Pikirler
Qazaq qaı isiniń de qaıyrymy men qaıtarymyn kórgisi keletin izgi de ilkimdi halyq. Kóshpeli ómirinde zamana kóshinen qalmaı bir malyn ekeý etip, tórt tuıaqtysynyń etin azyq, júnin kıim, sútin nár etip tirshilik keshti. Otbasyna oımaqtaı paıda tıgizbeı el kezip, jalǵyz atymen dalaqtap shapqan dalabezerdi «berekesiz» dedi. Qoraly janǵa qonys bolsa da jyqqanda bir atanǵa ǵana júk bolar kıizúıin jazda jaılaýyna, qysta qystaýyna tigip, túzde malyn kóbeıtti, úıinde urpaǵyn órbitti. Iаǵnı ıkemsiz iske kúıindi, ıgilikti iske súıindi.
02 Qazan, 2022
Salyq reformasy: úmit kúttirer bastama
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda dıfferensıaldy salyqqa qatysty másele kóterdi. «Taǵy bir basymdyq – salyqtyq yntalandyrý sharalarynyń tıimdiligin arttyrý. Ol úshin ekonomıkanyń túrli salasynda dıfferensıaldy salyq mólsherlemesine kóshken jón», degen Prezıdent salyq reformasy aıasynda «sán-saltanatqa salyq» salýdy engizýge nazar aýdardy. Aıta keterligi, munyń orta tapqa qatysy joq. Bul tek asa qymbat jyljymaıtyn múlik jáne avtokólik satyp alǵan kezde salynbaq.
29 Qyrkúıek, 2022
Árkimniń qolynda smartfon hám áleýmettik jeliler aıtarlyqtaı kúshke ıe bolǵan qazirgi ýaqytta qoǵamda bir minez paıda boldy: kinálaý da ońaı, dattaý da ońaı, aqtaý da ońaı. Halyq tobyr sekildi eshteńeniń baıybyna barmastan shala pikirdiń sońynan ere ketedi. Áleýmettik jelini asha qalsańyz, búgin bir adamdy, erteń taǵy bireýdi japa-tarmaǵaı tabalap jatqan jurt. Ol «kináli», bálkı sheneýnik ıakı ákim, bolmasa, muǵalim, dáriger, tipti zııaly qaýym bolýy múmkin. Jabyla maqtaýdyń da jóni solaı. Sonda bul halyqta ádilet joq pa deısiń.
28 Qyrkúıek, 2022
Nemis ekonomısi Ernst Engeldiń XIX ǵasyrda engizip ketken teorııasy HHI ǵasyrda ózge elde emes, óz jerimizde praktıkada kórinip júr. Iаǵnı kúndelikti tirshilikte. Engel zańyn qarapaıym tilmen túsindirsek, «Otbasy neǵurlym kedeı bolsa, onyń jalpy shyǵyndarynyń úlesi soǵurlym kóp bolady». Sáıkesinshe, «el neǵurlym baı bolsa, azyq-túlik úlesi soǵurlym az bolady».
26 Qyrkúıek, 2022
Azamattyq qoǵam jáne ózgergen álem
О́tken jyldarda egemendi memleket qurý úderisi barysynda elimizde qatelikterdiń oryn alǵany aqıqat. Sonyń kesirinen týyndaǵan máseleler sózbuıdalyqqa salynyp jyldar boıy óz sheshimin tappaýy azamattardyń áleýmettik jaýapkershiligin tómendetti.
25 Qyrkúıek, 2022
Tar talasyp tozar, keń keńesip ozar
Bıylǵy kúz Qazaqstan halqynyń saıası ustanymyn, eldik bereke-birligin, ulysaralyq bedelin taǵy bir synaǵaly tur.
23 Qyrkúıek, 2022
Eýropa elderinen ereksheligimiz eskerilse...
Qazaq eli dúnıe júzindegi toǵyzynshy terrıtorııany enshilep otyr. Ushqan qustyń qanaty talatyn keń-baıtaq jerimizge Fransııa, Germanııa, Ulybrıtanııa, Ispanııa, Aýstrııa, Nıderland, Japonııa elderi birge syıyp ketedi eken. Bul – Qazaqstannyń Eýropa memleketterinen basty ereksheligi. Alaıda osy mańyzdy erekshelik elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵdarlaryn aıqyndaý kezinde keıde jete eskerilmeı, eýropalyq standarttardy jóndi-jónsiz tyqpalaýdyń aıaǵy ókinishti saldarlarǵa ákelip soǵyp jatady.
21 Qyrkúıek, 2022
Qazaq ádebıeti: áleýet pen qulyqsyzdyq
О́zgenikin zor, ózinikin qor sanaý quldyq psıhologııanyń kórinisi. Bul jaǵymsyz úrdis óz áleýetińdi elep-eskermeýge, baǵalamaýǵa ıtermeleıdi de, basqanyń jasyǵyna janasyp, jamanynan jaqsylyq izdep, ishi qýys, syrty jyltyr dúnıesine tamsanyp, soǵan qaraı ıtinip áýre etkizedi. О́kinishtisi sol, sen óziń qur bosqa áýreshilikke salynyp jatqanyńdy bilmeısiń, bilgenniń ózinde ony moıyndamaısyń, syrtqa qaraı «ulýyńdy» jalǵastyra beresiń. «Adasqannyń aldy – jón, arty – soqpaq, Olarǵa jón – aramnyń sózin uqpaq».
21 Qyrkúıek, 2022
...Avtobýsta kele jatyrmyz. Jaz boıy bitpegen jóndeý jumystarynyń kesirinen birtalaı avtobýstyń júrý baǵyty ózgergen. Muny qoǵamdyq kólikpen júretin jurt jaqsy biledi. Biraq avtobýsta bir áıel júrgizýshiden burynǵy baǵytpen júrýin talap etip, aıqaıǵa basty. Júrgizýshiniń «Apaı, jol jabyq! Qalaı júremin?» degen sózin álgi áıeldiń ashy aıqaıy jutyp ketti. Aýzyna kelgenin aıtyp, aıylyn jııar emes. Onsyz da kólik keptelisi tıtyqtatyp, sirkesi sý kótermeı kele jatqan avtobýs júrgizýshisi bir kezde atyp turdy da kekse áıeldi jaǵasynan alyp, julqyp-julqyp jiberdi. Anaý da qaıtar emes, qarǵap-silep jatyr. Ashý qysyp, qany basyna shapqan jigit áıeldi keýdesinen ıterip, syrtqa shyǵaryp jiberdi...
20 Qyrkúıek, 2022
Alash joly – jankeshtilik pen jasampazdyq úlgisi
Alashtanýshy-akademık Mámbet Qoıgeldıev «Ulttyq saıası elıta» atty zertteý eńbeginde: «Alash ıdeıasy birinshiden – ulttyq demokratııalyq memleket qurýyn, ekinshiden – jerdiń astyndaǵy, ústindegi, kógindegi barlyq baılyq qazaqtyń ózine qyzmet etýin, úshinshiden – qazaqtyń jerinde óndirilgen bir ýys jún sol memleket azamattarynyń ústine toqyma bolyp kıilýin, tórtinshiden – qazaq memleketinde memleket qurýshy ulttyń tili ózge ulttarǵa qaraǵanda ústem bolýyn, besinshiden – ulttyq dástúrge negizdelgen Japonııa úlgisindegi ulttyq demokratııalyq memleket qurýdy ustandy» depti.
18 Qyrkúıek, 2022
Abaı men dombyrany qurmettep...
Dúnıede tek Qudaı muńsyz. Táńiriniń qudiretin kórem deseń taýǵa bar. Jalǵyzdyq Qudaıǵa jarasar. Tańǵy násip – Táńirden. Jyrtyq úıdiń Qudaıy bar. Qudaısyz qýraı synbaıdy. Osylaı jalǵasa beretin qazaqtyń Qudaı týraly sóziniń qashan, qaı ǵasyrda qoldanysqa engenin naqty bilmesek te, ázelden jaratylystyń syry men sıpatyn tereńinen tanýǵa qushtar ekenin kóremiz. Halqymyzdyń qanyndaǵy toleranttylyqtyń tamyry tabıǵatpen etene týǵan jaratylys tilin júrekpen túsinýde bolar, bálkim.
14 Qyrkúıek, 2022
«25 jyl tender ótkizbe deısiń be?..»
El ishinde «tender» degenshe, «jeńder» deseıshi!..» degen ajýa sóz naqylǵa aınalyp ketkeli qashan. Tender ataýlynyń memlekettik satyp alý salasyndaǵy sybaılas jemqorlyqtyń «sara jolyna» aınalǵany ras. Zań qataıtylyp, jaza kúsheıtilip jatsa da, altyn kórgen perishtedeı joldan taıǵan sheneýnikter sany azaıar emes. Qalyptasqan kináratty júıeni túbegeıli ózgertpeıinshe, bul keleńsiz qubylystyń tamyryna balta shabý qıyn ekenine kózimiz jetkendeı.
13 Qyrkúıek, 2022
Qazaq elordasynda ótetin Álemdik jáne dástúrli din kóshbasshylarynyń sezi tarıh enshisine aınalǵanda, «osy basqosý Qazaqstanǵa ne beredi?» dep oılanatyndar bar.
12 Qyrkúıek, 2022
Búginde biz elimizdiń shekarasy tolyq shegendeýli dep arqany keńge salyp, toqmeıilsıtinimiz bar. Biraq munyń mánin mádenı-rýhanı shekaramyzdyń ashyq-shashyq jatqany joıyp jiberetinin eskere bermeıtindeımiz...
11 Qyrkúıek, 2022
Jaýapty kezeńde eldik birlik-berekege qatysty syndarly pikir aıtyp, jón-joba aıqyndaýdyń qoǵamdyq salmaǵy erekshe. Memleket basshysy 1 qyrkúıektegi Joldaýynda: «Jurt bos sózden, jarqyn bolashaq týraly jalyndy urandardan jalyqty. Halyq memlekettik organdardyń óz ýádesin qaǵaz betinde emes, is júzinde oryndaǵanyn qalaıdy», dedi.
08 Qyrkúıek, 2022
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynyń ózegi «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty tuǵyrly tarıhı tujyrymdy negizge alyp, Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda túbegeıli jáne jan-jaqty reformalardy tabysty júzege asyrý úshin halyqtyń jańa senim mandaty qajet degendi atap ótti. Ádiletti qoǵamnyń basty ustyny – ashyq básekelestik ornyqqan jáne bárine teń múmkindik beriletini jaıly baıandap: «Ádiletti Qazaqstandy qurý isi endi ǵana bastaldy. Bul baǵdarymyz eshqashan ózgermeıdi, ishki jáne syrtqy ahýal qandaı bolsa da jalǵasa beredi», dep túıindedi.
08 Qyrkúıek, 2022
Bir japyraq qaǵazǵa jazylǵan sońǵy sóz. Eki dúnıeniń arasyndaǵy sheshýshi sát. Úsh uıyqtasa túsine kirip kórmegen májbúrli sheshim. Tórt qubylasy túgel bolmaǵandyqtyń saldary. Bes kún jalǵandaǵy baqytsyzdyq. Alty bankten alǵan nesıe. Jeti jastaǵy aýrý balasynyń jan qınalysy. Segizinshi qabat. Qosh bol, ómir...
06 Qyrkúıek, 2022
Qısynsyz zań quqyq buzýǵa ıtermeleıdi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» Joldaýynda: «Bıýdjet úderisterin barynsha jeńildetý qajet. Memlekettik organdardyń ıgerilmegen qarajatty kelesi jylǵa qaldyrýyna múmkindik berý kerek. Sol arqyly olar aqshany bıýdjetke qaıtarýdyń tıimsiz tártibinen qutylady», deı kelip, osy maqsatta jańa Bıýdjet kodeksi men «Memlekettik satyp alý týraly» jańa zań qabyldaý qajettigin aıtty.
05 Qyrkúıek, 2022
Ádiletti Qazaqstan ınklıýzıvti ınstıtýttardan bastalady
«Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam». Inklıýzıvti sıpatty aıqyndaıtyn izgi uǵymdar. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy Joldaýynyń ataýy men mazmunynan adam armanyn iske asyrýǵa jeteleıtin osy asyl muratty kórdik. Bul – qoǵamdy qýantatyn qaǵıdattar.
04 Qyrkúıek, 2022
Bolashaqqa qamqorlyqtyń úlgisi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýyn bilim berý salasynyń ókili retinde jyly qabyldadym. О́ıtkeni Prezıdent buǵan deıingi otandyq pedagogıkanyń damýy men bilim sapasynyń artýyna yqpal etken tıimdi sheshimderin osy joly da naqty baǵyttarmen jalǵastyrdy.
02 Qyrkúıek, 2022