Zergerlik óneri ismerlikpen qosa, asqan tabandylyqty, yjdaǵattylyqty qajet etedi. Bul – aýqymy jaǵynan shaǵyn bolyp kóringenimen, óte názik te kúrdeli óner. Osy ónerdiń qıyndyǵyna moıymaı, elge zergerligimen tanylǵan Abzal Moldabekovpen kúrdeli ónerdiń qyr-syry tóńireginde áńgimelesken edik.
– Nelikten zergerlikti tańdadyńyz jáne osy ónerge qaı kezden bastap qyzyqtyńyz?
– Jalpy, zergerlik ónerge oqýshy kezimnen bet burdym. Kishkentaı kúnimnen qoldan bir nárse jasaýǵa, qurastyrýǵa, sýret salýǵa jaqyn turdym. Úlken aǵam Serik sýret, qolóner jaǵyna beıim boldy, ataqty Dárkenbaı Shoqparulynan tálim aldy. Oqýshy kezimnen aǵamnyń janyna erip júrip, qyzyǵýshylyǵym arta bastady. Sóıtip, aǵamnyń arqasynda zergerlikke birjola bet burdym.
– Altyn, kúmisterdi qaıdan aldyrasyz, olardyń sapasyn qalaı tekseresiz?
– Altyn men kúmisti altyn satatyn jerden senimdi adamnan alamyn. Keıde ózimiz de qospasy kóp metaldardy óńdep jasaımyz. Sapasyn arnaıy qyshqyldarmen, ádis-tásildermen tekseremin.
– Qazirgi tańda tapsyrys qanshalyqty kóp?
– Tapsyrys árqashanda bar, úlgermeı jatatyn kezder kóp kezdesedi. Sol úshin tapsyrysty bir aı buryn nemese on bes kún buryn qabyldaımyn. Qazaqy oıý-órnektermen kómkerilgen neke júzikterine degen suranys óte kóp.
– Buıym baǵasyn qalaı anyqtaısyz, óz jumysyńyzdy laıyqty deńgeıde baǵalaımyn dep oılaısyz ba?
– Buıymnyń baǵasyn jasalǵan materıalyna, ýaqyty men izdenisine jáne jumysynyń qıyndyǵyna qaraı baǵalaımyn. О́z jumysymdy jaqsy bilgendikten durys baǵalaıtynyma senimdimin. Jaqsy dúnıe jasaý úshin qolymyz ne kórmeıdi, keıde qanaıdy, kúıedi, saýsaqtyń terisi birge egeledi. Biraq, isiń bitkende berekesin kóresiń, rahat sezimge bólenesiń. Ádil saýdagerdiń dárejesi bıik bolady deıdi ǵoı, bireýge jelinsek te, eshkimniń aqysyn jegen emespiz.
– Zergerlik buıymdaryńyzǵa tapsyrys berýshilerdiń barlyǵynyń kóńili tola ma?
– Kóp jurttyń kóńilinen shyǵady dep oılaımyn. Rahmetin aıtyp, rızashylyǵyn bildiretinder shoǵyry qalyń. Alys qalalardan da arnaıy kelip tapsyrys beretinder de az emes.
– Osy kásibińiz sizdi asyrap otyr ma, ıaǵnı ómir boıy osy ispen aınalysamyn degen nıetińiz bar ma?
– Negizi, páter jaldap turmasam, kásibim ózime jetip artylar edi dep oılaımyn. О́mir boıy osy kásippen aınalysý ári aldaǵy ýaqytta shákirtter tárbıeleý de oıda bar. Biraq, materıaldyq qıyndyqtar kóp nársege qolbaılaý. Talaı ret basqa salaǵa ketip qala jazdaǵanmyn... Alaıda, janymnyń qalaýy ári rahaty osy kásibim dep bilemin.
– Ulttyq oıý-órnektermen bederlengen buıymdaryńyz joǵary suranysqa ıe me, álde basqa stılde jasaǵanyńyz ótimdi me?
– Basty maqsatym – qazaqtyń zergerlik buıymdaryn álemdik brendke aınaldyrý, qazaqtarǵa ǵana emes, sheteldikterge de suranys týǵyzatyn dúnıe jasaý. Meniń buıymdarym arqyly basqa jurttar Qazaq elin tanıtyndaı dárejege jetsem deımin. Sol sebepti kóbine ulttyq stıldegi buıymdardy usynamyn. Tapsyrys berýshiler arasynda sheteldegi qandastarymyz, sonymen qatar, shetel azamattary da bar. Túrik, nemis, orys, amerıkalyqtarǵa da tapsyryspen buıymdar jasaǵanbyz.
– Bir tapsyrysty oryndaýǵa qansha ýaqyt jumsaısyz?
– Birden kóz tartar dúnıe jasaý múmkin emes, kúni-túni altyn ýaqytyńdy sarp etesiń, bir buıymdy 5-6 ret jasaýyń múmkin. Jumysqa tııanaqtylyq, tazalyq, qaıtpas jiger jáne sabyr kerek. Zergerlik – shańnyń tozańyndaı salmaqqa deıin mán berýdi talap etedi. Jasap otyrǵan buıymdy júrekpen, shyn nıetpen isteseń ǵana erekshe shyǵady. Sondyqtan árqaısysyna ártúrli ýaqyt jumsalady.
– Alda qandaı josparlaryńyz bar?
– Keleshek josparym – baspana salý, baspanasyz bıznesiń bıznes emes, tapqanyńdy dalaǵa shashý. Onsyz jumysqa tolyq berilý qıyn. Kásibimdegi basty maqsatym – shákirt tárbıeleý, úırengenimmen bólisý, aldaǵy jyly magıstratýraǵa oqýǵa túsip, oqý oryndarynda ustazdyq etý de oıymda bar. Sonymen birge, sheberhanany úlkeıtip, zergerlik salonymen birge ashqym keledi. Múmkindigim bolsa, zergerlik ónerdiń qyr-syryn úıretýge arnalǵan oqýlyq shyǵarý oıymda bar.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Farıza BAÝYRJANQYZY,
«Egemen Qazaqstan»