Myna almaǵaıyp zamanda judyryqtaı jer sharyndaǵy ár memleket ıin tirese qorǵanys qabiletin arttyrýǵa áreket etip jatqanda, qatardan qalmaý basty mindet. Biraq áskerdi ustaý bar da, onyń ekpini men eńsesin halyqaralyq dárejede teń etý ońaı sharýa emes. Memleket bolǵan soń tól áskeri de atyna zaty saı bolýǵa tıis. Árıne, bul talap jaǵynan bizdiń elimizdiń Qarýly Kúshteri kende qalyp jatqan joq. Táýelsizdik jyldary áskerimiz etek-jeńin jıyp, damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Muny el Táýelsizdigimen kelgen jetistik dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Bul oraıda, Elbasy Nursultan Nazarbaev: «Táýelsizdik jyldary memleketimiz kásibı armııa qalyptastyrdy, el múddesine tolyq saı keletin áskerı doktrına túzildi. Bizdiń qasıetti topyraǵymyz áýede de, jerde de jáne sýda da qorǵanys aıasynda. Biz barlyq kórshiles eldermen dostyq qarym-qatynastamyz. Qazirgi ýaqytta armııa kez-kelgen jaıǵdaıǵa tastúıin daıyn bolýǵa tıis. Bul – áskerı qyzmetshiler aldyna memleket qoıyp otyrǵan mindet», – dep atap kórsetken bolatyn.
Iá, ásker aldymen qýatty bolýǵa tıis, odan keıin sol qýattylyǵyn saqtaı otyryp únemi saqadaı-saı bolýy kerek. Bul, joǵaryda aıtqanymyzdaı, qazirgi zaman talaby. Halyq Qarýly Kúshteri aıbyndy da, aıbatty, qýatty da qaýqarly ekenin kórgende óziniń jarqyn bolashaǵyna senimdi bolary sózsiz. Bul oraıda, áskerimizdiń sapasy men synyna qoıar talap óte joǵary. О́ıtkeni, bizdiń el san jaǵynan aýqymdy ásker qurýdy maqsat tutpaıdy. Syndarly saıasatqa sáıkes, qazaqstandyq ásker yqsham ári utqyr bolýǵa tıis. Bul talaptyń júzege asýy úshin áskerimiz qazirgi zamanǵy eń ozyq tehnıkalarmen, nebir myqty qarý-jaraqtarmen qamtamasyz etilýde. Bárinen buryn Qarýly Kúshterimizge bilikti mamandar, ary taza, adal ári patrıot jandar kelýde. Osylaısha, ádildik ornaǵan jerde temirdeı tártiptiń de shynaıy belgisi kórinis beretini anyq. «Tártipke bas ıgen qul bolmaıdy» dep Baýyrjan atamyz aıtqandaı, ortaq maqsat, ortaq múdde úshin birlik, tatýlyq, tártip aýadaı qajet.
Elimizdiń armııasy qoǵamnyń basty qundylyqtary – bostandyq, táýelsizdik, beıbitshilik pen turaqtylyqty qamtamasyz etýge at salysady. Sondyqtan, Memleket basshysy Qarýly Kúshterdi damytýǵa erekshe kóńil bólip keledi. Búginde tek tehnıkalyq jańǵyrtýǵa jáne qazirgi zamanǵy qarý-jaraqty satyp alýǵa ǵana emes, sondaı-aq, qazaqstandyq áskerı qyzmetshilerdiń ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin de aıtarlyqtaı qarajat bólinedi. Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda jańa áskerı doktrına qabyldanǵan, kelisimshart boıynsha qyzmetke shaqyrý artýda, jalpy, áskerı kásiptiń bedeli artyp kele jatqandyǵyn áskerılerdiń ózderi de maqtanyshpen aıtady. Demek, búgingi tańda áskerde qyzmet etý ár qazaqstandyqtyń armany men maqtanyshyna aınalǵany anyq. Ol úshin áskerılerdiń jeke bastary men otbasy úshin de qajetti áleýmettik-turmystyq jaǵdaılardyń bári jasalyp jatyr.
Osy oraıda, Memleket basshysy: «Bizdiń turaqty ekonomıkamyz, birtutas qoǵamymyz, daıyndyqtan ótken qýatty armııamyz bar. Biz jańa Qazaqstan rýhyna, progress jáne jasampaz bolashaq qalyptastyrý rýhyna adalmyz. Bul – elimizdi álemdegi eń damyǵan 30 memlekettiń qatarynan kórýdi armandaıtyn barsha qazaqstandyqtyń maqsaty. Búkil óńirlerimiz, qalalarymyz, aýdandarymyz ben aýyldarymyz bir qarqynmen damyp keledi. Bizdiń basty baılyǵymyz – tatýlyq pen kelisim. Eldiń árbir azamatynyń boryshy – halqymyzdyń birligin saqtap, ony qorǵaý» degen bolatyn.
Al tarıhqa kóz júgirter bolsaq, sonaý 1991 jyly 25 qazanda Qazaqstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen Qazaq KSR-iniń memlekettik qorǵanys komıteti qurylǵan edi. Keıinnen respýblıkanyń qorǵanys máselelerin tolyq túrde derbes sheshýge kóshýine baılanysty, ol Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi bolyp qaıta quryldy. Táýelsiz respýblıkanyń zańdyq quqyqtarynyń negizderine jáne Táýelsiz memleketter dostyǵyna qatysýshy elder arasyndaǵy qol jetken kelisimderge baılanysty 1992 jyldyń 7 mamyrynda Prezıdenttiń Jarlyǵy shyqty. Bul Jarlyq boıynsha, Qazaqstan aýmaǵyna ornalasqan Qarýly Kúshter ózderiniń múlikterimen qosa, respýblıkanyń qaraýyna ótti. Joǵarǵy Bas qolbasshy retinde Qarýly Kúshterdi basqarýdy Prezıdent óz moınyna aldy. Osylaısha, Qazaqstan óz azamattarynyń áskerı qyzmet atqarýynyń jaǵdaıy men tártibin derbes anyqtap, óz aýmaǵynda áskerlerdiń, qarý jaraqtyń jáne tehnıkanyń ornalasý máselesin sheshti. Qazirgi kezde bizdiń Qarýly Kúshteri quramyna – jalpy maqsattaǵy kúshter, áýe-qorǵanys kúshteri, memlekettik shekarany qorǵaý kúshteri jáne de ulttyq gvardııa men ishki áskerler kiredi. О́z kezegine qaraı qarýly kúshter túrli bólimderden jáne ár túrli quramalar men arnaıy áskerı tekterden turady.
Aleksandr TASBOLATOV,
«Egemen Qazaqstan»