Mıras • 18 Qazan, 2025

Tor quryp búrkit ustaý

100 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Dalada ósken túz búrkitin qolǵa túsirýdiń negizgi tásili – tor qurý. Tor jińishke kendir jippen toqylady. Kózderi búrkit ótip ketpeıtindeı súıem sharshy mólsherde bolady. Kerege bıiktigi 1,5-2 metrge jýyq, eteginiń aınala sheńberi otaý úıdiń kólemi shamasynda. Odan keıin syptyǵyrlap jonylǵan ushy úshkil alty-jeti shybyq qada daıyndaıdy.

Tor quryp búrkit ustaý

Osylaı daıyn bolǵan tordy búrkit meken etken soqpa jerge jaıady. Taýdyń basy emes, oı-jazyq ta emes, orta balaq tusy bolǵany durys. Tor quratyn oryn sál shuńqyrlaý bolsa qolaı­ly. Shybyq aǵashtaryn jerge aınaldyra qadaıdy. Syrtynan tormen dóńgelete qorshap, jaǵasyndaǵy kenere baýmen shybyqtardyń basyn bir-bir shalyp, kerip baılaıdy. Baýdyń artyq shyqqan ushyn aýyrlaý tasqa nemese qazyqqa baılap, shyjymdap tastaıdy. Tordyń shalǵaılanǵan etegin syrtyna qaraı keńeıtip, irgesin kólbeı alysqa sozyp, usaq tastarmen baılap, bastyryp, aspanǵa qaraǵan sheńberin taryltyp tigedi. Tordyń joǵarǵy aýzy búrilip, etek jaǵy keń kelip turady.

Mundaǵy sebep, túz búrkiti ańdaýsyz kelip torǵa oralǵanda úsh shybyq jyǵylady da, qus eki berik shybyqtyń ortasyna aspaqtalyp, kúsh ala almaı, tabany jerge tımeı salaqtap qalady. Eger tabany jerge tıse, tabanymen basyp turyp, tordy tumsyǵymen qyrqyp, shyǵyp ketedi. Búrkitti qyzyqtyryp torǵa túsirý úshin qoıannyń biteý terisine shóp nyǵap, qoıan sııaqty kep jasap, uzyndyǵy qoıannyń boıymen birdeı, jalpaqtyǵy eki eli keletin juqa taqtaıdyń ortasyn basbarmaq aınalatyndaı tesip, keptiń ishine kirgizip ornalastyrady.

Odan keıin tordyń ishine aspanda ushyp júrgen búrkittiń kózi shalatyndaı jemtik tastap, onyń qasyna quzǵyn, qarǵa, saýysqan sııaqty tiri qustardy baılap qoıady. Tájirıbeli qusbegiler kóbinde quzǵyndy tordyń ishine baılaıdy. Sebebi quzǵyn búrkittiń uıasyna túsip, jumyrtqasyn tesip, sary ýyzyn iship ketetindikten ekeýi bir-birine óte ósh keledi.

Mańynan adam uzap ketken tordyń ishindegi baılaýly qustar jemtikti julqylap jeı bastaǵanda, olardyń qozǵaýymen qoıan kebi tiri sııaqtanyp, shoqyryqtap áreket etedi. Bulardy alystan ańǵarǵan albyrt qyran qarǵa qoıanmen jaǵalasyp júr eken dep oılap, qomaǵaı­lanyp torǵa qaraı shúıiledi.  Tóbesinen tóngen jaýyn kórgende záresi ushqan tordaǵy quzǵyn barqyldap mazasy ketip, jantalasady. Osy kezde kózi tunyp, shúıilip kelgen búrkit eshnárseden tartynyp seskenbeı tordy kıip áketedi. Keıde tordyń syrtynan qaptalyp tússe, keıde tóbesinen tik túsip, quzǵyndy ustap jep, endi ushqanda tik shyǵa almaı torǵa shyrmalyp qalady.

Sońǵy jańalyqtar

Elimizde qaı joldar jabyq tur?

Aýa raıy • Búgin, 10:20

Iltıpat pen izet úlgisi

Qoǵam • Búgin, 09:55

Dananyń sózi uranyma aınaldy

Qoǵam • Búgin, 09:50

Bata-tilektiń eń qysqa nusqasy

Qoǵam • Búgin, 09:40

Halyq qurmettegen qutqarýshylar

Qutqarýshy • Búgin, 09:35

Antyna adal dáriger

Qoǵam • Búgin, 09:30

Igi istiń ıesi

Qoǵam • Búgin, 09:25

Eselengen jaqsylyq

Pikir • Búgin, 09:20

Aýǵanstan azamattarynyń yqylasy

Qoǵam • Búgin, 09:15

Meıirban jurtyma rızamyn

Qoǵam • Búgin, 09:10