Djerýtonyń jeńisi Qazaqstan jeńil atletıkasy tarıhyndaǵy erekshe sát. Sebebi buǵan deıingi álem chempıonattarynda birde-bir sportshymyz Kók týymyzdy kókke kótere almaǵan bolatyn. Eń qyzyǵy, sporttyq básekelerdegi eń kóp júlde sarapqa salynatyn sport túri – jeńil atletıka. Onymen aınalysatyndar halyqaralyq dodalarda qos-qostap medal taǵynady. Tipti Ýseın Bolt sekildi jelaıaqtar kez kelgen álemdik jarystarda altynnan taý turǵyzyp, qorjyny eshqashan bos qaıtqan emes.
Sózimiz dáıekti bolý úshin sıfrlardy sóıleteıik. 1896 jyly Grekııa astanasy – Afınyda ótken tuńǵysh Olımpıadada osy sport túrinen 16 júlde oınatylypty. Dəl osy Afınyda bir ǵasyrdan keıin, ıaǵnı 2004 jyly uıymdastyrylǵan Olımpıada kezinde jeńil atletter 46 medal jıyntyǵyn sarapqa saldy. Al Beıjiń men Londonda júldeler sany bireýge artty. Koronavırýsqa baılanysty bir jyl keıinge shegerilgen Japonııadaǵy baıraqty básekede sportshylarǵa 48 medal úlestirildi. Al bıylǵy álem chempıonatynda atletter 49 júldeni bólisti.
Osy sport túriniń málimetterine kóz júgirtsek, Djerýtonyń týǵan jeri Kenııa men Ýseın Bolttyń otany Iаmaıkanyń ózgelerden oq boıy ozyq ekenin ańǵaramyz. Alǵashqy memleket alys qashyqtyqqa júgirýden aldyna jan salmasa, keıingisi ushqyr jelaıaqtardyń tomaǵasyn sypyrýdan eshkimge des bermeıdi.
Alaqandaı Iаmaıka óz tarıhynda derbes el retinde Olımpıadaǵa 18 ret qatysypty. Jalpy esepte 87 medalǵa qol jetkizgen. Onyń 26-si altyn, 36-y kúmis, 25-i qola. Jalǵyz qoladan basqasy túgeldeı jeńil atletterge tıesili. Iаmaıkalyq jeńil atletter Afınydaǵy Olımpııa oıyndarynan bastap (2004 jyl) altyndy qos-qostap taǵyndy. Jelaıaq Ýseın Bolt bir ózi Olımp shyńyn segiz ret baǵyndyrdy. Budan bólek, 11 márte álem chempıonatynda top jardy.
Taǵy bir ıamaıkalyq jelaıaq Eleın Tompson 5 márte Olımp shyńyna shyqty. Degenmen onyń álem chempıonattarynda joly bolǵan emes. Nebári 1 márte tuǵyrdyń eń bıik satysyna kóterilipti. Altyn kórse sońynan qýyp jetetin taǵy bir jelaıaq – Shellı-Enn Freızer-Praıs. Onyń bir basynda Olımpıadanyń – 3, álem chempıonatynyń 10 altyn júldesi bar. Veronıka Kempbelldiń de juldyzy jarqyn. Onyń da enshisine Olımpııa oıyndarynyń úsh, álem chempıonatynyń úsh altyny buıyrǵan. Sanaı berseńiz, tizimdi osylaı tańǵa deıin jalǵastyra alamyz.
Kenııa da jelaıaqtar baptaýdan eshkimnen kende emes. Kenııa saıypqyrandary jarty ǵasyrdan asa ýaqytta Olımpıadanyń 113 medalin jeńip alǵan eken. Sonyń 7-eýi boksshylarǵa tıesili bolsa, tórt jyldyqtyń basty dodasynda 106 júldeni el qorjynyna Kenııa jelaıaqtary salǵan. Sonyń 35-i altyn, 42-i kúmis, 36-i qola medal.
Olımpıadadan qos-qostap altyn alǵandar Kenııada da jetip-artylady. Kenııalyqtar úshin Kıpchoge Keınonyń orny dara. Eki márte Olımp shyńyn baǵyndyrǵan, el ánuranyn tuńǵysh ret baıraqty básekede shyrqatqan jelaıaqtyń el tarıhyndaǵy úlesi eren. Onyń izin basqan Ezekıel Kemboı, Devıd Rýdısha, Feıt Chepngetıch Kıpegon, Elıýd Kıpchoge Olımpııa oıyndarynda Kenııa ánuranyn eki márteden shyrqatty.
Kenııalyq atletterdiń baǵyndyrǵan biregeı belesteri álem chempıonatynda da barshylyq. Ezekıel Kemboı men Vıvıan Cherýıottyń árqaısysy tórt márte jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysynan kórindi. Asbel Kıprop, Mozes Kıptanýı sekildi jelaıaqtar da úsh márte altyn tuǵyrǵa kóterildi.
Jeńil atletıkanyń sańlaqtaryn baptaýdan Efıopııa da aldyna jan salmaıdy. Atalǵan el qatysqan Olımpıadalarda tek osy sport túrinen júlde alǵan. Efıopııada da medaldy toptap alatyn sportshylar jeterlik.
Joǵaryda aty atalǵan elderdiń qaı-qaısyna qarasańyz da, ekonomıkasy asyp-tasyp turmaǵanyn, halqynyń turmysy tómen ekenin baıqaısyz. Biraq jeńil atletıkadan shashasyna shań juqpaı tur. Bir qyzyǵy, júgirýge basy artyq jabdyq kerek emes ekenin eskersek, jelmen jarysqan jelaıaqtardy baptaýǵa kóp qarajat ketpeıdi de. Endeshe, osy oraıda alystaǵy Kenııadan sportshy aldyrtqannan, eldegi saıypqyrandardy baptaǵan durys edi ǵoı degen oı keledi...
