Koýchqa kiriptarlyq

Qazir túrli koýchtardyń dáýreni júrip tur. Áleýmettik jelini asha qalsaq, san alýan trenıngke shaqyratyn jarnama shyǵa keledi. Biri baı bolýǵa úıretemin dese, endi biri sulý ári isker áıel bolýdyń qupııasyn aıtamyn dep eliktiredi. Tipti myqty jigit taýyp, baqytty áıel bolýdyń syryn ashamyn, shetelge saıa­hattaýdyń joldarymen bólisemin dep áýre. Osyndaı trenıngter ótkizip júrgen­der ózin koých sanap, onsyz da sanasy san saqqa júgirgen qoǵamdy adastyryp júr.

18 Mamyr, 2023

Qazaqtyń Astanasy bar

HHI ǵasyr enshisindegi álem tarıhyn «deıin» jáne «keıin» dep ekige bóletin birneshe oqıǵa bolsa, sonyń aldyńǵy qatarynda – Covid-19 indetinen týǵan pandemııa men Reseı-Ýkraına soǵysy turary anyq. Pandemııa men soǵys adam­dardyń ózi ómir súrip jatqan qoǵamǵa degen kózqarasyn ózgerte aldy ma? О́ıtke­ni bul eki keseldiń de aparar jeri bir, ol – ólim. Osy qos qasiretten biz – halyq, qoǵam retinde sabaq aldyq pa?

17 Mamyr, 2023

Jalǵyzdyń jan azyǵy

Basqa jaqty bilmeımiz, Almatyda adam senbeıtin jaǵdaı. Teatrǵa bılet tabý qıyn, spektakldiń bári anshlagpen júredi, zal aýzy-murnynan shyǵyp otyrady. Spektakl bolatyn kúni kórermenniń kassaǵa kele salyp, bıletti ala salyp, oryn taýyp otyra salýy armanǵa aınalǵan. Keıbir spektaklge aı buryn qamdanbasań, kassa bitken jylan jalaǵandaı, bıletter áp-sátte satylyp ketedi. Buǵan ara-tura shetelden gastrolge keletin álemdik deńgeıdegi teatrlardyń áıgili qoıylymdaryna kórermenniń 50-60 myń teńgege bılet tappaı Abaı atyndaǵy Opera jáne balet teatrynyń aldynda seńdeı soǵylysyp júretinin qosyńyz.

17 Mamyr, 2023

«Tabys» pen namys

Táýelsizdik alyp, ǵa­syrlar toǵysynda eldigimiz aıqyndalǵan kezeńdegi erkin kúresten ótken baıraqty básekelerde Qazaq eli namysyn jalǵyz ǵana qan­dasymyz qorǵady. Ol – Máýlen Mamyrov. Bul esim jankúıerlerge jaqsy tanys. Alashtyń altyn asyqtaı uly Olımpııa oıyndary men álem chempıonatynyń qola júldegeri, Azııa oıyndarynyń je­ńimpazy, qurlyq chempıony jáne sol sekildi tolyp jatqan taǵy basqa ataq­tary bar. Sol Máýlen bir suh­batynda «Men keı kezderi ózimdi Reseı qu­ramasy sapynda júrgendeı sezinemin» dep ashyna aıtqan edi.

16 Mamyr, 2023

«Jazǵyra kórme, qarttarym!»

Qazir aýylda jastar qalmaı barady degendi jıi estımiz. Biraq oǵan jastardy kinálaý qıyn. Jalpy, bul óte kúrdeli másele. Onyń túrli sebebi bar. Aldymen soǵan úńilip kóreıik.

15 Mamyr, 2023

Qyzmet pen qoshemet

Maqtaǵandy kim jek kórsin, biraq shekten shyqqan qoshemetshildiktiń aqyry qaıda aparyp soǵatynyn pendesi bar bolǵyr baǵamdaı bermeıdi-aý. Qolpashtaýdyń arqasynda kóterilgen «bıiginen» túse almaı qalady. Kelesi joly da «asqaraly belesten» tómendegisi kelmeı, maqtan minezdemeni ishteı tilep turady.

11 Mamyr, 2023

Memlekettik deńgeıdegi paradoks

Taıaýda Qyzyljar óńirindegi bir aýdandyq máslıhat óziniń ınternet-saıtynda jergilikti depýtatqa aǵasynyń «kenetten joǵalǵanyna» baılanysty kóńil aıtý jarııalady. «Bul ne qylǵan «joǵalý?» dep tańǵalyp, kóńil aıtýdyń orys tilindegi mátinine kóz júgirtsek, onda «s vnezapnoı ýtratoı» dep jazylǵan eken. Osy óreskel qatelik áleýmettik jelide ótkir synalǵan soń ǵana túzetildi.

10 Mamyr, 2023

Jıhaz jasaýdyń «sheberleri»

Jahandyq indet búkil álemdi ýysynda ustaǵan kezeńde úıinde jatyp-aq jurtty sazǵa otyrǵyzyp ketken alaıaqtardyń túr­leri kóp bolǵanyn bilemiz. Internet ar­qyly júzege asatyn qylmystyq epızod­tardyń beleń alǵany sonshalyqty, quqyq qorǵaý organdary onyń «úzdik ondyqqa» kiretin túrlerin jarııalaýǵa májbúr bolǵany da este.

08 Mamyr, 2023

Ár aýyldan Áshten izdeımiz be?

Eýropa jurtynda aqylǵa syıymsyz, biraq sonysymen kóz tartyp, kóńil baýraıtyn eskertkishter kóp desedi. Biz eskertkishti kóbine adamǵa arnap turǵyzamyz. Batyr bolsa tulpar minip, naıza ustaıdy. Aqyn bolsa shapany jelbirep, basyna taqııasy qona qalady. Qolyna taıaǵyn ustap, júzinde shabyt tolqyǵan Nurǵısany, Balashaqpaq topyraǵyn basyp kele jatqan Abaıdy, kitap paraqtap turǵan Qadyrdy beınelesek bolýshy edi. Joq, bizde ondaı fantazııaǵa oryn joq!

06 Mamyr, 2023

Bári de maıdan...

Sońǵy derekterge qaraǵanda, qazir elimizde kózi tiri 237 soǵys ardageri bar eken. Buǵan qosa Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan 97 758 aǵa býyn ókili turyp jatyr. Al qan maıdanǵa Qazaq­stannan 1 mln 200 myńǵa jýyq adam attan­ǵan. 630 myń adam tutqynǵa túsip, kóz jumǵan, 500-ge jýyq maıdanger Keńes Odaǵynyń batyry atasa, 4 jerlesimiz óńirine eki márte «Altyn Juldyz» taq­ty...

04 Mamyr, 2023

Erdiń quny

Qazirgi zamannyń basty kapıtaly – adam. Tabys ákele alatyn nárseniń bári kapıtal bolyp sanalatynyn eskersek, adamnan qundy kapıtal joq. Sondyqtan adam quny jete baǵalanǵan, árbir azamattyń qadirin bilgen zamanda qoǵamdyq qundylyqtardyń negizi bekip, ilgerileýshilik baıqalady.

04 Mamyr, 2023

Balanyń haqy

Ata-ananyń perzent aldyndaǵy jaýap­kershiligin aýqymdy mindet, paryz dep túsin­genimiz jón. Alaıda osynaý paryz-mindet­tiń túpki mánine jiti kóńil aýdaryla ber­meıtindikten kóptegen ata-ananyń urpaq tárbıesindegi róli álsirep ketkeni jıi aıtylyp júr.

03 Mamyr, 2023

Sýdyń da suraýy bar

Búginde ǵalamdyq máselege aınalyp otyrǵan sý tapshylyǵynyń basty sebep­terine klımattyń ózgerýin, transshekara­lyq aǵyn sý kóleminiń azaıýyn, sý resýrstary­nyń tıimsiz paıdalanylý men sýdy únem­deý «mádenıetiniń» qalyptaspaǵandyǵyn jatqyzýǵa bolady. Ol, ókinishke qaraı, elimizdi de qamtyp otyr. Sonyń kesi­rinen aýylsharýashylyq daqyldaryn óndi­rýge qajetti sýdyń jetispeýi egistik kóle­miniń jyl sanap qysqarýyna ákelip soǵýda.

02 Mamyr, 2023

«Tesik qalta» sındromy

Qaradan-qarap qaltamyzǵa qara baqyr da qutaımady dep nalıtynymyz bar. Nelikten? О́ıtkeni qaı maǵynasynda qabyldamasańyz da, bizdiń qaltamyz – «tesik». Al tesik qaltaǵa teńge tura ma?

30 Sáýir, 2023

«Ásireqamqorlyq» baıany

Keıingi kezde qoǵamda ásire qamqorlyq beleń alyp bara jatqandaı. Árıne, jan-­janýardy qorlaýǵa bolmaıtynyna bárimiz kelisemiz. Biraq keı jaǵdaıda olar­dyń quqyǵy adam quqyǵynan bıik turyp jatatyn kezi bar.

27 Sáýir, 2023

Til saıasaty: san men sapa

Statıstıkalyq málimetterge súıensek, sońǵy úsh jylda eldegi halyq sany art­yp, ol qazaq halqynyń esebinen kóbeıip otyr. Alaıda sanymyz óskenimen, qazaqtildi ortanyń áli de bolsa keńeıetin túri kórin­beıdi.

26 Sáýir, 2023

UBT aldyndaǵy amal

Bizdiń qoǵamnyń ishki ıirimderine zer sala qarasań ne jylaryńdy, ne kúlerińdi bilmeı qalatyn ahýal-jaǵdaıattar jıi kezdesedi. Onyń bárin sanamalap taýysý múmkin emes­teı. Sol jaǵdaılardyń deımiz be, álde máselelerdiń deımiz be, qaısysyn alyp qarasańyz da týyndaý sebebiniń san túrin anyq kóresiz.

26 Sáýir, 2023

Qamysty bos ustasań, qolyńdy kesedi

Bireýge eliktep, pir tutpasa júre almaıtyn jasóspirim shaqtyń áleginde áıgili Lev Tolstoı áldebir kitapty oqyp alyp áserlengeni sonsha, túrine sán berip turǵan qııaqtaı qasyn shyǵarmadaǵy bas keıipker sekildi shyrpy jaǵyp, órtep jiberipti.

25 Sáýir, 2023

Sendelgen sańlaqtar

Qazaqstanda sportqa degen qam­qor­lyq erekshe. Ár jyl saıyn osy salany damytýǵa memleket tarapynan qyrýar qarjy bólinedi. Iri qalalar­dan bastap, aýdan ortalyqtaryna de­ıin sport keshenderiniń salynýy, respýb­lıkamyzdyń ár aımaǵynda dúbirli doda­lardyń jıi uıymdastyrylýy, baıraqty básekelerde jeńis tuǵyryna kóterilgen sańlaqtardyń mol kólem­de syıaqy alýy osy sózimizdiń aıqyn dáleli.

23 Sáýir, 2023

О́negeli otbasy qaǵıdaty

Qoǵamdy taný sol ortada ómir súrip jat­­qan adamdardy tanýdan bastalady. Al adamdy tanýdyń joly – ol ómir súrgen otbasy, oshaq qasy oǵan qandaı tárbıe ber­di, soǵan kóńil aýdaramyz. Iаǵnı izgi adam ónegeli, izgi otbasynyń – jemisi.

20 Sáýir, 2023