Pikirler
Jazýshy Talaptan Ahmetjannyń kitabynan oqyǵan bir ańyz eske túsip otyr. Ańyz dońyz týraly. Alaıda astarynda adamzattyq másele jatyr.
20 Qazan, 2022
Dindarlyǵymyzdan dańǵoılyǵymyz basym-aý...
Soltústik Qazaqstan oblysynyń qysy qatal ekeni málim. Sony eskergen «Qyzyljar» oblystyq ortalyq meshitiniń basshylyǵy osydan on shaqty jyl buryn Petropavl qalasynyń musylmandar zıratynda dúnıeden ozǵan adamdardy aqtyq saparǵa shyǵarý kezinde dindarlardyń jarysa Quran oqýyn toqtatqan bolatyn. Tek meshit ókili qysqa aıat baǵyshtap, «Osymen támam!» deýge kóshken-di.
20 Qazan, 2022
Alash kósemi Álıhan Bókeıhan bastaǵan ult zııalylarynyń elshil baǵdaryn tereń túsinip, ony búgingi zamanǵa saı júzege asyrý – aldymyzda turǵan úlken mindet. Al osynaý mindettiń údesinen shyǵamyz degen senimimiz qandaı deńgeıde?
18 Qazan, 2022
Zamana kóshine ilese bilý, aınalamyzda bolyp jatqan qubylystarǵa sergek qaraı alý úshin mańdaıdaǵy jarqyraǵan eki juldyz – eki kóz jetkiliksiz ekeni anyq. Iаǵnı kóre bilýdiń aýqymy seziný, túısiný, kóńilge toqý degen sııaqty uǵymdarmen keńeıe túsedi. Al bul úshin kókirek kóziniń ashyq bolǵany kerek-ti.
18 Qazan, 2022
Hakim Abaı babamyz ultymyzǵa ulaǵat retinde saqtandyra aıtyp ketken bes dushpannyń biri – maqtanshaqtyq. Uly oıshyl: «Sóz túzeldi, tyńdaýshy, sen de túzel» degenimen, halqymyz boıyna sińip ketken keselden áli tolyq aryla alǵan joq. Tipti «О́zińdi óziń maqtamasań, eshkim seni maqtamaıdy» degen sóz shyǵaryp, búginde jıi aıtylatyn naqylǵa aınaldyryp alǵan sııaqtymyz.
16 Qazan, 2022
«Uıat» degen uǵymǵa qatysty ulttyq ustanym halyqaralyq standarttarǵa saı kele me degen másele tóńireginde bas qatyryp júrgenimizge biraz ýaqyt bolǵan eken. Álemdi ýysynda ustaǵan koronavırýs indetine deıin elimizde «Qyz taǵdyry» deıtin jaqsy joba boldy. Sol bastamany qolǵa alýǵa túrtki bolǵan, qaıta-qaıta qoǵamdy dúrliktirip, týǵan balasyn ájethanaǵa, qoqys jáshigine tastaǵan, kúre jolda qaldyrǵan oqıǵalardyń beleń alýy, balıǵat jasyna tolmaı jatyp júkti bolǵan árbir myń jasóspirimniń orta eseppen 36 balanyń náresteli bolýy edi. Solardy adam janyn túrshiktiretin qylmysqa barýyna ıtermeleıtin eldiń «uıat bolady» deıtin sózi.
14 Qazan, 2022
Úlken jazýshy, zerdeli qalamger Muhtar Maǵaýın: «Ulttyq rýhtyń ustyn-tiregi, qaınarkózi jáne kúsh-qýaty – sol halyqtyń qabileti» degen eken. Sol sııaqty úndiniń uly oıshyly Rabındranat Tagor, árbir halyq álem qaýymdastyǵy aldynda óziniń basqaǵa uqsamaıtyn erekshe ulttyq qabiletimen daralanyp turmasa, ol halyq joıylýǵa bet burǵan qasiret jolyndaǵy ult ekenin aıta otyryp: «Tabıǵı qabilet-zerdesinen aıyrylǵan halyqtyń keleshegi kúńgirt» dep oı qorytypty.
13 Qazan, 2022
Elimiz táýelsizdik alǵan soń eldi mekender men kóshelerdiń jańa zaman talabyna saı kelmeıtin ataýlaryn ózgertý isi qolǵa alynyp, birtalaı is tyndyryldy. Sonyń ishinde keńes zamanynda kommýnıstik ıdeologııa erekshe ekpinmen júrgizilgen soltústik óńirlerde de. Máselen, Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń birqatar aýdany men qalasynyń kommýnıstik ataýlary aýystyryldy. Alaıda kóptegen eldi mekenniń patshalyq otarlaý jáne keńestik tyń kóterý kezinde berilgen eski ataýlarynyń kóbi áli kúnge saqtalyp qalyp otyr.
11 Qazan, 2022
Joǵary bilimdi azamaty kóp eldiń bolashaǵy jarqyn, áleýeti de zor, bedeli de bıik. Bul sózimizge eshkim daý aıta qoımas. Burynnan aıtylyp kele jatqan pikir. Oqyǵany kóp eldiń biri – Qazaqstan. Olaı bolsa, nege bizdiń elimiz damyǵan memleketter kóshine ilese almaı otyr?
10 Qazan, 2022
– Qatyn, tamaǵyń daıyn ba? Taǵy da qur rojkı qýyrǵansyń ba? Anaý kórshi Marattyń kelinshegin qarashy, pysyq. Qashan ótseń de dámdi tamaq pisirip jatady. Iisi murnyńdy jarady.– Kúıeýi sen sııaqty kúni boıy dıvanda aıaǵyn kókke kóterip jatpaı, taksıst bolyp qosymsha tabys tabady. Seniń júrisiń mynaý, ne turaqty jumysyń joq. Kúnde araqqa sylqııa toıyp kelesiń. – Jynyma tıme, ákeńniń... – Allo, polısııa ma eken? Kúıeýim qol kóterdi...
09 Qazan, 2022
El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Qaraǵandy oblysyna kelgen saparynda Álıhannyń 150 jyldyǵynda, Qarqaraly petısııasynyń 115 jyldyǵynda da qozǵalmaǵan Arqa jerindegi Alashtyń tarıhy týraly dáıekti oı aıtty.
06 Qazan, 2022
Keıingi birneshe jyl álem úshin de, Qazaqstan úshin de aýyr kezeń bolǵany belgili. Koronavırýs indeti jer-jahanǵa qıyndyq týǵyzdy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń el tizginin qolyna alǵannan keıin óńirlerdi tolyqtaı aralaýyna múmkindigi bolǵan joq.
05 Qazan, 2022
Búgingi kóptegen jasymyzdyń boıynda óz Otanyna degen ystyq sezimnen góri qarny toıatyn, qaltasyn toltyrýǵa múmkindik mol elderge ynta-yqylasy basym bolyp júrgenin ishteı sezesiń. Mine, osy jaıt bizdiń urpaqty otanshyldyqqa tárbıeleý baǵytyndaǵy sharalardyń jóndi nátıje bermeı otyrǵanyn kórsetedi. Bul jaıt óz kezeginde ýaqyt talabyna saı jańa kózqaras, tyń baılam, tereń paıym kerek ekenin aıqyndaıdy.
05 Qazan, 2022
Qazaqtyń sany kóp bolmasa da, qazir kúlli álem nazaryna ilinip júrgen asa daryndy ul-qyzymyz az emes. Ásirese óner men sport salasynda. Dúnıe júzindegi toǵyzynshy terrıtorııany ıemdenip, aq naızanyń ushymen, aq bilektiń kúshimen saqtap qalǵan batyr babalarymyzdyń órshil rýhy búgingi urpaǵynyń boıynda atoılap oıanyp, Maǵjan Jumabaev jazǵandaı, Alash atyn aspanǵa shyǵaratyn shaq týǵanyn ańǵartyp turǵandaı.
04 Qazan, 2022
Qazaq qaı isiniń de qaıyrymy men qaıtarymyn kórgisi keletin izgi de ilkimdi halyq. Kóshpeli ómirinde zamana kóshinen qalmaı bir malyn ekeý etip, tórt tuıaqtysynyń etin azyq, júnin kıim, sútin nár etip tirshilik keshti. Otbasyna oımaqtaı paıda tıgizbeı el kezip, jalǵyz atymen dalaqtap shapqan dalabezerdi «berekesiz» dedi. Qoraly janǵa qonys bolsa da jyqqanda bir atanǵa ǵana júk bolar kıizúıin jazda jaılaýyna, qysta qystaýyna tigip, túzde malyn kóbeıtti, úıinde urpaǵyn órbitti. Iаǵnı ıkemsiz iske kúıindi, ıgilikti iske súıindi.
02 Qazan, 2022
Salyq reformasy: úmit kúttirer bastama
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda dıfferensıaldy salyqqa qatysty másele kóterdi. «Taǵy bir basymdyq – salyqtyq yntalandyrý sharalarynyń tıimdiligin arttyrý. Ol úshin ekonomıkanyń túrli salasynda dıfferensıaldy salyq mólsherlemesine kóshken jón», degen Prezıdent salyq reformasy aıasynda «sán-saltanatqa salyq» salýdy engizýge nazar aýdardy. Aıta keterligi, munyń orta tapqa qatysy joq. Bul tek asa qymbat jyljymaıtyn múlik jáne avtokólik satyp alǵan kezde salynbaq.
29 Qyrkúıek, 2022
Árkimniń qolynda smartfon hám áleýmettik jeliler aıtarlyqtaı kúshke ıe bolǵan qazirgi ýaqytta qoǵamda bir minez paıda boldy: kinálaý da ońaı, dattaý da ońaı, aqtaý da ońaı. Halyq tobyr sekildi eshteńeniń baıybyna barmastan shala pikirdiń sońynan ere ketedi. Áleýmettik jelini asha qalsańyz, búgin bir adamdy, erteń taǵy bireýdi japa-tarmaǵaı tabalap jatqan jurt. Ol «kináli», bálkı sheneýnik ıakı ákim, bolmasa, muǵalim, dáriger, tipti zııaly qaýym bolýy múmkin. Jabyla maqtaýdyń da jóni solaı. Sonda bul halyqta ádilet joq pa deısiń.
28 Qyrkúıek, 2022
Nemis ekonomısi Ernst Engeldiń XIX ǵasyrda engizip ketken teorııasy HHI ǵasyrda ózge elde emes, óz jerimizde praktıkada kórinip júr. Iаǵnı kúndelikti tirshilikte. Engel zańyn qarapaıym tilmen túsindirsek, «Otbasy neǵurlym kedeı bolsa, onyń jalpy shyǵyndarynyń úlesi soǵurlym kóp bolady». Sáıkesinshe, «el neǵurlym baı bolsa, azyq-túlik úlesi soǵurlym az bolady».
26 Qyrkúıek, 2022
Azamattyq qoǵam jáne ózgergen álem
О́tken jyldarda egemendi memleket qurý úderisi barysynda elimizde qatelikterdiń oryn alǵany aqıqat. Sonyń kesirinen týyndaǵan máseleler sózbuıdalyqqa salynyp jyldar boıy óz sheshimin tappaýy azamattardyń áleýmettik jaýapkershiligin tómendetti.
25 Qyrkúıek, 2022
Tar talasyp tozar, keń keńesip ozar
Bıylǵy kúz Qazaqstan halqynyń saıası ustanymyn, eldik bereke-birligin, ulysaralyq bedelin taǵy bir synaǵaly tur.
23 Qyrkúıek, 2022
