Onlaın oıyn oırany

Bireýler Otan úshin opat bolsa, endi bireý­ler – zulymdyqtyń, bireýler aıtpaı kelgen apat­tyń qurbany. Al óz aqymaq­tyǵynan ajal qushqandardy kórgen saıyn aqymaqtyqtan ólgenderge beriletin «Dar­vın syılyǵy» eske túsedi. Áıtpese, qanshama adam dál osy sátterde aýyr dertten, shıpasy ta­­bylmaǵan keseldermen arpalysyp, Qu­daı­­­dan densaýlyq, ǵumyr tilep jatqan joq pa?

18 Sáýir, 2023

Deńgeı

Biz «Egemen Qazaqstan» kóshesinde turamyz. Úıimiz gazet redaksııasynyń irgesinde bolǵan soń, kelip-keter taksıdiń bári jumystyń aldynan ótedi. Bul taksıshiler qaýymy degenińiz áńgimeshil bolady emes pe (ásirese «saıa­sı saýaty myqty»). Segiz qabatty me­ke­meniń sol baıaǵy «Egemen» ekenin bilip, sonaý alys-alys qyrattarda qalǵan bala shaqta ústel ústinde jatatyn gazetti emis-emis esine túsiredi. Ile-shala «gazet áli shyǵa ma? Ony bireý oqı ma?» dep tańǵalady. Tosyn tańǵalysyna qosa mıyǵyndaǵy eriksiz kúlki de kórinip qalady. Endi bir kezde «sonda ne jazasyńdar?» dep tóbeden bir-aq qoıady. Sonda ózińdi aýadan kóbelek aýlap júrgendeı birtúrli sezinesiń. Kóz aldyńnan mýzeıdegi qańqasy qalǵan súıkimdi bir mamont elestep ótedi.

17 Sáýir, 2023

«Barselonanyń» baǵy men sory

Katalonııalyq «Barselona» klýby álemdegi eń úzik fýtbol komandasy bolmasa da, úzdikterdiń qatarynda. Osy­­dan on jyldaı buryn shartarapty tańǵaldyryp, kýbokti qos-qostap utyp, sheberliktiń naǵyz úlgisin kórsetti. Alaıda keıingi jyldary «blaýgrana» daǵda­rysty bastan ótkerip jatyr.

16 Sáýir, 2023

«Máńgilik» kólik

Kóligimiz eski dep zar eńireımiz. Sonyń artyqshylyǵyn bilmeı, sorlap júrmiz. Nendeı artyqshylyq ekenin sońyra aıtaıyq...

13 Sáýir, 2023

Qadiri ketken ataq

Batyr Baýyrjan Momyshulynyń kók dápterinde mynandaı jazba bar eken: «Eshkim general bolyp týmaıdy. Generaldar soldattardan ósip shyǵady». Biraq, ókinishke qaraı, qazir bizdiń qoǵamda general bolýdy armandaıtyn soldattardan góri, sol jaýyngerlerge úlgi bola almaı júrgen generaldar kóp.

13 Sáýir, 2023

Saýat pen saýap

Qazirgi ýaqytta qoǵamda qaıyrym­dylyq barynsha keńinen nasıhattalatyn qasıetti aı saltanat quryp tur. Bul aıda jasaǵan izgi isterdiń saýaby da kól-kósir. Alaıda osyndaı shalqar sharapattan qur qalmaıyn dep nıet qylǵandar qarjy alaıaqtarynyń qaqpanyna túsip qalmaýdy da qaperde ustaǵany abzal.

12 Sáýir, 2023

Sý – ómirdiń nári

Aýyldardy aýyz sýmen qamtamasyz etý problemasynyń áli sheshilmeı kele jatqany belgili. Máselen, 2021 jyly Qazaqstandaǵy 6302 aýyldyq eldi mekenniń 4759-y sýmen jabdyqtaý qyzmetterimen qamtylmapty. Kezinde memleket salaǵa ıe bola almaı, sý kózderi ıesiz qalyp, vedomstvolyq menshikte de bolǵan. Keıbir aımaq halqynyń basym kópshiligi normatıvterge sáıkes kelmeıtin sapasyz aýyz sý iship, onyń áleýmettik saldarlarynan halyq úlken zardapqa ushyrady.

11 Sáýir, 2023

Ǵalym qyzdyń ónegesi

Bizde óreskel túsinik qalyptasqan. Qazaqsha bilmeıtin, jatpen jup quraǵan adamdy ulttyń jaýy, adamnyń sory sanaımyz. Jýyrda ózimiz kýá bolǵan bir oqıǵa álgi túsiniktiń tas-talqanyn shyǵarǵandaı boldy.

09 Sáýir, 2023

Aksııa: arbaý men aldaý arasy

Dál qazir qymbatshylyq «temasy» qazanda shyjǵyrylǵan maıdaı qyzyp-aq tur. Barǵan jerde baǵa aıtylmasa, bas aýyratyn boldy. «Qos búıirden qysqan qymbatshylyq» dep bastamasań, áńgimeń de shoqalaqtap árige baspaıdy. Quryǵyrdan qashyp qutyla almaı qaldyq qoı... Qyzyl­keńirdek bolyp jatqan jınalysta da, quj-quj qaınaǵan avtobýsta da, dúkenniń keze­ginde de, ter monshaqtaǵan monshada da, úıdiń kireberisinde de, astyń ústinde de aıtylyp jatqany – osy áńgime. Jarasqan aǵam jazǵandaı, «Teledıdardy ashyp qal­sań da.., radıony basyp qalsań da.., jýrnaldar­dy paraqtasań da.., gazetterdi qarap qalsań da... sopań etip sol jaryqtyq shyǵa keledi...

06 Sáýir, 2023

Baspana jyry turǵyndardy tyǵyryqqa tiredi

Jaqynda «Qaraǵandyda zańsyz saly­nyp jatqan 7 úıdiń qurylysy sot sheshi­mimen toqtatyldy, taǵy 3 úıge qatysty materıal qaralyp jatyr» degen aqparat jarııalandy. Úılerdiń aty atalyp, túsi tústelgen tizim de qosa shyqty. Artynsha redaksııamyzǵa alań kóńil turǵyndar ha­bar­lasa bastady. Aıtýlarynsha, qara­qurym halyq atalǵan úılerdiń páter­lerine en salyp, aqysyn tólep te qoıǵan. Arasyn­da búgin-erteń kilti beriletin úıler de bar. Keıbiri – bir emes, birneshe ǵıma­rattan turatyn tutas keshen.

05 Sáýir, 2023

Áleýmettik jeli mádenıeti

Álemde áleýmettik jeliniń dáýreni bastalǵaly da biraz ýaqyt boldy. Qoldaný­shylarynyń sany da jyl saıyn artyp keledi. Tanymal on shaqty áleýmettik jeliniń aýdıtorııasy men ony qoldanýdyń maqsaty ártúrli. Desek te, eń aldymen olar – aqparat alańy. Al bara-bara bul jeli­lerdi ózimizdiń yńǵaıymyzǵa beıimdep alǵany­myz ras. Aqparat kózinen tabys kózine negiz­dedik. Sońǵy kezderi tipti aqparat kózi «urys» alańyna aınalyp bara jatyr.

04 Sáýir, 2023

Sý qaýipsizdigi – ult qaýipsizdigi

Qazirgi tańda shartarapta sý máselesi ýshyǵyp tur. Álemniń túkpir-túkpirinde ózender men kólder qurǵap, bógender men býǵattar joıylyp barady. Bul problemanyń ýshyqqany sonshalyq, ǵalymdar osy bastan qamdanbasa, keleshekte jer-jahandy ashtyq jaılaýy múmkin ekenin aıtady.

03 Sáýir, 2023

Qurmet pen mindet

Búginge deıin el ishin búldiretindeı, bútin­digimizge syna qaǵatyndaı birli-ja­rym qıturqy, qııampurys áreket oqtyn-oqtyn kórinis taýyp keldi. Biraq keıin­gi kúnderi memleket quraýshy ulttyń shamyna tıetin, júıkesine shı júgirtetin jaǵ­daıdyń jıilep ketkeni ájeptáýir alań­datady.

02 Sáýir, 2023

Áleýmettik ádildik talaby

Elimizdiń soltústik jáne shyǵys óńir­le­rinde halyq sany jyldan-jylǵa aza­ıyp bara jatyr. Oryndy alańdaý­shy­lyq týǵyzyp otyrǵan osy teris úrdisti toqta­typ, keleńsiz demografııalyq ahýal­dy jaqsartý maqsatynda Úkimet alty jyl­dan beri jumys kúshi artyq óńir­ler­diń turǵyndaryn jumys kúshi tapshy óńir­lerge erikti túrde qonys aýdarýmen aınalysyp keledi. Qazir bul baǵdarlama «Qýat­ty óńirler – el damýynyń draıveri» ult­tyq jobasy aıasynda iske asyrylyp otyr.

30 Naýryz, 2023

Májilistiń «minezi»

Sheteldiń parlamentine tańǵalasyń. Qashan kórseń aıtys-tartys, kún tárti­bi­ne qoıylǵan máseleni uńǵyl-shuńǵy­lyna deıin talqylap jatady. Ásirese, Uly­brıtanııanyń Qaýymdastyq palatasynyń otyrystarynda talaı qyzyq bolady.

29 Naýryz, 2023

Qatygezdik sındromy

Búgingi qazaq qoǵamynda júrekke aýyr tıer, janyńdy túrshiktirip, tóbe shashyńdy tik turǵyzar qylmystyń túr-túri bolyp jatyr. Sondaı keleńsiz, suryqsyz oqıǵalardy estı-estı oǵan etimiz de ólip ketti. Sońǵy kezderi eljirek et júregimiz qataıyp alǵandaı. О́ıtkeni eshteńege selt etpeıtindeı bolyp baramyz.

28 Naýryz, 2023

Kenjelep qalǵan kontent

Biz balalar kontentin de laıyqty deńgeıde damyta almaı otyrǵan jaıy­myz bar. Elimizde ınter­net 2009-2010 jyldary keńinen qanat jaıdy, 2015-2016 jyldary belsendi fazaǵa kóshti, al YouTube 2018-2019 jyldardan bastap túrli kontentpen tolyǵa tústi. Árıne, birdi-ekili jobalar bar. Biraq úlken aýqymmen alǵanda olardy bar deýge de kelmeıdi. Sebebi asa aýqymdy sheteldik kontentter bizdiń balalar aýdıtorııasyn tolyǵymen «jutyp aldy».

27 Naýryz, 2023

Teriskeı óńirlerge til basqarmalary qajet

Keıingi jyldary qoǵamda óńirlerdiń Tilderdi damytý basqarmalary óz mindetin jóndi atqarmaı, ákimdikterdiń aýdarma bólimderine aınalyp ketti degen syn jıi aıtylyp keldi. Munyń aıaǵy birqatar óńirde atalǵan memlekettik organnyń jabylyp, Ishki saıasat jáne Mádenıet basqarmalaryna shaǵyn bólimder retinde qosylýyna ákeldi. Alaıda mundaı sheshim elimizdiń orystildi turǵyndarynyń qatary qalyń oblystarda­ qazaq tiliniń is júzindegi mártebesin burynǵydan da tómendete túskenin arada ótken ýaqyt aıǵaqtap berdi.

26 Naýryz, 2023

Memleketshildik minberi

Elimiz álemdik, óńirlik hám ishki syn-qater­­lerge baılanysty damýdyń jaýapty ke­­ze­ńin bastap, onyń temirqazyǵyna – Ádi­let uǵymyn alǵany jáne 2022 jyly 16 naý­­ryzda saıası reformalardy jarııa etip, muny sátimen júzege asyryp jatqany má­lim.

22 Naýryz, 2023

Irilik

Áńgimeni birden oqıǵadan órbiteıik. Ony Torǵaı óńirinde jaýapty qyzmet istegen bir aǵamyzdan estip edim. О́zi Shyǵys Qazaqstannyń týmasy bolsa da, osy ólkege sińgen azamat.

20 Naýryz, 2023