Seksenniń besinde shalqyǵan shabyt

Oral qalasyndaǵy tilshi qosy­nyna bir aqsaqal habarlasyp, menshikti tilshige qalaı baryp, jolyǵýǵa bolatynyn surady. Qajet deseńiz, biz ózimiz baraıyq, meken-jaıyńyzdy aıtyńyz dedim men ol kisige. Kelisti. Kóp keshik­peı «Egemendi» izdegen el aǵasy úıi­niń esigin qaqtyq. Tanys­tyq. Aty-jóni Zaıdolla Qabesov eken. Ja­sy seksenniń beseý­ine kelipti. Uzaq jyldar boıy dári­ger bolyp qyzmet jasapty. Biz­ge aıtaı­yn degeni jeke bastyń qamy, tirshi­lik­tiń túıtkili emes, Elbasy­nyń sara­b­dal saıasatynyń arqa­syn­da elimi­zde iske asyp jatqan jarqyn jobalarǵa rızashylyq sezimin bildirý bolyp shyqty. – Biz keńestik kezeńniń perzent­imiz ǵoı, qaraǵym. Ol kezde biz óz ana tilimizde sóıleı almadyq. Ásirese, qalada dárigerlik mamandyq bo­ıynsha isteı júrip, qazaqsha sóıleý esh múmkin emes edi. Sóıler ediń-aý, mundaı orta joq. Bári oryssha saıraıdy. Orta kez kelgen adamdy eriksiz óz qalybyna salmaı qoımaıdy. Bizdiń de sol ortaǵa kóndigýimizge týra keldi. Al Táýel­sizdik tańy atqanda jasym zeınetke ja­qyndap qalǵan edi. Shyn­dyǵyna kelgende, bizdiń tili­miz – álemdegi eń shuraıly da shyraı­ly, qunarly baı tilderdiń biri. Men o bastan óz tilimizdiń osyn­­­daı baı múmkin­digine tánti bo­­lyp kele jatqan adammyn. Qa­dyr aqyn meniń poetıkalyq tili­m­­­- di baıytqan – folklor degen eken. Sol aıtqandaı, bala kezde oqy­ǵan batyrlar jyry men das­tan­­dar, halyq ertegileri ma­ǵan keıinirek jyr jazýǵa qozǵaý sal­ǵanyn da jasyryp qalǵym kel­meıdi. Búgingi kúnge deıin ómirden kórgenderim men kóńilge túıgen oı-tolǵamdarymnyń basyn qosyp, eki kitap shyǵardym. Olardyń deni – óleńder, – deıdi Zaıdolla aǵa. Biz dáriger aqyn aqsaqaldyń baspa­dan shyqqan kitaptaryn paraq­taı otyryp, onyń júregin ter­begen elge, jerge degen mahab­bat, Elbasymyzǵa degen qur­met pen rızashylyq, jańa elorda – Astanany maqtan tutý, Táýel­siz­dike táý etý ekenin ańǵardyq. Tipti, Zaıdekeń bul taqyryptarǵa arnap ánder de shyǵarypty. Onyń baıan men dombyra aspaptaryn erkin meńgergenine de kýá boldyq. Onyń Elbasy men jańa elorda – Astanaǵa arnaǵan ánderi men óleńderi oblys ortalyǵyndaǵy konsert zaldary sahnalarynan da birneshe márte shyrqalypty. – Meniń «Egemenge» aıtatyn óz­­­ge talap-tilegim joq, qara­ǵym. Aıtaı­yn degen eń basty oı-pikirim osy edi. Eger meniń osy aǵalyq aqjar­ma nıetim bir qa­jet­terińe jarap jatsa, maǵan odan basqa eshteńeniń qajeti joq. Men sizdermen habarla­syp turýdy ár­kez ózime mártebe sanaımyn, dedi Zekeń. Biz seksennen asqan shaǵynda elimizdegi eren eńbek­ter shabytyn shalqytýǵa sebepshi bolǵan aqynjandy aqsaqaldyń joǵaryda keltirgen keıbir oı-tolǵamdaryn gazetimizge joldaǵandy jón kórdik. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» ORAL