Ǵalym
Qoǵam • 26 Qańtar, 2026
Isıdor Borchashvılı: Konstıtýsııalyq reforma – quqyqtyq birlik pen adamǵa baǵdarlanǵan tańdaý
Qazaqstan Konstıtýsııasyna engiziletin ózgerister eldiń quqyqtyq keńistigin nyǵaıtyp qana qoımaı, memlekettiń adamǵa baǵdarlanǵan sıpatyn aıqyn kórsetedi. Konstıtýsııalyq komıssııanyń otyrysynda Astana halyqaralyq ýnıversıteti Joǵary quqyq mektebiniń professory, zań ǵylymdarynyń doktory Isıdor Borchashvılı osyndaı tujyrymyn ortaǵa saldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bilim • 20 Qańtar, 2026
Ǵalymdar óz jobalaryna qalaı iri qarjy tarta alady?
Astanada zertteý-ınnovasııalyq ıdeıalardy qarjylandyratyn «Horizon Europe» baǵdarlamasy boıynsha halyqaralyq vorkshop ótip jatyr. Bul otandyq uıymdardyń atalǵan baǵdarlamaǵa qatysýyna jol ashyp, ár qadamdy durys úılestirýge jaǵdaı jasap, tolymdy aqparat beredi. Osy arqyly ǵalymdar men ınnovatorlar óz jobalaryna iri qarjy tarta alady, dep jazady Egemen.kz.
Fýtbol • 12 Qańtar, 2026
Ǵalymjan Kenjebek reseılik «Ahmattyń» oıynshysy atandy
Qazaqctan ulttyq quramasynyń jartylaı shabýylshysy Ǵalymjan Kenjebek resmı túrde Groznyıdyń «Ahmat» klýbynyń qataryna qosyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz klýbtyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ǵylym • 31 Jeltoqsan, 2025
Astanada 10 jas ǵalymǵa úı berildi
Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý sheńberinde 10 jas ǵalymǵa turǵyn úı sertıfıkattary saltanatty túrde tabystaldy, dep jazady Egemen.kz.
Fýtbol • 29 Jeltoqsan, 2025
Ǵalymjan Kenjebek «Elimaı» klýbyndaǵy mansabyn aıaqtady
Fýtboldan Qazaqstan ulttyq quramasy men semeılik «Elimaı» klýbynyń shabýylshysy Ǵalymjan Kenjebek Reseı chempıonatynda óner kórsetetin groznyılyq «Ahmat» klýbyna aýysty. Bul komandany qazir buǵan deıin ulttyq quramany jattyqtyrǵan Stanıslav Cherchesov baptaıdy, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 29 Jeltoqsan, 2025
QazUÝ-dyń jas ǵalymy sıkorııdiń dıabetke qarsy qasıetin dáleldedi
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, jas ǵalym Aıjamal Baıseıitova sıkorıı ósimdiginiń qasıetin zerttep, onyń dıabetke qarsy tıimdi áseri bar ekenin ǵylymı turǵyda dáleldedi. Zertteý barysynda sıkorıı quramyndaǵy bıologııalyq belsendi zattardyń qandaǵy qant deńgeıin tómendetýge, zat almasý prosesin retteýge oń yqpal etetini anyqtaldy, dep jazady Egemen.kz.
Bilim • 12 Jeltoqsan, 2025
Almatyda jas ǵalymdardyń II halyqaralyq kongresi ótti
Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń uıymdastyrýymen jas ǵalymdardyń II halyqaralyq kongresi ótti. Kongress Beıbitshilik pen damý múddesindegi Dúnıejúzilik ǵylym kúnine oraı IýNESKO jarııalaǵan «Senim, ózgerister jáne erteńgi kún: 2050 jylǵa qajetti ǵylym» taqyrybyna arnaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 09 Jeltoqsan, 2025
Ǵalymdar qant qyzylshasy qaldyǵynan jańa ónim jasap shyǵardy
Sátbaev ýnıversıteti ǵalymdary qant qyzylshasynyń syǵyndysynan – qant óndirisiniń negizgi qaldyǵy jáne onyń jalpy bıomassasynyń 80%-na deıin quraıtyn qaldyqtan jańa materıaldar alýdyń ınnovasııalyq ádisin ázirlep shyǵardy, dep habarlaıdy Egemen.kz Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń málimetine silteme jasap.
Oqıǵa • 03 Jeltoqsan, 2025
Fılosof-akademık, qoǵam qaıratkeri Jabaıhan Ábdildın dúnıeden ozdy
Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi jáne vıse-prezıdenti, Qazaqstandaǵy dıalektıkalyq logıka mektebiniń negizin qalaǵan, ǵalym Jabaıhan Múbárákuly Ábdildın 92 jasynda dúnıeden ótti. Qaraly habardy Májilis depýtaty Murat Ábenov jetkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 28 Qarasha, 2025
Mıchýrın baǵynda 600-den astam jemis-jıdek túri otyrǵyzylady
Prezıdent janyndaǵy Ulttyq Ǵylym akademııasy Reseı Ǵylym akademııasymen birlesip «EKSPO-Agroónerkásiptik keshendegi ozyq tehnologııalar» taqyrybynda halyqaralyq kórme jáne agroónerkásiptik keshendi damytýdyń negizgi baǵyttaryn qamtıtyn konferensııa ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 26 Qarasha, 2025
Ǵalymdar Aıdyń qalyptasýy týraly jańa derek usyndy
AQSh ǵalymdary Jer men Aıdyń shyǵý tegine qatysty tańǵalarlyq derekterdi anyqtady. Ǵalymdar olardyń hımııalyq uqsastyǵy óte ejelgi ǵalamdyq apattyń – Teııa protoplanetasynyń soqtyǵysynyń izin saqtap qalǵanyn aıtady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 24 Qarasha, 2025
Ǵalymdar boljamy: Kaspıı teńizi eki kólge bólinýi múmkin
Kaspıı teńizinde júrip jatqan geologııalyq ózgerister aımaqtyń bolashaǵyna eleýli yqpal etýi yqtımal. Azerbaıjan Ulttyq ǵylym akademııasynyń Geografııa ınstıtýty mamandarynyń dereginshe, teńiz deńgeıiniń tómendeýi ýaqytsha qubylys emes, tereń tektonıkalyq prosestermen baılanysty turaqty úrdis. Bul týraly Minval Politika habarlaıdy.
Ǵylym • 22 Qarasha, 2025
Shetelde júrgen qazaq ǵalymdarynyń áleýetin el ıgiligine baǵyttaýdyń jańa kezeńi bastaldy
Astana qalasyndaǵy Nazarbaev Ýnıversıtetinde QR Syrtqy ister mınıstrligi jáne «Otandastar qory» KEAQ uıymdastyrýymen «Otandas ǵalymdar forýmy» ótti, dep jazady Egemen.kz.
Ádebıet • 31 Qazan, 2025
Shyǵarmashylyq zerthana: Ǵalym Jaılybaı óleńdi qalaı jazady?
Shyǵarmashylyq zerthana týyndynyń jazylý sebebin, qalamgerdiń sol sáttegi kóńil aýanyn, jazýshy eńbegine tán belgi-erekshelikterdi arqaý etedi. Bul joly biz aqyn, Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń ıegeri Ǵalym Jaılybaıdyń kórkemdik keńistigine boılaıtyn bolamyz.
Oqıǵa • 24 Qazan, 2025
Jas ǵalymdarǵa páter kilti tabystaldy
Respýblıka kúninde 16 jas ǵalymǵa páter sertıfıkattaryn saltanatty túrde tabystady. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent • 24 Qazan, 2025
Birqatar ǵalym memlekettik syılyqqa ıe boldy
Prezıdent QR-nyń ál-Farabı atyndaǵy ǵylym men tehnıka, A.Baıtursynuly atyndaǵy gýmanıtarlyq ǵylymdar salasyndaǵy 2025 jylǵy memlekettik syılyqtaryn berý týraly Jarlyqqa qol qoıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Tabıǵat • 20 Qazan, 2025
Botanıka ınstıtýtynyń ǵalymdary ósimdikterdi qorǵaý jobalaryn iske asyryp jatyr
Qazirgi kezde elimiz óńirleri boıynsha ósimdikterdi zertteý jáne saqtaý boıynsha úlken jumystar jalǵasyn taýyp keledi. Almaty qalasynyń О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda Botanıka jáne fıtoıntrodýksııa ınstıtýtynyń joǵary ósimdikter florasy zerthanasynyń meńgerýshisi Polına Veselovanyń aıtýynsha, 2023 jyly «О́simdik álemi týraly» zań qabyldanǵannan keıin Qazaqstanda ósimdikterdiń esebi – ıaǵnı flora kadastrlaryn jasaý bastaldy. Ǵalymdar sırek kezdesetin jáne joıylyp bara jatqan ósimdikterdi anyqtap, olardy qorǵaý baǵytynda jumys istep jatyr.
Tulǵa • 09 Qazan, 2025
Ǵalymjan Elshibaıdyń bederli belesi
Túrkistan qalasynda belgili jýrnalıst, aqyn Ǵalymjan Elshibaıdyń «Qalamǵa qonǵan qut» atty shyǵarmashylyq keshi ótedi, dep jazady Egemen.kz.
Jasandy ıntellekt • 03 Qazan, 2025
Ǵalymdar JI arqyly jalǵan aqparatpen kúresetin qural ázirledi
Memleket basshysynyń jasandy ıntellekti damytý týraly tapsyrmasyna oraı ǵalymdar jalǵan aqparatpen kúrestiń jańa quraly - «RasInfo» mobıldik sıfrly saýat ashý resýrsyn ázirledi. Jalǵan aqparatqa qarsy kúreske arnalǵan jasandy ıntellekt negizindegi alǵashqy biregeı resýrs «RasInfo» mobıldik qosymshasy qazirden bastap qoldanýshylarǵa qoljetimdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tarıh • 03 Qazan, 2025
Jambyl Artyqbaev: Dáıeksiz daqpyrtty tarıhqa engizý – ǵylymǵa jasalǵan qııanat
Tarıh – tek ótkendi baıandaý emes, ol halyqtyń bolmysyn, ulttyq sanasyn aıqyndaıtyn irgeli ǵylym. Alaıda sońǵy jyldary tarıhty, shynaıy derekti burmalaıtyn tendensııa paıda boldy. Osy oraıda kásibı tarıhshylar qoǵamda tarıhı mıfterge tosqaýyl qoıýdyń jolyn qarastyrýǵa shaqyrady (О́mir Tuıaqbaı maqalasynyń izimen).
Ǵylym • 22 Qyrkúıek, 2025
Ǵalymdar júrek aýrýynyń aldyn alatyn platforma jasady
Otandyq zertteýshiler júrek-qan tamyrlary aýrýynyń aldyn alýǵa arnalǵan platforma jasap shyǵardy. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary ázirlegen «Zhurek AI» platformasy derttiń qaýiptiligin erte anyqtaýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 22 Qyrkúıek, 2025
Otandyq ǵalymdar «aqyldy agronom» oılap tapty
Bul elimizdegi agroónerkásiptik keshenniń bolashaǵyn ózgertetin, jer men egistikterdiń jaǵdaıyn taldaý úshin drondardan alynǵan derekterdi jasandy ıntellekt algorıtmderimen biriktiretin sıfrlyq júıeniń jobasy retinde qolǵa alynǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 16 Qyrkúıek, 2025
Halyqaralyq mamandar ıadrolyq fızıkanyń jetistikterin talqylady
Almatyda arheologııa men ıadrolyq tehnologııalarǵa arnalǵan «Arheologııalyq zertteýlerde jaratylystaný-ǵylymı ádisterdi qoldaný» taqyrybynda halyqaralyq konferensııa ótip jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 03 Qyrkúıek, 2025
Qytaı ǵalymdary ǵaryshqa arnalǵan kir jýǵysh mashına jasap shyǵardy
Qytaı zertteýshileri astronavttarǵa arnalǵan shaǵyn kir jýǵysh mashına oılap tapty. Salmaǵy nebári 12 keli bolatyn qurylǵy ýltrausaq tuman men ozon tehnologııasyn qoldanyp, bir sıklde bar-joǵy 400 mıllılıtr sýdy paıdalana otyryp kıimdi tazartady, dep habarlaıdy Egemen.kz South China Morning Post basylymyna silteme jasap.
Ǵylym • 13 Tamyz, 2025
Otandyq ǵalymdar sý elektr stansasyn jasady
Elimizdiń zertteýshileri qurastyrǵan shaǵyn sý elektr stansasy synaqtan ótti. Qondyrǵy jerasty uńǵymalyq shaımalaý ádisimen ýran óndiretin kásiporynǵa ornatyldy. Stansa tot baspaıtyn bolattan jasalǵan jáne tolyqtaı germetıkalyq, korrozııaǵa tózimdi qaptamamen qorǵalǵan. Qural eritindi júretin qubyrǵa tikeleı ornatylady da, aǵyn qozǵalysynan elektr energııasyn óndiredi, tipti agressıvti ortada da jumys isteı alady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 07 Tamyz, 2025
Onomast ǵalymdar Batys Qazaqstan oblysynda
Oral qalasynda «Tarıhı-dıahronııalyq ádisti qoldaný arqyly onomastıkalyq ataýlardy júıelendirý qyzmeti» atty respýblıkalyq joba boıynsha keńes ótti dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 25 Shilde, 2025
Qazaqstandyq ǵalymdar jańa ınnovasııalyq qondyrǵy oılap tapty
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary ázirlegen fermerlik ónimderdi óńdeýge arnalǵan «Dayar 20» mobıldi lıofılızasııalyq qondyrǵysy aýylsharýashylyǵy ónimderin tabıǵı qalpynda, sapasyn joǵaltpaı, uzaq ýaqytqa saqtaýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 24 Shilde, 2025
QazUÝ bazasynda jer ústi spýtnıktik stansasy ornatylady
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary Haınan spýtnıktik derekter ortalyǵy jáne Qytaıdyń Soltústik-batys polıtehnıkalyq ýnıversıtetimen birlesip jerústi spýtnıktik stansasyn ornatady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tulǵa • 01 Shilde, 2025
Ǵylymǵa ólsheýsiz úles qosqan ǵalym ómirden ótti
Qanysh Sátpaevtyń urpaǵy Álıma Jarmaǵambetova ómirden ozdy. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek jazdy. Álıma Qaınekeıqyzy – hımııa ǵylymdarynyń doktory, Ulttyq ǵylym akademııasynyń Katalız jáne elektrohımııa ınstıtýtynda laboratorııa meńgerýshisi qyzmetin atqarǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 02 Maýsym, 2025
Qordaıdyń qońyr jeline kekilin taratyp ósken áıgili ǵalym Muhtarbaı О́telbaev týǵan jeri Tarazǵa keldi. Jáı kelgen joq, áıgili matematık, ǵalamdyq deńgeıdegi ǵalymnyń «Oılan, tap!» olımpıadasynyń qurmetti qonaǵy boldy. Bir sózben aıtqanda jergilikti bılik tórtkúl dúnıe tanyǵan ǵalymǵa qurmet kórsetti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
