Sońǵy jańalyqtar
Qylmys • 18 Qazan, 2025
Lenovo dırektoryn óltirýge tapsyrys bergen kúdikti Dýbaıda ustaldy, dep jazady Egemen.kz.
Tehnologııa • 18 Qazan, 2025
Tehnologııa dáýiri: qutqarýshylar jáne jasandy ıntellekt
Búgingi qutqarýshy tek rasııasy men kaskasy bar adam ǵana emes. Bul drondarmen, teplovızorlarmen, sıfrlyq kartalarmen jáne jasandy ıntellektpen jasaqtalǵan maman, dep jazady Egemen.kz.
Qutqarýshy • 18 Qazan, 2025
О́mirdi ottan arashalaǵan komandır
19 qazan elimizde Qutqarýshylar kúni atalyp ótedi. Bul el tynyshtyǵyn kúzetip, ot pen sýdyń ortasynda júrgen jandardyń eńbegine taǵzym eter kún. Olar kún saıyn óz ómirin qaýipke tigip, ózgeniń ómirin arashalap qalady. Osyndaı erlerdiń biri – Soltústik Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń Petropavl qalasy Tótenshe jaǵdaılar basqarmasyna qarasty №2 mamandandyrylǵan órt sóndirý bóliminiń komandıri Rýslan Rústemuly Kóbetaev. Kúni keshe ol Raqymjan Qoshqarbaev atyndaǵy III dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattaldy, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 18 Qazan, 2025
Astanada mektepter men balabaqshalardaǵy qaýipsizdik máselesi talqylandy
Astana qalasynda Bilim berý obektilerindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boıynsha onlaın májilis ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Taǵaıyndaý • 18 Qazan, 2025
Antıkordyń eks-basshysy bas prokýrordyń orynbasary boldy
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bas prokýrordyń orynbasaryn taǵaıyndady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qylmys • 18 Qazan, 2025
Jezqazǵanda birneshe urlyq jasaǵan aǵaıyndy kúdiktiler ustaldy
Jezqazǵan qalasynda birqatar urlyqqa qatysy bar kúdiktiler ustaldy, dep habarlaıdy Polisia.kz.
Partııa • 18 Qazan, 2025
Astanada "Jas Republic Cup II" debat týrnıriniń fınaly ótip jatyr
Astanada Respýblıka kúnine oraı mektep oqýshylarynyń arasynda uıymdastyrylǵan ekinshi respýblıkalyq “Jas Republic Cup II” debat týrnıriniń fınaldyq kezeńi bastaldy. Respublica partııasy men Ozger team komandasynyń qoldaýymen #101 Keleshek mektebiniń alańynda ótip jatqan bul týrnır dástúrge aınalyp keledi. Alǵashqy Jas Republic Cup 2024 jyly ótip, eldiń túkpir-túkpirinen jınalǵan belsendi jastardy biriktirse, bıylǵy baıqaý atalmysh jobanyń ulttyq deńgeıge kóterilgenin kórsetip otyr, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 18 Qazan, 2025
Azamattyq qoǵam – el damýyndaǵy eleýli kúsh
«Ádiletti Qazaqstan: azamattyq qoǵam men memleket yntymaqtastyǵy» taqyrybynda elordada ótken HII Azamattyq forýmda sarapshylar mańyzdy máselelerdi talqylady. Máselen, sarapshylardyń aıtýynsha, azamattyq qoǵam Prezıdent alǵa qoıǵan parlamenttik reformanyń qalyptasýyna belsendi qatysýy qajet. Sondaı-aq jalpyulttyq máselede bul qoǵamnyń róli erekshe. Osy oraıda forým elimizde AES salý, ekologııa, sıfrlyq damý, ınklıýzııa, jastardyń bastamalaryn qoldaý sekildi máselelerdi ortaǵa saldy.
Taǵzym • 18 Qazan, 2025
«Maıqaıyńaltyn» kenishi aýmaǵynda ózgeniń ómirin qutqarý jolynda baqılyq bolǵan batyr qutqarýshylardyń rýhyna arnalǵan memorıal ashyldy. Onda 2024 jyldyń qańtar aıynda oıyqqa qulap qaza tapqan taý-ken qutqarýshylarynyń esimderi tasqa qashap jazylǵan.
Maman • 18 Qazan, 2025
Adam janyna arasha bolyp, qaýip-qaterdiń ortasynda júrý — ekiniń biriniń qolynan kele bermeıtin is, ol úlken jankeshtilikti talap etedi. Sondaı mamandyqtardyń biri — qutqarýshy. Qıyn, biraq kúndelikti turmysta qajetti mamandyqty tańdaǵan jas – Aqtileý Imanáli. Aqtaýlyq jas jigit Kókshetaý qalasyndaǵy Azamattyq qorǵanys joǵary kópsalaly kolledjinde «tótenshe jaǵdaılardan qorǵaý» mamandyǵy boıynsha bilim alyp júr.
Eńbek • 18 Qazan, 2025
Elimizdiń orman sharýashylyǵy salasynda eńbek sińirip, ter tókken azamattar az emes. Sonyń biri – orman sharýashylyǵynda taban aýdarmaı 42 jyl eńbek etken Janat Demejanov.
JOLDAÝ • 18 Qazan, 2025
Qaraýsyz qalǵan orman ıesin tabady
Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda: «Jasandy ıntellektini qoldanyp, aýyl sharýashylyǵy jerlerine spýtnıkpen monıtorıng jasaýdyń tıimdiligin arttyrý kerek. Sonyń negizinde jerdiń sapasyna, eginniń shyǵymyna, dándi daqyldardyń jaı-kúıine, qaı jerge qandaı daqyl egilgenine tereń taldaý jasalýǵa tıis. Bul – orman sharýashylyǵyna da qatysty másele. Jaqynda Soltústik Qazaqstan oblysynda 9 myń gektar ormannyń ıesiz jatqany anyqtaldy», dep atap ótti.
Talbesik • 18 Qazan, 2025
«Ertis ormany» rezervatynyń mamandary tabıǵı órtterdiń saldarynan janyp ketken 47 myń gektardan astam jerdi qaıtadan jaıqalǵan jasyl ormanǵa aınaldyryp úlgergen. Saýaby ólsheýsiz bul ıgi istiń basy-qasynda júrgen tájirıbeli mamannyń biri – Erjan Saǵadıev.
Ǵylym • 18 Qazan, 2025
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary jasandy ıntellekt kómegimen jumys isteıtin júrek-qan tamyrlary aýrýynyń qaýpin erte anyqtaıtyn «Zhurek AI» platformasyn ázirledi.
Qutqarýshy • 18 Qazan, 2025
Bıyl Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligine 30 jyl tolyp otyr. Kez kelgen shaqyrtýǵa jedel jetip, jyldam áreket etetin jasaqtyń qyzmeti osy kezeńde myqtap qalyptasty, shırady, jetildi. Tótenshe jaǵdaıǵa saqadaı saılanyp, adam ómirin saqtap qalý jolynda ot pen sýǵa túsýden taıynbaıtyn qutqarýshylardyń, órt sóndirýshilerdiń tirshiliginde qaýip-qater taban astynda.
Infografıka • 18 Qazan, 2025
Qazir el halqynyń sany – 20 426 568 adam. Al 1991 jyly 16,4 mln adam bolǵan edi. Mamandar demografııadaǵy oń ózgerister memlekettik júıeniń tıimdi is-qımylynan bolatynyn aıtady.
Qoǵam • 18 Qazan, 2025
Makroekonomıkalyq turaqtylyq jaýapkershiligi
Prezıdent tapsyrmasynan keıin Oljas Bektenov basqaratyn Úkimet shuǵyl qadamdarǵa bardy. Atap aıtsaq, baǵa men tarıfterge ýaqytsha shekteý engizilip, ıpoteka men avtonesıeleý baǵdarlamalary qaıta qarastyryldy. Úkimettiń túsindirýinshe, bul qadamnyń basty maqsaty – makroekonomıkalyq turaqtylyqty saqtaý men halyqtyń áleýmettik júktemesin jeńildetý. Memleket basshysynyń makroekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý ári ekonomıkalyq reformalardyń teris saldaryn barynsha azaıtýǵa qatysty tapsyrmalaryn oryndaý osylaı júzege asyrylmaq.
Tabıǵat • 18 Qazan, 2025
Qazan aıynyń úshinshi jeksenbisinde Orman sharýashylyǵy qyzmetkerleri kúni atalyp ótedi. Bul kún – tabıǵattyń baılyǵyn saqtap, ony urpaqtan-urpaqqa amanat etý jolynda eńbek etip júrgen beınetkesh qaýymǵa degen qurmettiń belgisi. Orman – elimizdiń baǵa jetpes baılyǵy, tabıǵattyń tynysy, turǵyndardyń tirshilik kózi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev tal egý, ormandy alqaptardy saqtaý, ulǵaıtý isine erekshe nazar aýdaryp otyr. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen jaqyn jyldary elimizdiń orman alqaptarynda 2 mlrd, eldi mekenderde 15 mln aǵash otyrǵyzylady.
Saıasat • 18 Qazan, 2025
Senat tóraǵasy TúrkPA Bas hatshysymen dıdarlasty
Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen Túrki memleketteri Parlamenttik Assambleıasynyń Bas hatshysy Ramıl Gasanovpen kezdesti. Taraptar kún tártibindegi ózekti máselelerge nazar aýdaryp, TúrkPA aıasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári arttyrý tetikterin talqylady.
Prezıdent • 18 Qazan, 2025
Syn saǵattaǵy qaısarlyq úlgisi
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Aqordada qutqarýshylardy kásibı merekesimen quttyqtady. Memleket basshysy beıbit kúnniń batyrlaryna shynaıy rızashylyǵyn bildirip, azamattyq qorǵaý salasynyń elimiz úshin strategııalyq mańyzy erekshe ekenin atap ótti.
Jasandy ıntellekt • 18 Qazan, 2025
Keshe L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Jýrnalıstıka jáne áleýmettik ǵylymdar fakýltetiniń uıymdastyrýymen, Bas redaktorlar klýbynyń qoldaýymen «Jasandy ıntellekt dáýirindegi jýrnalıstıka men medıakommýnıkasııa paradıgmalary: teorııalyq jáne praktıkalyq máseleleri» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Qoǵam • 18 Qazan, 2025
Kórkemsýret biliminiń joqshysy
Biz bul ǵalymdy Astana men Máskeýdiń alqaly jıyndarynan jıi kóremiz. Ol – tarıhy tereń Máskeý memlekettik oblystyq pedagogıka ýnıversıteti kórkemsýret jáne grafıka fakýlteti basshysynyń biri ári beıneleý ónerin oqytý ádistemesi kafedrasynyń professory. Astanada jıi aıaldaıtyn jeri – Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti, Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti, Ulttyq mýzeı, t.b. mádenı mekemelerdiń kórkemsýret galereıasy. Munda shákirtteriniń sýret kórmesine kelip, elimizdiń jańa ónerine baǵa beredi. L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-da 2005 jyldan 2010 jylǵa deıin jemisti qyzmet atqardy. Qazir otandyq beıneleý ónerindegi esim-soıy elge belgili Jalyn Baýyrhan, Talǵat Amandyq, Saıat Samanbek, Aısulý Almasbaı syndy sýretshilerdi daıarlady.
Jasandy ıntellekt • 18 Qazan, 2025
Jasandy ıntellekt, ádebıet jáne biz...
Adamzat balasy jaralǵaly beri ómir de, sol ómirdiń ózin aq qaǵazǵa kesteleýi tıis sóz óneri de bir orynda irkilip, birer sátke de damyldaǵan emes. Ádebıet arqyrap aqqan ózen syndy zamana týǵyzǵan tanymdy óz ıirimine tartyp, tyń kózqaras pen jańa túsinikter týǵyzyp, kóldeneń kedergini buzyp-jaryp jóńkilip keledi. Bul aǵyndy jasandy ıntellekt bógemeı me?
Taǵzym • 18 Qazan, 2025
«О́tken tirlik – ári shyndyq, ári ańyz»
Memlekettik syılyqtyń laýreaty Jumeken Nájimedenov – qazaq poezııasynda ózindik órnegin qalyptastyrǵan aqyn. Onyń «О́mir» degen óleńi bar. «О́mir, ómir, ómir degen – bir ǵajaıyp báıterek, Báıterekke tún de kerek, kún de kerek, aı kerek. Sol terekti panalaǵan balapansyń sary aýyz, Sol terekte ótken tirlik – ári shyndyq, ári ańyz» dep bastalatyn bul óleńdi 1961 jyly jazypty.
Shymkent • 18 Qazan, 2025
Shymkent – elimizdegi respýblıkalyq qala mártebesi berilgen úsh megapolıstiń biri. Shahar óz aldyna otaý tikkeli úlken jańǵyrtýlardy bastan ótkerip jatyr. Ol, eń aldymen, qala ınfraqurylymynyń damýyna qatysty. Qala aýmaǵy shetten qosylǵan Túrkistan oblysy aýdandarynyń aýyldary esebinen ulǵaıǵan soń, barlyq eldi mekenge kommýnaldyq-ınjenerlik ınfraqurylym tartý máselesi alǵa shyqty.
Tanym • 18 Qazan, 2025
О́ner ıeleri tabıǵatynan shyǵarmashylyq zerthanasyn kórsetýge áýes bolmaıdy. Aqyn-jazýshylar shyǵarmasyn qalaı dúnıege ákelgenin, ony jaratýda qandaı kórkem ádisterdi qoldanǵanyn aıta bermeıdi. Bul qasıet kúıshilerde de bar.
Ǵalam ǵajaptary • 18 Qazan, 2025
О́zińdi tanysań, álemdi tanısyń. Ańdap qarasaq, aqıqat – alaqanymyzda eken. El aýzyndaǵy aıqyndyqty aıtqanda, «bes saýsaqtaı bilý», «alaqanǵa salǵandaı» deýi de ejelgi túsinikten shyqsa kerek.
Ǵalam ǵajaptary • 18 Qazan, 2025
Ǵalymdar «Er Tóstikti» ǵun dáýirinen kele jatqan ertegige jatqyzady. Sebebi onda ejelgi túrki mıfologııasyna tán uǵymdar mol saqtalǵan. Al Shoıynqulaq, Mystan kempir, Kenjekeı syndy keıipker esimderi – babalarymyzdyń erteden ken ıgerip, temir ılegeniniń mysaly.
Egemen Qazaqstan • 18 Qazan, 2025
«Balalarǵa syı jasa!» áleýmettik jobasy iske qosyldy
Astanada 2026 jylǵy merzimdi baspasóz basylymdaryna jazylý naýqanynyń bastalýyna jáne Jazylýshy kúnine oraı merekelik is-shara ótti. Jıyndy «Qazposhta» AQ Astana poshtamty uıymdastyrdy.
Mıras • 18 Qazan, 2025
Dalada ósken túz búrkitin qolǵa túsirýdiń negizgi tásili – tor qurý. Tor jińishke kendir jippen toqylady. Kózderi búrkit ótip ketpeıtindeı súıem sharshy mólsherde bolady. Kerege bıiktigi 1,5-2 metrge jýyq, eteginiń aınala sheńberi otaý úıdiń kólemi shamasynda. Odan keıin syptyǵyrlap jonylǵan ushy úshkil alty-jeti shybyq qada daıyndaıdy.