Kadr daıarlaýda qoǵam damýy eskerilýi kerek

Sońǵy kezde zańger kadrlarǵa degen talap aıtarlyqtaı kúsheıtilip keledi. Osyǵan oraı, keshe Bas prokýratýrada «Zańger kadrlardy daıarlaý, quqyq qorǵaý organdaryna irikteý jáne jyljytýdyń ózekti máseleleri» taqyrybynda halyqaralyq dóńgelek ústel Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdarynyń akademııasymen jáne IRZ Germanııa halyqaralyq quqyqtyq yntymaqtastyq qorynyń qoldaýymen bolyp ótti. Bas prokýror birinshi orynbasary Iogan Merkel táýelsizdik jyldary quqyq qorǵaý organdarynyń kadrlyq saıasatynda edáýir jumys­tar atqarylǵandyǵyn erekshe ata­dy. Jalpy, kadrlyq boljam, bas­shylyq laýazymdarǵa kadrlyq re­zerv, básekege qabilettilik kór­se­t­kishi, qyzmetkerlerdi baǵalaý, laý­azymdar boıynsha razrıadtar engizildi, rotasııalaýǵa jatatyn bas­shylyq laýazymdardyń tizbesi bekitilgen. Sondaı-aq, ashyqtyqty qamtamasyz etý úshin vedomstvolyq derekter banki qurylýda. Onda bos basshylyq laýazymdar týraly málimetter jınaqtalady. Árbir qyzmetkerdiń jumysyn obektıvti ólsheý jáne baǵalaý úshin jumys standarttary engiziletini de nazardan tys qalmady. Al Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń rektory Ulan Baıjanov quqyq qorǵaý júıesi úshin kadrlar daıarlaýdyń jańa mode­lin tanystyrdy. Onyń má­li­meti­ne qaraǵanda, sońǵy 12 jylda elimizde joǵary oqý oryndaryn 250 myńǵa tarta zańger bitirgen. Árbir 100 myń turǵynǵa shaqqandaǵy kór­set­kish boıynsha Qazaqstan Koreıa, Japonııa, Germanııa, Ulybrıtanııa jáne AQSh sııaqty el­de­rdi artqa tastaǵan. Jyl saıyn elimizde zańgerlerdi daıarlaýǵa ruq­sa­ty bar 82 joǵary oqý orny bolsa, olar jylyna 30 myń talapker jı­naq­taıdy eken. Tek 2015 jyldyń ózin­­de ǵana 20 myńǵa tarta túlek zań­gerlik mamandyq ıesi atanǵan. Alaı­da, jańa talaptarǵa sáıkes tań­daý jasaǵanda olardyń 75 paıy­zy birinshi kezeńnen-aq súrinipti. Bas­qasyn aıtpaǵanda, quqyq qorǵaý organ­darynyń qyzmetin retteıtin ne­gizgi zańdardy bilmeıtin bolyp shyqqan. Otyrys barysynda sóz al­ǵan Maı­ndaǵy Frankfýrttyń bu­ryn­ǵy bas prokýrory Hans-Ionzef Blıýmenzatt óz kezeginde Ger­ma­nııa­da zańgerlik bilim alý úshin 4, 5-6 jyl qajet ekendigin alǵa tart­ty. Sonymen qatar, joǵary oqý or­nyn bitirgen túlekter 2 jyldyq ta­ǵylymdamadan ótýi qajet bolsa, onyń nátıjesi boıynsha da mem­lekettik emtıhan tapsyrady eken. Tek emtıhan tapsyrǵannan keıin ǵana zańger atanyp, sýdıalyqqa nemese prokýrorlyqqa óz kandıdatýrasyn usyna alatyn kórinedi. Bul elde eki jyldyq taǵylymdamadan ótkenderdiń 15 paıyzy, ıaǵnı 7 myńy ǵana ekinshi memlekettik emtıhannan súrinbeı, úlken ómirge joldama alady eken. Solardyń kópshiligi advokat bolyp shyǵatyny erekshe ataldy. Budan keıin sóz alǵan Memle­ket­tik qyzmet salasyndaǵy óńirlik hab­tyń basqarýshy komıtetiniń tó­ra­ǵasy Álıhan Baımenov burynǵy bir danyshpan zańgerdiń «Zańdar da adamnyń ósýin eskerip pishilgen kıimi sııaqty bolýy kerek» degenin ornymen keltirdi. Kadr daıarlaýdy qoǵamnyń 10-15 jyldaǵy ósýin eskere otyryp júzege asyrǵan jón, degen Á.Baımenov kadr daıar­laý júıesi elimizdiń damýy barysyn eskere ári damý áleýetin qaperge ala júzege asqany jón degen pikirin ortaǵa saldy. Qoryta aıtqanda, talqylaý barysynda sarapshylar zańger kadrlardy daıarlaý, irikteý, quqyq qorǵaý organdarynda zań kadrlarynyń mansaptyq ósýin qamtamasyz etý sııaqty máse­le­le­r­de óz pikirlerimen jáne tá­jirıbelerimen bólisti. Onyń ná­tıjeleri boıynsha zań kadrlaryn daıa­rlaý, irikteý jáne ilgeriletý júı­esin jetildirý, quqyq qorǵaý organdary kadr saıasatynyń tıimdiligin arttyrý boıynsha usynymdar engizilgendigin atap ketken oryndy. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan»