Iаdrolyq qarýsyzdaný salasynda Qazaqstan aıryqsha úlgi

Májilis Tóraǵasy Baqtyqoja Izmuhambetov bastaǵan delegasııa da Sankt-Peterbýrg qalasynda TMD-ǵa qatysýshy mem­leketter Parlamentaralyq Assambleıasynyń is-shara­laryna qatysýda, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti. Bul kóktemgi sessııanyń aıyr­mashylyǵy TMD PAA qura­myna enetin ulttyq parla­ment­terdiń spıkerlerimen qatar, shara jumysyna birqatar halyq­aralyq uıymdardyń jetek­shileri de qatyspaq. Sonyń ishinde, álemdegi iri parlamentaralyq assambleıalar: Parlamentaralyq Odaq, Eýropa Keńesiniń Parla­mentaralyq Assambleıasy, Eýro­­padaǵy qaýipsizdik jáne ynty­­­maqtastyq uıymynyń Par­la­mentaralyq Assambleıasy, Dos­tas­tyqtyń (ulttar) Parla­menttik qaýymdastyǵy bar. Alǵashqy kúni delegasııa ókilderi «Eýrazııalyq ekono­mı­kalyq perspektıva» IV halyq­aralyq forýmyna qatysty. Onda EAEO Azııanyń ońtústik-shyǵys elderimen yntymaqtastyq perspektıvasy, erkin saýda aı­maǵyn qurý máseleleri áńgime ózegine aınaldy. Májilis Tóraǵasy Baqtyqoja Izmuhambetov «Eýrazııalyq ekonomıkalyq perspektıva» IV halyqaralyq forýmynda sóılegen sózinde kelisilgen agrarlyq saıasatty odan ári jal­ǵastyrý jáne onyń EAEO ınfraqurylymy men kóliktik-logıstıkalyq damýǵa baılanys­ty túıindesý múmkindikterin meńgerýdi usyndy. B.Izmuhambetov BUU boljamy boıynsha 2050 jylǵa qaraı álem turǵyndarynyń sany 10 mlrd.-tan asatynyn, soǵan sáıkes, azyq-túlik ónimine degen suranys 70 paıyzǵa artatynyn eske saldy. Qazirgi ýaqytta dúnıejúzinde ekologııalyq taza ónimge degen suranys jyl saıyn 20-30 pa­ıyz­ǵa artqany baıqalady. – Turaqty damýdyń ǵalam­dyq kún tártibinde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý asa ózekti bolmaq. Bizde osy olqy­lyqtyń ornyn toltyrý úshin tabı­ǵı resýrstar da, adam kapıtaly da bar. Sonymen qatar, EAEO-tyń Eýropa, Qytaı, Azııa aralyǵynda ornalasýy bizdi qajetti basymdyqtarmen qamta­masyz etedi, – dedi Májilis Spıkeri. Májilis Tóraǵasynyń aıtýynsha, búgingi kúni Qazaqstan­da 100 mln.-nan astam jer aýyl sharýashylyǵy aınalymyna berilgen. Sońǵy 10 jylda aýyl sharýashylyǵynda óndirý kólemi 41 paıyzǵa, eksport kólemi 59 paıyzǵa artqan. Osy salanyń negizgi kapıtalyna quıylǵan ınvestısııa kólemi 2005 jyly 149 mln. dollardan 2015 jyly 507 mln. dollarǵa, 3 esege deıin ulǵaıdy. О́z sózinde B.Izmuhambetov otandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerdi qoldaý úshin zańnamalyq baza qurý qajet­­tiligin atap ótti. О́tken jyly «Aýyl sharýashylyǵy koo­pera­tıvteri týraly» jáne «Or­ganıkalyq ónimder óndirý týraly» zańdar qabyldanǵan bolatyn. Májilis Tóraǵasy atalǵan salany damytýǵa jáne jańa tehnologııalar engizýge Astanada ornalasatyn Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi ıslam uıymy da yqpal etetindigin jetkizdi. Osy rette Májilis Tór­aǵasy EAEO-ny damytýdyń halyqaralyq baǵdaryna aı­ryqsha nazar aýdardy. B.Iz­­muhambetovtiń pikirinshe, Qazaq­stan Prezıdentiniń iri ın­teg­rasııalyq jobalardy túıin­destirý maqsatynda «Úlken Eýrazııa» qurý týraly ıdeıasynyń ózek­tiligi jyl sanap artyp keledi. Osy rette Májilis Spıkeri EAEO, ShYU-men yqpaldastyq, Jibek jolynyń ekonomıkalyq beldeýi áriptestikti damytý­dyń mańyzdy tetikteri ekendigin atap ótti. Baqtyqoja Izmuhambetov­tiń sózinshe, ózara is-qımyl kólik-logıstıkalyq salamen shek­telmeıdi. Májilis Tóraǵasy: – Eki uıymǵa qatysýshy-mem­leketter ekonomıkasynyń jıyntyq kólemi 11 trln. dollardan astam nemese IJО́ jalpy álemdik kóleminiń 15 paıyzyn quraıdy. Turǵyndar sany 1,5 mlrd.-tan asady. Jaqyn ýa­qyt­ta Qytaımen saýda-ekono­mı­­kalyq yntymaqtastyq týraly kelissózder bastalady. Ener­getı­ka, telekommýnıkasııa, paıdaly qazbalardy óndirý jáne qaıta óńdeý syndy salalarda ózara tıimdi múmkindikter bar. Jáne óndiristik, agroónerkásiptik, ınno­­vasııalyq kooperasııa jaqsy áleýetke ıe, – dep atap ótti. Jalpy alǵanda, 40 memleket EAEO-men yntymaqtastyq ornatýǵa yntaly ekenin alǵa tartqan Májilis Tóraǵasy Oda­q­tyń erkin saýda aımaǵy júıesin keńeıtý arqyly iri saýda bloktarymen ózara tıimdi áriptestik or­natý qajettiligi týraly pikirin bil­dirdi. Olar, atap aıtqanda, Eýro­palyq odaq, sondaı-aq, Trans-Tynyq muhıty. Jıynǵa qatysýshy parla­ment­shilerdiń aıtýynsha, Qazaq­stan Prezıdentiniń EAEO-EO pishi­minde halyqaralyq konferensııa ótkizý týraly bastama­­lary Eýroodaqpen erkin saýda aıma­ǵyn qurý jónindegi kelissózder úderis­terin jedeldetýge jol ashady. – Odaqty damytý úderisi óńir­lik ekonomıkalyq birles­tikter­men strategııalyq ynty­maq­tastyqqa shyǵa otyryp, aımaq­tyq jospar boıynsha ıntegrasııany birtindep damytýdan kórinedi, – dedi B. Izmuhambetov. Sondaı-aq, forýmda sóılegen sózinde Májilis Tóraǵasy par­la­mentshilerdi, saıasatkerler men sarapshylardy Qazaqstan Prezıdentiniń «Álem. XXI ǵasyr» manıfesin ilgeriletý jolynda birigýge shaqyrdy. B.Izmuhambetov: «EAEO mú­sheleri arasynda, sondaı-aq úshinshi memlekettermen ózara tıimdi saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq tek qana jal­pyǵa ortaq jáne bólinbeıtin beıbit jaǵdaıda ǵana múmkin bolmaq. Sondyqtan, Qazaqstan basshysynyń manıfesi – halyq­aralyq ekonomıkalyq yn­ty­­maqtastyqqa negizdeletin jahan­dyq qaýipsizdikti saqtaý, beı­bitshilikti nyǵaıtý isine qosylǵan zor úles», – dedi. Osy kúni Baqtyqoja Izmuham­betov Memlekettik Dýma Spıkeri Sergeı Naryshkınmen jáne Parlamentaralyq Odaq tóraǵasy Saber Choýdhýrımen kelissózder júrgizdi. B.Izmuhambetov pen S.Narysh­kın parlamentaralyq ynty­maqtastyq Qazaqstan men Reseı­diń strategııalyq áriptestik qarym-qatynasynda mańyzdy orynǵa ıe ekenin aıta kelip, odan ári nyǵaıýyna senim bildirdi. Taraptar, sondaı-aq, Qazaqstanda ótken jáne aldaǵy ýaqytta Reseıde bolatyn parlamenttik saılaý naýqandary jóninde áńgime órbitti. Parlamentaralyq ózara is-qımyldy kúsheıtý taqyryby Májilis Tóraǵasynyń Parla­mentaralyq Odaq tóraǵasy Saber Choýdhýrımen kezdesýinde jal­ǵasty. Osy rette kezdesý ıeleri ıadrolyq qarýsyzdaný jaǵdaıyna, osy máselede Qazaqstan men bizdiń Elbasynyń róline aıryqsha nazar aýdardy. B.Izmuhambetov S.Choýdhýrıdi Semeı ıadrolyq polıgonynyń jabylǵanyna 25 jyl tolýyna arnalǵan, ústimizdegi jyldyń tamyz aıyna josparlanyp otyrǵan halyqaralyq konferensııaǵa qatysýǵa shaqyrdy. О́z kezeginde Parlamentaralyq Odaq tóraǵasy shaqyrýdy qabyldaı otyryp: – Sizderdiń Prezıdentterińizge ıadrolyq qarýdan bas tartý týraly qabyldaǵan batyl sheshimi úshin sheksiz yqylasymdy bildirgim keledi. Iаdrolyq qarýsyzdaný salasynda atqarylyp jatqan jumystarda Qazaqstandy aıryqsha úlgi tutýǵa bolady. Aldaǵy ýaqytta bizdiń áriptestigimiz burynǵydan da arta túsetinine senemiz. Sizderdiń elderińiz basqa memleketterge de ıadrolyq qarýdan bas tartý úshin úlgi bolatyny shúbásiz, – dedi. S.Choýdhýrı, sondaı-aq, Qazaqstannyń túrli parla­mentaralyq qurylymdardaǵy is-tájirıbesi ózge elderge de paıdaly bolatynyna senim bildirdi.