Qazir áleýmettik jeli degen bar, keleńsiz kórinister tez arada, yldym-jyldym tarap ketedi. Almaty qalasynda kólikten shyqpaı dáret syndyrǵan polıseıdiń oǵash qylyǵy áleýmettik jeli arqyly áp-sátte kóptiń qulaǵyna jetip, «oıpyrmaı» destik. Uıat, árıne. Ersi. Basqa emes, tártip saqshysy osylaı jasap jatqanda, basqalar ne istemeıdi?!.
Polıseı tıisti ákimshilik jazasyn alady, biraq osyndaı ersi jaǵdaıdy erteń taǵy bireýdiń qaıtalamasyna kim kepil? Ol beınekameranyń ilgegine túse me, joq pa, bilmeımiz. Túspeı-aq qoısyn, ony áleýmettik jelige júktemeı-aq qoısyn. Biraq kózge de, beınekameraǵa da túspeı, tasada, qaltarysta «sharýalaryn» tyndyryp, «jeńildep» júre beretinder qaı qalada bolsa da kezdesedi. Buǵan eshkim daý aıta almas. Adam jany qysylǵanda, eshteńege qarap jatpaıdy. Eshteńeni oılamaıdy. Polıseıdiń de tirligi osy. Jany qysyldy, jasady. Basqa amaly joq. Shalbaryn nemese kóliktiń ishin bylǵamaıdy ǵoı. Jaqyn mańda júgirip bara qoıatyndaı ájethana bolmaǵan soń, qaıtsin endi? Onyń qylyǵy «Qysylǵannan qyz boldynyń» keri.
Qazaqstannyń elordasy – Astanada osyndaı ersi jaǵdaı kezdespeıdi dep kim kepildik bere alady? Eshkim de. Sózim dáleldi bolýy úshin mysal keltireıin. Kúni keshe, tapa-tal túste, Sátbaev kóshesiniń boıynda tal-terektiń tasasynda egde kisiniń dáret syndyryp turǵanyn kórdim. Qýana habarlaıtyndaı emes, árıne. Kórgen kózde jazyq joq. Aýyldan kelgen kisi ekeni kıiminen de, turysynan da baıqalyp tur. Qasynda, áıeli bolsa kerek, qolynda paketi bar, qalqalap tur. Álgi kisiniń ábden qysylǵandyqtan, osyndaı sharasyz kúıge barǵany anyq. Ájethana izdegen bolar. Surastyrǵan shyǵar. Tappady ma eken? Sonan soń, amal joq, osylaı jasaýyna týra kelgen bolar.
Kórsek te kórmegensip, betimizdi basyp, teris aınaldyq. Eger sol qarııanyń ústinen tártip saqshylary tússe, úlken kisini ábden ábigerge salatyny sózsiz. Zeınetaqysy jetpeıtindeı aıyppul salýy da múmkin.
Kórdińiz be, qoǵamdyq ájethananyń joqtyǵy saldarynan qanshama qıyndyqqa tap bolady qarapaıym adam? Astanany aralaýǵa, týǵan-týys, balalarymen qýana qaýyshýǵa kelgen shyǵar, bálkim, álgi kisi. Mynadaı jaǵdaıdy kórip, aýylǵa qandaı kúıde qaıtatynyn kim bilsin?!. «Astanańda ájethana tappaı ábden qysyldym ǵoı, endi barmaspyn», demesine kim kepil? Múmkin, úlkendigine salyp, úndemeı qoıa salar. Qalaı bolǵanda da, bul bir kisi ǵana tap bolyp otyrǵan jaǵdaı emes, kúnine qanshama adam osyndaı kúıge túsedi.
Bul – kúndizgi jaǵdaı. Al túnge qaraı kóshe qydyrǵan jastar «qysylǵan kezde» turǵyn úılerdiń qaltarystaryna, tal-terektiń túbine, basqa da yńǵaıly oryndarǵa baryp «jeńildep» alady. Tipti, qys mezgilinde úılerdiń podezderine enip, «tirlikterin» bitiretinder de bar. Aýla sypyrýshylar men podezd jınaýshylar bul sózime kepildik bere alady dep oılaımyn. О́ıtkeni, olar mundaı tártipsizdikpen kúnde kezdesip júr. Sondyqtan men jańalyq ashyp otyrǵan joqpyn. Bul – kóptiń kókeıinde júrgen ózekti áleýmettik másele.
Kóshelerdiń boıynda aqyly ájethanalar ashý sonshalyqty qıyn emes shyǵar?! Álde, paıda ákelmeıtin tirlik pe? Biraq, paıdasynan buryn halyqtyń jaǵdaıyn, qalanyń tazalyǵyn oılaǵan durys shyǵar.
Ǵalym OMARHAN,
«Egemen Qazaqstan»
ASTANA