ásirese klassık qalamgerler qoltańbasyna tıesili týyndylardyń qaı-qaısysy da túp tamyryn folklormen sabaqtaıdy. Sondyqtan bolsa kerek, bolmys jumbaǵyn sheship, áldebir qupııalyqqa degen qulshynys qalamger shyǵarmalaryndaǵy romantıkalyq qııal-ǵajaıypty údete túsken. Ol adamnyń «qudiretke degen senimin bekitip», sol arqyly ony ádettegi turmystyq túsinikten aryltyp, rýhanı tanym deńgeıine kóteredi.
Tarıh • 23 Mamyr, 2023
El arasynda keńinen taraǵany sonshalyq, kele-kele avtory umytylyp, halyq áni atanyp ketken týyndylar qazaqta óte kóp. Sonyń biri – «Dýdaraı». Bir qyzyǵy, aıtýly ándi kúni búginge deıin Márııa Jagorqyzy Rekına jazdy dep keldik. Al shyndyǵynda solaı ma? «Dýdaraıdy» Márııa Jagorqyzy jazbasa, basqa kim jazdy?..
Teatr • 22 Mamyr, 2023
Aqynnyń «Bolmaǵan balalyq shaǵy»
Aqyn Aqberen Elgezektiń «Bolmaǵan balalyq shaǵynyń» áý basta povest bolyp jaryq kórip, oqyrman júregine jetkeninen kitapsúıer kóziqaraqty qaýym habardar. Kóńil pernesine dóp túskendiginen de bolar, sońǵy kezde aıtýly shyǵarmany sahnaǵa shyǵarýǵa nıetti rejısserler de kóp. Sonyń biri – osydan bir aı buryn Almatydaǵy Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda Farhat Moldaǵalı qoltańbasymen qoıylǵan nusqasy bolsa, endi mine, elordalyq Á.Mámbetov atyndaǵy Memlekettik komedııa jáne drama teatrynda jas rejısser Álı Bıdahmettiń sahnalyq saraptaýynda taǵy bir týyndynyń tusaýy kesildi.
Poezııa • 17 Mamyr, 2023
Qalamgerdiń árbir týyndysy – onyń jan dúnıe áleminiń aınasy. Sol aınada syrǵa toly, jumbaqqa baı sýretker jany bederlenedi. Mysaly, «Men osy bir sýretti kórgen saıyn seni esime alatynmyn nemese seni esime alǵan saıyn osy bir sýretti kóretinmin...» dep bastalatyn «Jylymyq» áńgimesin alaıyqshy. Munda jazýshy Oralhan Bókeı ólmeıtin kúlli adamzattyq taqyryptardy sheber sýretteıdi.
Teatr • 15 Mamyr, 2023
Elordalyq kórermen úshin ótken demalys kúnderiniń tartýy mol boldy. Sonyń biri de biregeıi – «Astana Opera» teatry sahnasynda tusaýy kesilgen Irjı Kılıannyń «Kishkentaı ólim» baletiniń premerasy desek, artyq aıtqandyǵymyz emes. Zamanaýı horeografııadaǵy eń áserli baletterdiń biri sanalatyn aıtýly óner týyndysy teatrsúıer qaýym arasynda úlken rezonans týǵyzdy.
