Ońaltý ortalyǵy

múmkindigi shekteýli jetkinshekterge qoldaý kórsetedi Statıstıkalyq málimetter boıynsha, Qazaqstanda 45 myńǵa tarta múgedek bala arnaıy esepte tur. Olardyń basym kópshiligi – týabitti sal aýrýyna shaldyqqandar. Sebebi, bul dert, ókinishke qaraı, sońǵy jyldary eń kóp taralǵan aýrýlardyń birine aınaldy. Resmı derekkózderge súıensek, elimizde 2014 jyldary mundaı dıagnoz 10 myńnan astam balaǵa qoıylsa, 2015 jyly atalǵan aýrýmen naýqastanatyndardyń sany 2010 jylmen salystyrǵanda 6,9 paıyzǵa ósken. Al 2016 jyly bul dertpen aýyratyndar qatary taǵy da 1500 balaǵa artqan. «Árıne, bul aýrýdyń se­be­bi kóp. Balalar aǵzasyna túr­li ishki jáne syrtqy fak­tor­lardyń áser etýinen bolýy múmkin. Bul aýrýmen naý­qas­tanatyndardyń arasynda óz ýa­qy­tynan erterek dúnıe esigin ash­qan sábıler de kezdesedi. Se­­bebi, az salmaqpen ómirge kel­­­gen balalardyń ımmýnıteti óte álsiz keledi. Sondyqtan, olar týǵan kezde deni saý bolyp kóringenimen, aýrýdyń mundaı túri ýaqyt óte kele paıda bolýy múmkin. Demek, mun­daı balalar da týabitti sal aýrýyna jıi shaldyǵady», deıdi elordadaǵy Balalardy ońal­tý ulttyq ortalyǵynyń dá­riger-nevropatologi Ásııa Rızvanova. Árıne, mundaı balalarǵa eń aldymen, ońaltý, qoǵamǵa beıimdeý ortalyqtarynda júrgiziletin medısınalyq em-dom sharalary kóp septigin tıgizeri anyq. Máselen, Astana qalasy ákimdigine qarasty Áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy múmkindigi shekteýli jetkinshekterge, onyń ishinde atalǵan dertke shaldyqqan balalarǵa qoldaý kórsetip, qolushyn sozý, ońaltý maq­sa­tynda qurylǵan. Qazirgi tańda atalǵan ortalyqta sal aýrýymen aýyratyn 320 bala esepte tur eken. «Bizde 1,5 jastan asqan balalar men 18 jasqa deıingi jetkinshekter 10 kún saıyn 4 saǵat boıy keshendi túrde em qabyldap turady», deıdi ortalyqtyń qyzmetkeri Jánibek Jandýllaev. Budan bólek, taǵdyrdyń qatal synyna jastaıynan betpe-bet kelgen balalarǵa mem­leket tarapynan qoldaý-kómek kórsetýdiń, meıirim shýaǵyn tógýdiń de róli orasan. Osyndaı mazmundaǵy izgi shara «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵynda boldy. «Jas Otan» Jastar qanaty Astana qalalyq fılıaly «Baqytty balalyq shaq» par­tııalyq jobasy aıasynda sal dertine shaldyqqan ba­lalarǵa arnap «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵyna tegin ekskýr­sııa ótkizdi. Bul sharaǵa 18 jas­qa tolmaǵan 100-ge tar­ta jetkinshek qatysty. Eks­kýrsııanyń barysynda balalar «Okeanarıýmdy», «Djýnglıı» anımatronıks teatryn tama­shalaýǵa múmkindik aldy. «Jas Otan» Jastar qanaty Astana qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Muhamedjan Bolysbek «Jas Otan» Jastar qa­natynyń mundaı sıpattaǵy is-sharalardy alǵash ret ót­ki­zip otyrmaǵanyn, bul buǵan deı­ingi sharalardyń zańdy jal­ǵasy ekenin jetkizdi. «Biz negizinen, turaqty túrde já­ne túrli baǵytta sharalar uıymdastyryp turamyz. Olar­dyń barlyǵy «Baqytty bala­lyq shaq» jobasy aıasynda ót­kizilip keledi. Máselen, byltyr demeýshilerdiń qoldaý-kó­megimen múgedek balalarǵa ar­nalǵan arbalardy syıǵa tart­tyq. Jalpy, 2016 jyly Áleý­mettik qyzmet kórsetý or­ta­lyǵymen birlesip 15 is-shara ótkizdik. Jetimder úıi­men, balabaqshalarmen ara­da turaqty baılanysymyz bar. Aldaǵy ýaqytta da osyn­daı sharalardy odan ári jal­ǵastyrmaqpyz. Biz osy ar­qyly olardyń ómirge degen qul­­shynystaryn oıatqymyz ke­­ledi. Al búgingi sharany uı­ym­- ­­dastyrýǵa qoldaý kór­­set­keni úshin «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵynyń bas­shy­ly­ǵyna alǵysymyzdy bil­di­re­miz», dedi ol. Shara sońynda balalarǵa túr­li syı-sııapattar usy­nyldy, al olardyń júz­de­ri­nen baıqalǵan qýanysh ush­q­y­nyn kórgen ata-analar uıym­dastyrýshylarǵa rı­za­shylyqtaryn bildire ke­le, áleýmettik qyzmet kór­se­tý, qoǵamǵa beıimdeý or­ta­­­lyq­ta­rynyń sharapaty áli talaı búldirshinniń aıa­ǵynan tik turyp ketýine sep­tigin tı­gi­zetinine senim bil­dirdi. «Búgin osy jerge eki múmkindigi shek­teý­li ba­lammen kelip otyrmyn. Ba­lalarymnyń kóńili kó­terilip qaldy, sol sebepti uıym­dastyrýshylarǵa úlken al­ǵysymdy bildiremin», dedi el­ordalyq turǵyn Altyngúl Esirkepova. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan»  ASTANA