21 qarasha kúni Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Memleket basshysynyń qatysýymen Sýdıalardyń VII sezi ótedi. Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda atalǵan sezde kóteriletin máseleler tóńireginde, sondaı-aq Ult josparyn iske asyrý sheńberindegi sot júıesiniń damýy jaıynda Sýdıalar odaǵynyń tóraǵasy Musabek Álimbekov pen Joǵarǵy sottyń sýdıasy Ǵalymjan Myrzake áńgimelep berdi.
Sýdıalar odaǵy tóraǵasynyń aıtýynsha, sezde Ult josparynyń oryndalýy boıynsha sot júıesiniń jumysy qorytyndylanady, sondaı-aq Sýdıalardyń ádep kodeksiniń jańa nusqasynyń qabyldanýy kútilip otyr.
«Bul shara 1996 jyldan bastap, árbir tórt jyl saıyn ótkizilip keledi. Sezderde dástúrli túrde sot júıesiniń damýyna arnalǵan eń ózekti máseleler talqylanady, atqarylǵan jumys qorytyndylanady, aldaǵy kezeńge arnalǵan mindetter qoıylady, – dedi M. Álimbekov. – Aldaǵy VII Sezde Ult josparynyń oryndalýy boıynsha sot júıesiniń jumysy qorytyndylanady. Sondaı-aq, Ádep kodeksiniń jańa nusqasynyń qabyldanýy kútilip otyr. Bul sýdıalardyń kásibı jáne moraldyq beınesine qoıatyn qoǵam talabynyń ósýinen týyndady. Kodekstiń jańa jobasynda sýdıalardyń kásibı qyzmettegi, qoǵamdaǵy, otbasy men turmystaǵy júrip-turýynyń ádep negizderin retteıtin normalar men erejeler qaıta qarastyrylǵan. Sýdıalar júrip-turýynyń negizgi qaǵıdattaryna táýelsizdik, obektıvtilik, ádildik, ádep normalaryn saqtaý, teńdik, quzyrettilik pen yntalylyq jatady. Kodeks jobasynda «Sýdıalar minez-qulqynyń Bangolor qaǵıdattarynyń» erejeleri men sot bıliginiń táýelsizdigi máselelerine arnalǵan Kıev konferensııasynyń usynymdary eskerildi».
Budan keıin Joǵarǵy sot sýdıasy Ǵ.Myrzake Ult jospary sheńberinde sot júıesin reformalaý boıynsha qoıylǵan mindetterdiń júzege asyrylýy týraly baıandap berdi. «Atap aıtqanda, Ult josparynyń sot júıesine bekitilgen barlyq qadamdary tabysty iske asyryldy. Qazaqstan bes satylydan úsh satyly sot júıesine kóshti. Sot isin júrgizýdiń mundaı modeli halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keledi. Reformalardyń negizgi nátıjesi – shyǵarylǵan sot aktileriniń óz kúshine neǵurlym jedel enýi, prosesti qasaqana sozýdy boldyrmaý», – dedi ol.
Sonymen qatar, Ǵ. Myrzake sýdıalyqqa úmitkerlerge qoıylatyn talaptardyń kúsheıtilgenin, irikteý júıesiniń qatańdatylǵanyn aıtty. «Joǵary Sot Keńesi derbes mekemege aınalyp, sýdıalardy irikteý men taǵaıyndaý boıynsha júıeli jumysty jolǵa qoıdy. Sot tóreligi ınstıtýty Joǵarǵy sot janyndaǵy akademııa retinde qaıta quryldy. Sot jıýrıiniń qyzmeti reformalandy. Bul óz kezeginde azamattardyń atalǵan ınstıtýtqa sýdıalardyń áreketterine qatysty shaǵymmen tikeleı júginýine múmkindik berip otyr. Joǵarǵy sottyń janynan quramyna otandyq jáne sheteldik bedeldi sarapshylar kiretin Halyqaralyq keńes quryldy. Sottarda aýdıo, beınetirkeý júıesi belsendi túrde qoldanylýda. Búginde respýblıkadaǵy sot zaldary aýdıo, beınetirkeý júıesimen 100 paıyz jaraqtandyrylǵan»,– dedi sýdıa.
Sondaı-aq, ol 2016 jylǵy qańtardan bastap, Azamattyq prosestik kodekstiń jańa redaksııasy qabyldanǵannan keıin quqyqtyq keńistiktiń aıtarlyqtaı jaqsara bastaǵanyn jetkizdi. «Máselen, bıylǵy 10 aıda 2015 jylmen salystyrǵanda 348 myń materıal qysqartylǵan is júrgizý tártibinde qaraldy. Al ótken jyly bul kórsetkish 193 myń bolǵan, ıaǵnı 1,8 ese ósti. Partısıpatıvtik rásim iske qosylyp, 2016 jyly 387 is osy tártippen sheshimin tapty. Medıasııany qoldaný 5261-den 15 808-ge deıin ósti», – dedi Ǵ. Myrzake.
Aıdar О́RISBAEV,
«Egemen Qazaqstan»