Foto: Vıdeokadr
Zańgerdiń aıtýynsha, qazirgi tańda kóptegen memleket aýmaqtyq damýdyń saralanǵan modelderin qoldanýǵa bet burdy. Bul – ınvestısııa, tehnologııa jáne adamı kapıtal úshin kúsheıgen jahandyq básekege berilgen tabıǵı jaýap. Alaıda mundaı sheshimder memlekettik qurylymnyń negizderine tikeleı áser etetindikten, olardyń mindetti túrde konstıtýsııalyq tiregi bolýy qajet.
Osyǵan baılanysty Konstıtýsııada konstıtýsııalyq zań negizinde jekelegen aýmaqtar úshin arnaıy quqyqtyq rejim belgileý múmkindigin bekitý usynylyp otyr.
«Sondyqtan Konstıtýsııada konstıtýsııalyq zań negizinde jekelegen aýmaqtar úshin arnaıy quqyqtyq rejimderdi belgileý múmkindigi týraly normany bekitý usynylady. Ol mundaı sheshimderdi quqyqtyq keńistiktiń birligin, zań aldyndaǵy teńdik qaǵıdatyn jáne azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn saqtaýmen tikeleı baılanystyrady», dedi Isıdor Borchashvılı.
M.Magerramov: «Zań men Tártip» – ádiletti qoǵamnyń berik tuǵyry
Professordyń pikirinshe, bul tetikterdiń Ata zańda aıqyndalýy ashyq ári naqty ólshemsharttardy aldyn ala belgileýge jol ashady. Sonyń arqasynda erikti ári negizsiz sheshim qabyldaý táýekelderi azaıady, al el aýmaǵyndaǵy quqyqtyq birlik saqtalady.
Sonymen qatar ol negizgi quqyqtar men bostandyqtarǵa qatysty usynylyp otyrǵan túzetýler quqyqtyq memlekettiń irgeli qaǵıdattaryn kúsheıtetinin atap ótti. Atap aıtqanda, quqyq ústemdigi, quqyqtyq aıqyndylyq, kinásizdik prezýmpsııasy jáne jeke adamdy zańsyz qýdalaýdan qorǵaý normalary júıeli túrde bekitiledi.
«Bul tek normalardy naqtylaý emes. Bul adam, onyń quqyqtary men bostandyqtary basty nazarda bolatyn órkenıettik tańdaý», dedi ǵalym.
Aıdarbek Qojanazarov: Konstıtýsııalyq reforma – jas urpaqqa baǵyt, ekonomıkaǵa serpin
Isıdor Borchashvılı azamattardyń jaǵdaıyn nasharlatatyn nemese jaýapkershilikti belgileıtin ne kúsheıtetin zańdardyń keri kúshi bolmaıtyny jónindegi qaǵıdattyń erekshe mańyzyn da atap ótti.
«Bul – ádilettiliktiń irgetastarynyń biri. Azamat áreketti jasaǵan kezde quqyq buzýshylyq bolmaǵany úshin jazalanbaıtynyna, onyń jaǵdaıy ótken kúnmen eseptep nasharlatylmaıtynyna senimdi bolýy kerek», dedi ol.
Sonymen birge jaýapkershilikti jeńildetetin nemese tolyq joıatyn zańnyń keri kúshi bolýy memlekettiń adamǵa baǵdarlanǵan sıpatyn aıqyn kórsetedi. Usynylyp otyrǵan normalar quqyqtyq memlekettiń negizgi elementterin júıeli túrde bekitedi: adam óziniń kinásizdigin dáleldeýge mindetti emes; kiná zańdy kúshine engen sot úkimimen rastalmaıynsha, ol kinásiz dep esepteledi; eshkim ózine nemese jaqyn týystaryna qarsy kýálik berýge májbúr emes; bir quqyq buzýshylyq úshin qaıtadan jaýapqa tartýǵa jol berilmeıdi.
«Bul normalardyń Konstıtýsııada bekitilýi olardyń tek qylmystyq prosestiń erejeleri bolyp qalmaı, búkil quqyqtyq júıeniń irgeli qundylyqtaryna aınalatynyn bildiredi», dep túıindedi Isıdor Borchashvılı.
Sarapshynyń paıymynsha, usynylyp otyrǵan konstıtýsııalyq ózgerister Qazaqstannyń quqyqtyq damýda sanaly ári órkenıetti tańdaý jasaǵanyn kórsetip, eldiń tutastyǵy men azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń berik kepiline aınalady.
