Áskerdegi álimjettik

O-o-ońǵa! S-o-olǵa! Bala kezde sarbaz bolýdy armandaǵandar qazir áskerden qashyp, oń-solyn ajyrata almaı júr. Tórtinshi kýrstyń stýdentteri «qaıda jumysqa ornalasamyn?» dep emes, «qaı áskerı bólimge alyp ketedi eken?» dep alańdaıtyny ras. Maıtabandardyń ózinen sabyr qashqan. «Irileri» irikteýden irkilmes. Júıke júıesi álsizder de áskerge attanyp, sýısıdtiń jıilep ketýi sodan emes pe eken?

07 Tamyz, 2022

Aıtylǵan sóz oryndalýymen qundy

Qoǵamda memlekettiń saıasatyna, ási­re­se onyń joǵarǵy deńgeıde qabyl­da­nyp jatqan sheshimderiniń tolyq­ oryndalýyna degen senim­sizdiktiń bary ras. Sondyqtan Memleket basshysy Q.Toqaev «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrym­da­masyna erekshe mán berýde.

04 Tamyz, 2022

Josyqsyz kásipkerler juqtyrǵan «dert»

Otbasylardyń ajyrasýy boıynsha Qazaqstan álemdegi alǵashqy ondyqqa kirgeni málim. Ulttyq statıstı­ka bıýrosynyń málimetine qaraǵanda, eli­mizde ótken jyly 140,3 myń neke tir­kelse, 48,2 myń otbasy zań júzinde ajy­rasqan. Bul rette qazirgi qoǵamda «Jas otba­sylar jıi ajyrasady» degen pikir qalyp­tasqanymen, statıstıkalyq kórsetkishter basqasha «sóıleıdi».

03 Tamyz, 2022

Julym-julym joldy jóndeı bergennen ne shyǵady?

Joldyń «jyry» mol «jyrǵa» aınal­ǵa­ly qashan. Alqaly jıyndarda aıty­lady, bas shulǵyp qatyramyz dep tarasady. Odan keıingi jerde joǵary-tómendi qaǵaz almasýlar, tynymsyz telefon shyldyry sherý tar­tady. Qyzyl sózden qyrman úıilip, esep­ter beriledi. Jalǵany men shynyn esh­kim sarapqa sala bermeıdi.

02 Tamyz, 2022

Qaraýsyz baqsha ónim bermeıdi

Adamı kapıtaldy damytýdyń negizgi kózi – sapaly bilim, tárbıe berý jalpyulttyq basymdyqqa ıe. Bul másele Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bekitken «Qazaqstan Respýblıkasynyń 2025 jylǵa deıingi ulttyq damý josparynda» atap kórsetilgen.

01 Tamyz, 2022

Dırektorlardy rotasııalaý durys pa?

Jańa oqý jyly qarsańynda qoǵamda qyzý talqylanyp jatqan máseleniń biri – memlekettik bilim berý uıymdarynyń birinshi basshylaryn, sonyń ishinde mektep dırektorlaryn rotasııalaý. Bıyldan bastap engizilip otyrǵan osy jańa­shyl­dyq­qa qatysty jurtshylyq pikiri ekige jarylyp tur.

28 Shilde, 2022

Júldesi mol jelaıaqtardy baptaý qıyn ba?

Eldiń abyroıyn asqaqtatyp, atyn álemge tanytatyn birden-bir oqıǵa – sporttyq saıystar. Ásirese álem chempıonattary men Olımpııa oıyn­da­ry­nyń shoqtyǵy bıik. Taıaýda, AQSh-tyń Oregon shtatyndaǵy Iýdjın qala­syn­da ótken jeńil atletıkadan XVIII álem chempıonatynyń fınalynda qazaqstan­dyq sportshy Nora Djerýto márege birin­shi jetip, altynnan alqa taqty.

27 Shilde, 2022

Grant maıshelpek pe?

Byltyr apaly-sińlili eki qyzben birge tur­dym. Úlkeni medısınalyq ýnıversıtette, kishisi ulttyq JOO-nyń saıasat­ta­ný mamandyǵynda oqıdy. Ákeden erte qalǵan qyzdarǵa shamam kelgenshe kómekteskim keletin. О́z qolymmen pisirgen dámdilerdi usynyp, arnaıy kes­temiz bolsa da, esepsiz úı jınaı salamyn. Kishisi kompotymdy, úlkeni ba­ýyr­saǵymdy jaqsy kóretin. Ekeýi de mem­le­ket­tik grantta oqıdy.

26 Shilde, 2022

Jastar nege álemge tarydaı shashyrap barady?

Damyǵan, talaıdan ilgeri ketken elder­diń órkendeý syryna úńilseńiz olardyń barlyǵy óz jastarynyń áleýetin tolyq paıdalana bilgenin ańǵarasyz. Tipti muny sol memleketterdiń damýy negizderiniń biri dep te qarastyrýǵa bolatyndaı. Sondaı-aq bul elder sheteldik daryndy jastardy ózderine tartý arqyly olardyń erik-ji­ge­rin tıimdi paıdalanyp kele jatqanyn da kóresiz. Iаǵnı órkendi elder basqa mem­le­ket­­terde qajetsiz bolyp, paıdalanylmaı jatqan «aqyl-oıdy» ımporttap, ony óz paı­dasyna jaratýǵa memlekettik múdde tur­ǵy­synan qaraýda.

25 Shilde, 2022

«Soltústik koeffısıenti»

Munaıly óńirlerdiń birinen Soltústik Qazaqstan oblysyna qyzmet babymen kóship kelgen syılas azamat birde: «Keshe bir toıǵa barǵanymda ańǵarǵanym – bul jaqta «Djıp» mingender sırek eken. Astyqqa baı ólkeniń turǵyndary kedeı turady dep oılamap edim...» degeni esimde saqtalyp qalypty. Árıne, kedeıshiliktiń ólshemsharty turǵyndardyń «Djıp» kóligin minýi bolmaǵanymen, onyń aıtqan sózinde shyndyq bary ras.

21 Shilde, 2022

Rýbldiń kóptiginen qorqynysh joq

«Qazaqstannyń ishki naryǵy rýblge tolyp qaldy» dep dabyl qaǵyp jatqandar kóp. Menińshe, budan qorqýdyń qajeti shamaly. Naryq ózi rettep, barlyǵyn ornyna qoıady.

21 Shilde, 2022

Talǵamaı oqýdyń paıdasy bar ma?

Qosymsha kýrsqa jazylǵanmyn. Ke­zek­ti sabaqqa ýaqtyly bardym. Biraq áli aýdıtorııa bizdiń aldymyzdaǵy toptan bosamapty. Sodan sómkemdegi kitapty sýy­ryp aldym da, kelgen jerimnen jal­ǵas­ty­ra oqı kettim. Malaızııadan oqyp kelgen muǵalim aldyńǵy toppen jumy­syn aıaqtap, maǵan jaqyndady da: «Ki­tapty kóp oqısyń ba?», dep surady.

18 Shilde, 2022

Biz ádiletti qoǵam qura aldyq pa?

«Adamdar ədil bolsa, ómir ərqashan ədil». Bul qazaqtyń iri tulǵasy Əbish Kekilbaevtyń sózi. Rasynda, ádiletti adamdar kóp jerde izgiliktiń oty tutanyp, jamandyq ataýly jaqsylyqtyń astynda únemi janshylyp jatady. Biz izdegen ádiletti, izgilikti qoǵamnyń bir sıpaty osyndaı bolsa kerek.

13 Shilde, 2022

Ataq satatyn alaıaqtar

Eger aınalamyzda ardyń shegin attaǵan keleńsiz jaǵdaılar qaıtalana berse, onda is nasyrǵa shappaı birden dabyl qaǵylýy qajet. Qaı kezde de aqsha úshin týǵan anasyn satyp ketetinder tabylatyndyqtan, tyıym men jaza bolmasa, tómendegideı oqıǵalar qaıtalana bermek. Al qashan da zııan shegetin – ańqaýlar ǵana emes, óz menmendigi men jalǵan, tipti joq ataqtyń qurbandary. Sonymen...

11 Shilde, 2022

Tıimsiz baǵdarlamalardy toqtatý qajet

Nesibesin shetelden izdep, sol jaqta mys-mys aqsha taýyp, onysyn eldegi otbasyna joldap tirshilik etip jatqandardyń qarasy qalyń. Sol shetelde jumys izdep, mol aqsha taýyp júrgenderdiń materıal­dyq turǵydaǵy jetistikteri búginde el ishinde jeldeı esýde.

10 Shilde, 2022

Toıshyldyq: Úkimet qaýlysy nege qaýqarsyz?

Qazaqtyń uly Abaı synaǵan bes dushpanynyń biri – beker mal shashpaq. О́tken ǵasyrdyń basyndaǵy alapat asharshylyqty basynan ótkerse de, halqymyz odan es jııa kele, eski ádetine qaıta basyp, toı ótkizýden bir-birimen básekege túskendeı jaǵdaıǵa jetti. Ony tipti álemdi alqymynan alǵan koronavırýs pandemııasy da toqtata almady. Meıramhanalar men toıhanalarda tyǵylyp toı jasaǵany úshin júzdegen adamǵa aıyppul salynǵany – sonyń aıǵaǵy. Al «Barmaq basty, kóz qystymen» ondaı jazadan qutylyp ketkender sany qansha ekeni bir Allaǵa aıan.

07 Shilde, 2022

Alakól lastanbasyn desek...

Alakól – elimizdiń injý-marjany. Kórer kózge kórkem kókpeńbek kól beti kóńildi qytyqtap, aıdynnan esken aq samal jan-dúnıeńizge aıryqsha baraqat syılaıdy, aq jal tolqynǵa janaı ushqan aq shaǵalalar sezimdi qytyqtaıdy, kún qyzdyrǵan qum­nyń ystyǵy súıegińizge deıin sińip boıdy balqytady, jeńil ǵana tuzdy sý sansyraǵan sanany da, qaljy­raǵan tándi de sergitedi. Az kúnde qur attaı qýnaq qaǵyp, kúsh-qýat jınap shyǵa kelesiz. Bul – Tarbaǵataı men Barlyq jotalarynyń, Toqta taýynyń ortasyndaǵy tabıǵattyń tamasha tartýy.

04 Shilde, 2022

Mektep ashanasynda – meıramhana baǵasy...

Elimizdiń jańa tarıhynda endi bu­ryn­ǵy Qazaqstan, hám Birinshi Respýblıka bo­lyp jazylatyn kezeńde kezdeısoq adamdar da «ebin taýyp» mınıstr bolyp taǵaıyndalyp, bilim salasynyń da, ǵylym salasynyń da berekesin qa­shyr­ǵandyqtan, qoǵam qaıratkerleri, Par­lament depýtattary, zııaly qaýym ókil­deri keıingi kezde Bilim jáne ǵylym mınıstrligin ekige bólý qajet degen pikir bildirip júrdi.

30 Maýsym, 2022

Aýylǵa mınıstr keldi

Baıqadyńyzdar ma, bizdiń Úkimet­tiń jumys isteý stıli ózgergen sekildi. Kóp jaǵdaıda astanadaǵy at shaptyrym kabınetinen alty qadam attap shyǵýǵa qulyqsyzdyq tanytatyn mınıstrler qazir óńirlerdi aralap júr. Bul – úlken ózgeris. О́ıtkeni qarjy men bılik ortalyqta bolǵanymen, problemanyń bári óńirlerde ǵoı.

29 Maýsym, 2022

Bolashaǵymyzǵa beıqam qaramaıyq

Jasyratyny joq, bıik minberlerden bolsyn nemese alqaly jıyndarda: «Bolashaq – jastardyń qolynda», «balalar – jarqyn bolashaǵymyzdyń kepili», degendeı urandy sózderdi jıi estip jatamyz. Aqyry kemel keleshegimizdi jas urpaqpen baılanystyrady ekenbiz, onda olardyń ozyq ıdeıalaryn júzege asyrý men qolaıly ómir súrý úshin qandaı jaǵdaılar jasalyp jatyr? Alǵash­qy qadamdaryn endi jasaı basta­ǵan balalardyń qaýipsizdigin tolyǵymen qamtı aldyq pa?

28 Maýsym, 2022