Pikirler
Keıbir jaǵdaıda kóshpendiler tanymynda materıaldyq qundylyqtardy da qazynaǵa telý bar. Demek qazaqtyń qazyna týraly pálsapalyq baılamy – qarapaıym tilmen aıtqanda, qoǵamdyq damýdyń ustyndaryna jatatyn materıaldyq hám rýhanı qundylyqtar. Iаǵnı jeti qazyna dál mynaý deıtindeı naqty toqtam joq. Biraq bul uǵym halqymyzdyń ejelgi tanymyna sińirilgen – «jeti qabat kók», «jeti qabat jer», t.b. tujyrymdary negizinde «jeti» sanyna turaqtap, basty qundylyqtardy ártúrli jeti jikke bólgeninen ańǵarýǵa bolady.
20 Naýryz, 2022
El Prezıdentiniń parasaty men paıymy, sózi men isi qabysatynyna jurtshylyqtyń kózi jetti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyndaǵy toqeter sózi uzaq ýaqyt nazardan tys qalǵan qazaqy óńirlerdi toq qylar qadamnyń basy bolǵaı. Qaımana qazaqtyń tilegi osy. Semeı, Taldyqorǵan, Jezqazǵan, Qapshaǵaı ortalyqtary bolatyn Abaı, Jetisý, Ulytaý jáne Almaty oblystary sııaqty jańa ákimshilik aýmaqtardy qurý jónindegi usynys shyn máninde buqarany bir serpiltip tastady.
18 Naýryz, 2022
Ár halyqtyń óz besik jyry bolady. Sol besik jyry – ulttyq bolmysty qalyptastyrýdyń alǵashqy faktory. Balanyń bolmysy, tabıǵaty, tanym-túsinigi, dúnıeni qabyldaýy men sezim-túısigi besik jyrynan bastaý alatynyn ańǵarý qıyn emes. Besik jyrynda sol halyqtyń salt-sanasy, tarıhy men taǵdyry, armany men úmiti turady. Dúnıede barlyq uly mýzykalyq shyǵarmalar, halyq kompozıtorlarynyń týyndylary, tipti tanymal ánder de bar adamzat balasyna ortaq dúnıege aınalyp jatady. Qazaqtyń ánin bizdiń Dımash Qudaıbergen arqyly qyryq halyqtyń yńyldaıtyny sekildi, biz de dúnıe halyqtarynyń ánderin aıtyp, tyńdap, kóńil baǵynda kóktem qustaryn saıratyp júremiz. Tek, besik jyry ǵana ortaq bolmaıdy eken. Ár halyqtyń ózine ǵana tán besik jyry bar, ol – soniki, jalǵyz soniki.
17 Naýryz, 2022
Bul Joldaýdyń kezekti Joldaýlardan ózgeshe bolǵany anyq. Sondyqtan tarıhı qujatta elimizdiń aldaǵy birneshe jylǵy damý strategııasy men bolashaqqa baǵyty usynyldy deýge tolyq negiz bar.
17 Naýryz, 2022
Jylqyny atyp jyǵýǵa deıin jettik-aý...
Uly Abaı óz zamanynda kórshi jurttardyń tynymsyz qareketine qarap, qamsyz júrgen qazaǵynyń jaıbaraqat tirligine qarny ashyp: «Ne ǵylym joq nemese eńbek te joq, eń bolmasa kettiń ǵoı mal baǵa almaı...» dep ashyna jazǵany málim. Sodan beri bir jarym ǵasyrdan asa ýaqyt ótse de halqymyz óz boıyndaǵy keritartpa kemshilikterinen áli túgel arylyp bolmaǵany anyq.
15 Naýryz, 2022
Reseı men Ýkraına arasyndaǵy qaqtyǵysty ekijaqty, qarýly jáne saıası-ıdeologııalyq soǵys dep ataýǵa bolady. Astarynda ekonomıkalyq qyzyǵýshylyqtyń jatqany da belgili.
14 Naýryz, 2022
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev eki jyldyń aldynda «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Joldaýynda «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrý jaıly aıtyp: «Azamattardyń barlyq syndarly ótinish-tilegin jedel ári tıimdi qarastyratyn tujyrymdamany iske asyrý – bárimizge ortaq mindet», degen bolatyn. Prezıdentimiz joǵarydaǵy máseleni jyldyń basynda taǵy da eske salyp: «Biz halyq únine qulaq asatyn memleket quramyz. Bul – asyra aıtqandyq emes. Shyn máninde, memleket óz azamattarynyń pikirin muqııat tyńdaýy qajet» dedi.
13 Naýryz, 2022
Jalǵyzsyraǵan balamen sóılesińiz
Myna alasapyran ómirden mán tabý, óz ornyńdy tabý bala túgili, keıde úlken adamdarǵa da ońaı emes. Taǵdyrdyń túrli talqysyn jalǵyzdyq keshkende, túsinistik tappaǵanda eresekterdiń ózi de kótere almaı qalady. Jazmyshtyń qandaı synaǵy bolsa da dem beretin, súıeıtin, jigerlendiretin janashyr bireýdiń bolǵany árkimge kerek.
10 Naýryz, 2022
«О́lim bardyń malyn shashady...»
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2020 jylǵy «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Joldaýynda ultymyzdyń jańa bolmysyn qalyptastyrý mindetin alǵa qoıyp: «Jańǵyrǵan qoǵam jat ádetterden birtindep arylýy kerek. Ysyrapshyldyq pen dańǵazalyq qoǵamnyń da, adamnyń da abyroıyn tógedi. Jaýapsyzdyq, nemquraıdylyq búkil eldi qasiretke ushyratady. Al bos sózdilik pen bóspelik, maqtanshaqtyq qoǵamnyń damýyn tejeıdi. Bul týraly uly Abaı «О́ńkeı jalǵan maqtanmen, shynnyń betin boıaıdy» dep ashyq aıtqan. Bul másele búgingi tańda da ózekti bolyp otyr», degen bolatyn.
09 Naýryz, 2022
Alash qyzy ǵaryshqa qashan ushady?
Álemge máshhúr áıgili ólkeniń báıgili jurty bolǵan soń, ózgeler jetken bıikten ózimizdi de kórgimiz keledi. Ázirshe bizdiń elge baǵynbaı turǵan belestiń biri – qaısar qyzdarymyzdyń ǵaryshqa jol sala almaı júrgeni. Bizdiń burymdylar úshin ǵaryshtyń shynymen alys bolǵany ma?
07 Naýryz, 2022
Áleýmettik jelilerde Tuńǵysh Prezıdentke jəne onyń otbasyna qatysty ártúrli pikir aıtylýda. Munyń astarynda ótkir əleýmettik məseleniń jatqandyǵy belgili. Onyń túp-tamyry – teńsizdikte.
06 Naýryz, 2022
Keshe elimizdiń Birikken Ulttar Uıymyna qabyldanǵanyna otyz jyl toldy. Bul – elimizdiń dúnıejúzine táýelsiz memleket retinde tanylyp, bıik minberde terezesi teń múshe retinde moıyndalǵan mereıli mezeti. Osyǵan oraı BUU arnaıy Deklarasııa jarııalap, bizdiń yntymaqtastyǵymyzǵa joǵary baǵa berdi.
04 Naýryz, 2022
Úkimet músheleri kimdi tyńdaıdy?
Kózi qaraqty oqyrmannyń jadynda bolar, osydan eki jyldan astam ýaqyt buryn «Egemen Qazaqstan»-da (2019 jylǵy 10 jeltoqsan) jarııalanǵan «Temir joldy jaǵalap top bala júr» atty maqalada Qyzylorda oblysynyń Aral aýdanyndaǵy Sekseýil kentin qaq jaryp ótetin temir joldyń bir jaǵynda turatyn 360 oqýshy kún saıyn mektepke 13 relstiń ústimen qatynap, bastaryn báıgege tigip júrgeni synalǵan bolatyn.
03 Naýryz, 2022
Ata-babalarymyz álimsaqtan ustanyp kele jatqan ıslam dininde «hýbbýl-ýatan mınál-ıman» dep aıtylatyn maǵynasy tereń rıýaıat, ıaǵnı ósıet bar. Bul uǵymdy qazaqsha tápsirlesek, «eldi, otandy, jerdi súıý – ımannan» degendi bildiredi eken. Demek pende balasynyń eli men jerine degen súıispenshiligi hám adal mahabbaty júregine sińgen ıman qýatymen ólshenbek. Abaısha aıtsaq, «Mazlumǵa janyń ashyp, ishiń kúısin, Hareket qyl, paıdasy kópke tısin, Kóptiń qamyn áýelden táńiri oılaǵan, Men súıgendi súıdi dep ıeń súısin». Dana atamyzdyń myna sózin tápsirler bolsaq, ımany kámil, yqylasy kemel adam ǵana elin, jerin, Otanyn súıe alary haq.
02 Naýryz, 2022
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń deregine súıensek, jasóspirimder arasyndaǵy sýısıd sany boıynsha Qazaqstan álemde 12-orynda tur. IIM-niń málimetinshe, ótken jyly 250-ge jýyq jetkinshek óz ózine qol salmaq bolǵan. 164 balanyń ómirin saqtap qalý múmkin bolsa, 84-i qyrshynnan qıylǵan...
28 Aqpan, 2022
Jańa ómirdi, tyń kásipti, tamasha daǵdyny, jaqsy ádet pen paıdaly isti «aldaǵy dúısenbiden bastaımyn» dep dúdámal oıdyń jeteginde júrgender kóp. Álbette, túpki maqsat ózgerý ǵoı. О́zgergen durys. Biraq ol úshin dúısenbini kútýdiń ne qajeti bar? Psıhologter aıtpaqshy, ózgeris osy sátten bastalmaýshy ma edi?
27 Aqpan, 2022
Qazirgi tańda Qazaqstan boıynsha barlyǵy 7 550 mektep bar bolsa, onyń 2 075-i aralas mektep eken. Orys tili men qazaq tili qatar júretin mektepterde búginde 1 522 520 bala bilim alyp jatyr. Máselen, elordada ótken jyly 8 mektep ashylǵan. Onyń tek ekeýi qazaq, al qalǵan 6-aýy aralas mektep. Bul mektepterge 15 myńǵa jýyq qazaq balasy baryp júr. Osylaısha el astanasyndaǵy eki tildi bilim oshaǵynyń sany 50-den asyp ketken. Oılantatyn san...
24 Aqpan, 2022
El tutas bolmaı, jer tutas bolmaıdy
Qazirgi kezde barlyǵymyzdy eń aldymen elimizdiń tynyshtyǵy, táýelsizdigimizdiń baıandy bolýy mazalaıdy. Alasapyran mynaý kezeńde, dúnıe kúnine qyryq qubylyp jatqan tusta, toǵyzynshy terrıtorııanyń tutastyǵy men halqynyń amandyǵy eń mańyzdy máselege aınaldy. Alyptar aıqasynyń arasynda qosaqqa ketip qalmaı, «aqyryn júrip, anyq basyp» óz maqsatymyzdy júzege asyryp, táýelsizdigimizdiń tuǵyryn nyǵaıtyp alsaq, babalar amanatynyń júzege asqany.
23 Aqpan, 2022
Sharshy metrge baılanǵan shańyraq
Byltyr elimizde 48 002 otbasy ajyrasypty. Aıyrylysqandar sol jyly tirkelgen 90 873 nekeniń 53 paıyzyn quraıdy. Bul – negizi azaıǵany. 2019 jyly 60 myńǵa jýyq shańyraq shaıqalǵan. Buǵan ártúrli sebep bar shyǵar. Biraq endi ǵana shańyraq kótergen jupqa eń aldymen ne kerek? Árıne, baspana qajet. Qazir kóp jas otbasyna 1 sharshy metr de arman bolǵan. Nege?
22 Aqpan, 2022
Búgingi qoǵamymyzdaǵy órekpigen kóńil kúı sońǵy birer aıdyń ishinde ornaı qalǵandaı kórinedi. Biraq onyń ózeginiń tarıhy erterekten bastaý alady ári týyndaý sebebi kóp. Osy kóp sebeptiń eń bastylary – halyqtyń óz elinde júrip, ógeıdiń kúıin keshkeni, arman-maqsatyn úmitsizdikke baılap bergen qoǵamdyq-áleýmettik teńsizdiktiń, ádiletsizdiktiń ornaýy, jalpy, memlekettik damý jolynyń kóńil kónshitpegeni jáne ulttyq qazba baılyǵymyzdy óndirý isindegi ashyqtyqtyń joqtyǵynan týyndaǵan kúmándi kózqaras.
21 Aqpan, 2022
