«Ásireqamqorlyq» baıany

Keıingi kezde qoǵamda ásire qamqorlyq beleń alyp bara jatqandaı. Árıne, jan-­janýardy qorlaýǵa bolmaıtynyna bárimiz kelisemiz. Biraq keı jaǵdaıda olar­dyń quqyǵy adam quqyǵynan bıik turyp jatatyn kezi bar.

27 Sáýir, 2023

Til saıasaty: san men sapa

Statıstıkalyq málimetterge súıensek, sońǵy úsh jylda eldegi halyq sany art­yp, ol qazaq halqynyń esebinen kóbeıip otyr. Alaıda sanymyz óskenimen, qazaqtildi ortanyń áli de bolsa keńeıetin túri kórin­beıdi.

26 Sáýir, 2023

UBT aldyndaǵy amal

Bizdiń qoǵamnyń ishki ıirimderine zer sala qarasań ne jylaryńdy, ne kúlerińdi bilmeı qalatyn ahýal-jaǵdaıattar jıi kezdesedi. Onyń bárin sanamalap taýysý múmkin emes­teı. Sol jaǵdaılardyń deımiz be, álde máselelerdiń deımiz be, qaısysyn alyp qarasańyz da týyndaý sebebiniń san túrin anyq kóresiz.

26 Sáýir, 2023

Qamysty bos ustasań, qolyńdy kesedi

Bireýge eliktep, pir tutpasa júre almaıtyn jasóspirim shaqtyń áleginde áıgili Lev Tolstoı áldebir kitapty oqyp alyp áserlengeni sonsha, túrine sán berip turǵan qııaqtaı qasyn shyǵarmadaǵy bas keıipker sekildi shyrpy jaǵyp, órtep jiberipti.

25 Sáýir, 2023

Sendelgen sańlaqtar

Qazaqstanda sportqa degen qam­qor­lyq erekshe. Ár jyl saıyn osy salany damytýǵa memleket tarapynan qyrýar qarjy bólinedi. Iri qalalar­dan bastap, aýdan ortalyqtaryna de­ıin sport keshenderiniń salynýy, respýb­lıkamyzdyń ár aımaǵynda dúbirli doda­lardyń jıi uıymdastyrylýy, baıraqty básekelerde jeńis tuǵyryna kóterilgen sańlaqtardyń mol kólem­de syıaqy alýy osy sózimizdiń aıqyn dáleli.

23 Sáýir, 2023

О́negeli otbasy qaǵıdaty

Qoǵamdy taný sol ortada ómir súrip jat­­qan adamdardy tanýdan bastalady. Al adamdy tanýdyń joly – ol ómir súrgen otbasy, oshaq qasy oǵan qandaı tárbıe ber­di, soǵan kóńil aýdaramyz. Iаǵnı izgi adam ónegeli, izgi otbasynyń – jemisi.

20 Sáýir, 2023

Onlaın oıyn oırany

Bireýler Otan úshin opat bolsa, endi bireý­ler – zulymdyqtyń, bireýler aıtpaı kelgen apat­tyń qurbany. Al óz aqymaq­tyǵynan ajal qushqandardy kórgen saıyn aqymaqtyqtan ólgenderge beriletin «Dar­vın syılyǵy» eske túsedi. Áıtpese, qanshama adam dál osy sátterde aýyr dertten, shıpasy ta­­bylmaǵan keseldermen arpalysyp, Qu­daı­­­dan densaýlyq, ǵumyr tilep jatqan joq pa?

18 Sáýir, 2023

Deńgeı

Biz «Egemen Qazaqstan» kóshesinde turamyz. Úıimiz gazet redaksııasynyń irgesinde bolǵan soń, kelip-keter taksıdiń bári jumystyń aldynan ótedi. Bul taksıshiler qaýymy degenińiz áńgimeshil bolady emes pe (ásirese «saıa­sı saýaty myqty»). Segiz qabatty me­ke­meniń sol baıaǵy «Egemen» ekenin bilip, sonaý alys-alys qyrattarda qalǵan bala shaqta ústel ústinde jatatyn gazetti emis-emis esine túsiredi. Ile-shala «gazet áli shyǵa ma? Ony bireý oqı ma?» dep tańǵalady. Tosyn tańǵalysyna qosa mıyǵyndaǵy eriksiz kúlki de kórinip qalady. Endi bir kezde «sonda ne jazasyńdar?» dep tóbeden bir-aq qoıady. Sonda ózińdi aýadan kóbelek aýlap júrgendeı birtúrli sezinesiń. Kóz aldyńnan mýzeıdegi qańqasy qalǵan súıkimdi bir mamont elestep ótedi.

17 Sáýir, 2023

«Barselonanyń» baǵy men sory

Katalonııalyq «Barselona» klýby álemdegi eń úzik fýtbol komandasy bolmasa da, úzdikterdiń qatarynda. Osy­­dan on jyldaı buryn shartarapty tańǵaldyryp, kýbokti qos-qostap utyp, sheberliktiń naǵyz úlgisin kórsetti. Alaıda keıingi jyldary «blaýgrana» daǵda­rysty bastan ótkerip jatyr.

16 Sáýir, 2023

«Máńgilik» kólik

Kóligimiz eski dep zar eńireımiz. Sonyń artyqshylyǵyn bilmeı, sorlap júrmiz. Nendeı artyqshylyq ekenin sońyra aıtaıyq...

13 Sáýir, 2023

Qadiri ketken ataq

Batyr Baýyrjan Momyshulynyń kók dápterinde mynandaı jazba bar eken: «Eshkim general bolyp týmaıdy. Generaldar soldattardan ósip shyǵady». Biraq, ókinishke qaraı, qazir bizdiń qoǵamda general bolýdy armandaıtyn soldattardan góri, sol jaýyngerlerge úlgi bola almaı júrgen generaldar kóp.

13 Sáýir, 2023

Saýat pen saýap

Qazirgi ýaqytta qoǵamda qaıyrym­dylyq barynsha keńinen nasıhattalatyn qasıetti aı saltanat quryp tur. Bul aıda jasaǵan izgi isterdiń saýaby da kól-kósir. Alaıda osyndaı shalqar sharapattan qur qalmaıyn dep nıet qylǵandar qarjy alaıaqtarynyń qaqpanyna túsip qalmaýdy da qaperde ustaǵany abzal.

12 Sáýir, 2023

Sý – ómirdiń nári

Aýyldardy aýyz sýmen qamtamasyz etý problemasynyń áli sheshilmeı kele jatqany belgili. Máselen, 2021 jyly Qazaqstandaǵy 6302 aýyldyq eldi mekenniń 4759-y sýmen jabdyqtaý qyzmetterimen qamtylmapty. Kezinde memleket salaǵa ıe bola almaı, sý kózderi ıesiz qalyp, vedomstvolyq menshikte de bolǵan. Keıbir aımaq halqynyń basym kópshiligi normatıvterge sáıkes kelmeıtin sapasyz aýyz sý iship, onyń áleýmettik saldarlarynan halyq úlken zardapqa ushyrady.

11 Sáýir, 2023

Ǵalym qyzdyń ónegesi

Bizde óreskel túsinik qalyptasqan. Qazaqsha bilmeıtin, jatpen jup quraǵan adamdy ulttyń jaýy, adamnyń sory sanaımyz. Jýyrda ózimiz kýá bolǵan bir oqıǵa álgi túsiniktiń tas-talqanyn shyǵarǵandaı boldy.

09 Sáýir, 2023

Aksııa: arbaý men aldaý arasy

Dál qazir qymbatshylyq «temasy» qazanda shyjǵyrylǵan maıdaı qyzyp-aq tur. Barǵan jerde baǵa aıtylmasa, bas aýyratyn boldy. «Qos búıirden qysqan qymbatshylyq» dep bastamasań, áńgimeń de shoqalaqtap árige baspaıdy. Quryǵyrdan qashyp qutyla almaı qaldyq qoı... Qyzyl­keńirdek bolyp jatqan jınalysta da, quj-quj qaınaǵan avtobýsta da, dúkenniń keze­ginde de, ter monshaqtaǵan monshada da, úıdiń kireberisinde de, astyń ústinde de aıtylyp jatqany – osy áńgime. Jarasqan aǵam jazǵandaı, «Teledıdardy ashyp qal­sań da.., radıony basyp qalsań da.., jýrnaldar­dy paraqtasań da.., gazetterdi qarap qalsań da... sopań etip sol jaryqtyq shyǵa keledi...

06 Sáýir, 2023

Baspana jyry turǵyndardy tyǵyryqqa tiredi

Jaqynda «Qaraǵandyda zańsyz saly­nyp jatqan 7 úıdiń qurylysy sot sheshi­mimen toqtatyldy, taǵy 3 úıge qatysty materıal qaralyp jatyr» degen aqparat jarııalandy. Úılerdiń aty atalyp, túsi tústelgen tizim de qosa shyqty. Artynsha redaksııamyzǵa alań kóńil turǵyndar ha­bar­lasa bastady. Aıtýlarynsha, qara­qurym halyq atalǵan úılerdiń páter­lerine en salyp, aqysyn tólep te qoıǵan. Arasyn­da búgin-erteń kilti beriletin úıler de bar. Keıbiri – bir emes, birneshe ǵıma­rattan turatyn tutas keshen.

05 Sáýir, 2023

Áleýmettik jeli mádenıeti

Álemde áleýmettik jeliniń dáýreni bastalǵaly da biraz ýaqyt boldy. Qoldaný­shylarynyń sany da jyl saıyn artyp keledi. Tanymal on shaqty áleýmettik jeliniń aýdıtorııasy men ony qoldanýdyń maqsaty ártúrli. Desek te, eń aldymen olar – aqparat alańy. Al bara-bara bul jeli­lerdi ózimizdiń yńǵaıymyzǵa beıimdep alǵany­myz ras. Aqparat kózinen tabys kózine negiz­dedik. Sońǵy kezderi tipti aqparat kózi «urys» alańyna aınalyp bara jatyr.

04 Sáýir, 2023

Sý qaýipsizdigi – ult qaýipsizdigi

Qazirgi tańda shartarapta sý máselesi ýshyǵyp tur. Álemniń túkpir-túkpirinde ózender men kólder qurǵap, bógender men býǵattar joıylyp barady. Bul problemanyń ýshyqqany sonshalyq, ǵalymdar osy bastan qamdanbasa, keleshekte jer-jahandy ashtyq jaılaýy múmkin ekenin aıtady.

03 Sáýir, 2023

Qurmet pen mindet

Búginge deıin el ishin búldiretindeı, bútin­digimizge syna qaǵatyndaı birli-ja­rym qıturqy, qııampurys áreket oqtyn-oqtyn kórinis taýyp keldi. Biraq keıin­gi kúnderi memleket quraýshy ulttyń shamyna tıetin, júıkesine shı júgirtetin jaǵ­daıdyń jıilep ketkeni ájeptáýir alań­datady.

02 Sáýir, 2023

Áleýmettik ádildik talaby

Elimizdiń soltústik jáne shyǵys óńir­le­rinde halyq sany jyldan-jylǵa aza­ıyp bara jatyr. Oryndy alańdaý­shy­lyq týǵyzyp otyrǵan osy teris úrdisti toqta­typ, keleńsiz demografııalyq ahýal­dy jaqsartý maqsatynda Úkimet alty jyl­dan beri jumys kúshi artyq óńir­ler­diń turǵyndaryn jumys kúshi tapshy óńir­lerge erikti túrde qonys aýdarýmen aınalysyp keledi. Qazir bul baǵdarlama «Qýat­ty óńirler – el damýynyń draıveri» ult­tyq jobasy aıasynda iske asyrylyp otyr.

30 Naýryz, 2023