Pikirler
Eýropanyń ońtústik-shyǵysynda Kosovo degen shaǵyn ǵana el bar. Atalǵan memlekettiń negizin albandar (90%) quraıdy. Odan bólek, ol jerde serbter, syǵandar, bosnııalyqtar, kosovolyq túrikter, taǵy basqa ulttar men ulystar qonystanǵan. Kosovo 2008 jyly Serbııadan bólinip shyǵyp, óz táýelsizdigin jarııalady. Olardy AQSh, Ulybrıtanııa, Túrkııa, Fransııa, Germanııa, Italııa syndy alpaýyttar bastaǵan 90-ǵa jýyq memleket qoldasa, 73 memleket moıyndaýdan túbegeıli bas tartty.
13 Maýsym, 2023
El tizginin ustaǵan adam dıktatorǵa aınalǵan kúnnen bastap ózinshe oılaýyn toqtatady. Ol ózine jaǵympazdanyp, jaqsy kóriný jolynda jarysqa túsip, jeńip shyqqan toptyń nemese jekelegen adamdardyń yqpalynda qalady da, ishinara solardyń qolshoqparyna aınalyp shyǵa keledi. Bul aınalyp kelgende kezinde óziniń talantymen top jaryp shyqqan álgi basshynyń tabıǵı qarym-qabiletin «muzdatyp» tastaıdy...
12 Maýsym, 2023
Búginde qaı dúkenge kirseń de qaptamalary kózdiń jaýyn alatyn, ata-babalarymyzdyń túsine de kirmegen azyq-túliktiń túri kóp qoı, shirkin. Alaıda bir arba tamaq alsań da berekesi, dámi, nári joq. Tipti kópshiligi densaýlyqqa zııan ekenin ishimiz bilip turady. Bul az deseńiz, qarnyń shurqyraǵanda jyldam daıyndalatyn kóshe tamaqtary tolyp tur. Al endi nany alty aıǵa deıin ashymaı tura beretin fastfýdtardyń aǵzaǵa zııan ekenin árkim biledi. Biz de baıqatpaı fastfýd ındýstrııasyn balalatyp otyrǵan eldiń qataryna qosylyp kettik. Munyń nátıjesi kóp kúttirgen joq, irkildegen etjeńdi balalar, aýrýshań jastar kóbeıdi.
11 Maýsym, 2023
Memleket basshysy ótken jyldyń aıaǵynda «Jańa adamdar» atty jastar qozǵalysynyń belsendi ókilderimen júzdesti. Qazirgi jastardyń qoǵam ómirine belsene aralasyp, óz ustanymyna berik bolýy týraly sóz qozǵady. Sonda Prezıdent: «Bizdiń kórnekti aqynymyz Maǵjan Jumabaevtyń «Men jastarǵa senemin» degen óleńi bar. Shyn máninde, men de jastarǵa senemin. Barshańyzdy qoldaımyn. Rasynda, bizdiń elimizge belsendi, bilimdi, kózi ashyq, kókiregi oıaý jastar kerek. Elimizdiń bolashaǵy jastardyń qolynda», degen edi.
08 Maýsym, 2023
«Atyń shyqpasa, «haıp» jasa»...
Oıpyrmaı deısiz! Osy naýryzda Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhat depýtattarynyń kezekten tys saılaýy ótkeni belgili. Oǵan el turǵyndary da belsene atsalysty. Saılaý ýchaskeleri tańnan keshke deıin jumys istedi. Ásirese úıdiń tórindegi «kók jáshik» te sol mańyzdy oqıǵany aýzy talmaı jetkizip turdy. Daýys bergenderdiń arasynda kim joq deısiz...
07 Maýsym, 2023
Shaıbaly hokkeıden Qazaqstan ulttyq quramasy osyǵan deıin álem chempıonatyna 10 márte qatysty. 2021 jyly Latvııada ótken jarysta jerlesterimiz ózderiniń eń úzdik nátıjesine qol jetkizdi. Baltyq jaǵalaýynda bizdiń jigitter 10-orynǵa taban tiredi. Al ózge básekelerdegi kórsetkishimiz mynadaı: 12-oryn (2005 jyly), 13-oryn (2004), 14-oryn (2022), 15-oryn (1998, 2006) jáne eń sońǵy 16-oryn (2010, 2012, 2014, 2016).
06 Maýsym, 2023
«Baılyǵymdy alsań da, peıilimdi alma»
Nıet shynaıy túrde oń bolǵanymen, soǵan saı amal ete almaý – sharasyzdyqtyń bir kórinisi. Al álgi oń nıetiń salǵyrttyǵyńnan, bálkim jalqaýlyǵyńnan, nemkettiligińnen, tipti qorqaqtyǵyńnan júzege aspasa, onda álgi peıiliń shynaıy bolmaǵany. Iаǵnı «nıetim oń, peıilim taza» dep aıqaılaǵanyń jaı ǵana aldaýsyratý amaly, ótirik aıtýdyń naq ózi. «Nıetim aq, peıilim taza» degen sóziń júrekten jaryp shyqty ma, álde jaı ǵana aıtyla salǵan bos sóz be?.. Másele osynda.
05 Maýsym, 2023
О́tken aıda ulttyq kınonyń joǵyn joqtap, muńyn muńdap júrgen bir top kınoger «Almaty» qonaqúıiniń aldyna jınalyp, salaǵa qatysty pikirlerin bildirdi. Daý «Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵynyń» bıyl naýryz aıynda ótkizgen kınojobalardy irikteý konkýrsyna qatysty týyndaǵan. Ulttyq ónerdiń ótkir máselelerin kótergen azamattar «Mádenıet sheneýnikteri qazaq kınosyn óltirýmen aınalysyp jatyr» dep dabyl qaqty.
04 Maýsym, 2023
Atamyz qazaq «Birlik bar jerde – bereke bar» dep tegin aıtpaǵan. Sol sııaqty oıshyl-kemeńger Abaı atamyz óziniń altynshy qarasózinde, «birlik degenimiz – malǵa (dúnıege) birlik emes, aqylǵa birlik» degen kóregen tujyrymyn aıta otyryp: «Birlik malǵa satylsa, naǵyz anturǵandyqtyń basy osy», deıdi. Al ataqty Buqar jyraý babamyz, alty Alashtyń balasyn bereke-birlikke shaqyryp: «Aınala almaı at ólsin, Aıyra almaı jat ólsin, Jat boıynan túńilsin, Bárińiz bir eneden týǵandaı bolyńyz!», – dep tolǵasa, shyǵys halyqtary kóp aıtatyn: «Birligi myǵym saýysqan – buǵy aýlaıdy», degen támsildiń de mańyzy zor.
01 Maýsym, 2023
Keıde bizdiń eldegi merekeler ataýyna tańǵalasyń. Mysaly, búgin – Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúni. Mundaǵy grammatıkalyq qateni bylaı qoıǵanda, ataýdyń ózinde túsiniksiz uǵym bar. Olardy kimnen nemese neden qorǵaımyz? Sonda ulttyń bolashaǵyn, halyqtyń keleshegin bir-aq kún oılaý kerek pe? Qalǵan 364 kúnde ne isteımiz?
31 Mamyr, 2023
Jyl saıyn 31 mamyr – Saıası qýǵyn-súrgin jáne ashtyq qurbandaryn eske alý kúni taıaǵanda, kóbimiz oılanyp qalamyz. «Bul náýbet qaıdan keldi? Odan qutylýǵa bolmas pa edi? Ult qaıratkerleri birlik, kóregendik tanytqanda shyǵyn azaıar ma edi?..». Árıne, munyń bári – beıbit hám toq zamannyń suraǵy.
30 Mamyr, 2023
Osydan on-on bes jyl buryn tıtimdeı «sım-kartaǵa» sizdiń búkil ómirińiz syıyp ketedi dese, senbegen bolar edińiz. Rasymen de, qalaı senesiz? Búkil qujatyńyzdy papkaǵa salyp qoltyqtap júrseńiz... Aqshany bankomattan sheship alǵannyń ózin úlken jetistik kórip tamsanýdan tanbasańyz... Ol qalaı sonda dep oılanyp, mıymyz jetpeı, múmkin ýaqyty kelgende túsinermiz dep talaı keıinge de ysyrdyq. Al endi sol kúnder týdy...
29 Mamyr, 2023
Qaı qoǵamdy alyp qarasaq ta, anadan ardaqty, anadan asyl eshkim joq. «Seniń anań – altyn, meniń anam – altyn» dep udaıy aýzymyzda júrgen, jadymyzda jattalǵan ádepki ánniń sózimen aıtsaq, bárimizdiń anamyz altyn ekenine shák keltire almaımyz. Alaıda qoǵam bolǵan soń árkimniń ózine laıyq qadir-qasıetimen qosa materıaldyq ıgiliktermen ólshenetin áleýmettik mártebesi de bolady.
28 Mamyr, 2023
Men «baqytsyz» adam ekenmin. Múldem. «Qaıda barsań da – Qorqyttyń kóri» demekshi, qaıda barsam da túrli sátsizdikke dýshar bolamyn. Myna jýrnalıst ne aıtyp ketti dep oılap otyrǵan shyǵarsyz. «Baqytsyzdyǵymnyń» sebebin túsindireıin.
25 Mamyr, 2023
Jýyrda bir joldasym ulyn úılendirdi. Qýanyshynda shek bolmaı, aǵaıyn-týǵan, jora-joldastarynyń bastaryn qosyp, qaladaǵy meıramhanada toı jasady. Keıin maǵan: «Aıbergenov aıtqandaı, men de, áıteýir, bar jıǵan-tergenimdi bir tamasha toı qylyp ótkerdim», dep kúlgen boldy. Biraq kúlkisi shynaıy emes, jasandy sııaqty kórindi.
24 Mamyr, 2023
Ekinshi tynysy ashylǵan el ǵylymynyń joq-jitigi men kem-ketigi birtindep bútindele jatar. Biraq batyl sheshimder áli de kerek sekildi. Máselen, otandyq ǵalymdar zertteý jumystaryn júrgizý kezinde qoldy baılaıtyn zárýlikterge mán berilse deıdi.
22 Mamyr, 2023
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jýyrda elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleler jónindegi keńeıtilgen keńeste kúrdelengen ekonomıkalyq salalarǵa toqtala otyryp, búgingi qoǵamdaǵy otbasy tárbıesine qatysty mynadaı oı aıtty:
21 Mamyr, 2023
Qazir túrli koýchtardyń dáýreni júrip tur. Áleýmettik jelini asha qalsaq, san alýan trenıngke shaqyratyn jarnama shyǵa keledi. Biri baı bolýǵa úıretemin dese, endi biri sulý ári isker áıel bolýdyń qupııasyn aıtamyn dep eliktiredi. Tipti myqty jigit taýyp, baqytty áıel bolýdyń syryn ashamyn, shetelge saıahattaýdyń joldarymen bólisemin dep áýre. Osyndaı trenıngter ótkizip júrgender ózin koých sanap, onsyz da sanasy san saqqa júgirgen qoǵamdy adastyryp júr.
18 Mamyr, 2023
HHI ǵasyr enshisindegi álem tarıhyn «deıin» jáne «keıin» dep ekige bóletin birneshe oqıǵa bolsa, sonyń aldyńǵy qatarynda – Covid-19 indetinen týǵan pandemııa men Reseı-Ýkraına soǵysy turary anyq. Pandemııa men soǵys adamdardyń ózi ómir súrip jatqan qoǵamǵa degen kózqarasyn ózgerte aldy ma? О́ıtkeni bul eki keseldiń de aparar jeri bir, ol – ólim. Osy qos qasiretten biz – halyq, qoǵam retinde sabaq aldyq pa?
17 Mamyr, 2023
Basqa jaqty bilmeımiz, Almatyda adam senbeıtin jaǵdaı. Teatrǵa bılet tabý qıyn, spektakldiń bári anshlagpen júredi, zal aýzy-murnynan shyǵyp otyrady. Spektakl bolatyn kúni kórermenniń kassaǵa kele salyp, bıletti ala salyp, oryn taýyp otyra salýy armanǵa aınalǵan. Keıbir spektaklge aı buryn qamdanbasań, kassa bitken jylan jalaǵandaı, bıletter áp-sátte satylyp ketedi. Buǵan ara-tura shetelden gastrolge keletin álemdik deńgeıdegi teatrlardyń áıgili qoıylymdaryna kórermenniń 50-60 myń teńgege bılet tappaı Abaı atyndaǵy Opera jáne balet teatrynyń aldynda seńdeı soǵylysyp júretinin qosyńyz.
17 Mamyr, 2023