Dástúrli ánshi Tatıana Býrmıstrova: Qazaqtyń án-kúıine ǵashyq boldym

О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary sahnaǵa jarq etip shyǵyp, búkil Keńes Odaǵyn qazaq áýenimen áýeletken úsh Tatıana eldiń esinen áli kúnge shyǵa qoıǵan joq. Tatıana Býrmıstrova, Tatıana Poltavskaıa jáne Tatıana Martynenko. Áıtse de, el qýana qabyldaǵan úsh qyzdyń óner joldary uzaqqa barmady. Tyńdarmandary kóbeıgen sátte sahnany orta joldan tastap ketti. Tek araǵa jyldar salyp, Tatıana Býrmıstrova ǵana qolyna dombyrasyn qaıta alyp, el aralap konsert berdi. – Jastaıymnan qazaqtyń án-kúıine, dombyraǵa ǵashyq boldym, – deıdi Tatıana bizben áńgimesinde. – Meni ónerge jetelep ákelgen de osy qushtarlyq. Áıtpese, osy kúnge deıin nota bilmeımin, ıaǵnı mýzykalyq saýatym joq. Negizgi mamandyǵym dáriger ekeni elge málim. Kezinde eki Tatıananyń basyn qosyp, áıgili trıony qurǵan ózim edim. Bir kezderi án salýdy toqtatyp, dáriger bolyp qyzmet etkenim ras. Sonda bir aqsaqal maǵan bylaı dep edi: «Sen adamdardyń tánin emes, ánińmen janyn emde». Sonda halyqtyń meni dáriger emes, ánshi Tatıana retinde jaqsy kóretinin, izdeıtinin sezdim. Sodan bastap shyǵarmashylyǵymdy qaıta qolyma aldym. Aqtóbe, Al­maty, Shymkent qalalarynda shy­ǵar­mashylyq keshterimdi ótkiz­dim. Almatyda «Ulttyq óner» degen ortalyǵym bar. Bilesiz be, burynǵy jyldarǵa qaraǵanda, qazir shaqyrtýlar kóp alamyn. Munyń birden-bir sebebi, halyq dástúrli ónerdi saǵyndy. Eliktegish qyzyl dúnıe ótti. Endi jurt tól týyndylaryn, ulttyq muralaryn izdeı bastady. Sondyqtan men sekildi dástúrli ánshilerge qazir jalqaýlyqty qoıyp, bas kótermeı jumys isteý qajet. Sahnada jarqyrap júrip, ulttyq ónerdi nasıhattaıtyn naǵyz ýaqyt kelgen sekildi. – Sizdi qazaqtyń salt-dástúrin myqty ustanady deıdi ǵoı... – Onyńyz ras. Meniń týǵan jerim alaqandaı Alǵabas aýyly naǵyz qazaqtyń qaımaǵy buzylmaǵan ólke. Aýyl balalarymen oınap júrip qazaq tilin úırenip, úlkenderden dástúrdi boıyma sińirip óstim. Kóptegen ózge ulttyń ókilderi «biz de siz sııaqty qazaqsha taza, júırik sóılegimiz keledi. Qalaı úırensem bolady?» dep surap jatady. Meniń qazaq tilin úırengisi keletin jandarǵa aıtarym, qazaq poe­zııasyn oqý kerek. Sebebi, poezııada sózdiń sulýlyǵy tunyp tur. Birde gastroldik saparda bir kisi: «Men sizdiń turaqty tyńdarmanyńyzbyn. Múmkin bolsa nemere qyzymnyń tusaýyn sizge kestirteıin degen edim», dep ótinish jasady. Sonda men: «Keshirińiz, bizdiń aýylda qyz balanyń tusaýyn kespeıdi. Eger kesse, kezbe bolyp ketedi degen yrym bar. Búgin sizdiń ótinishińizdi oryndasam, erteńgi kúni qyzyńyz aıaǵyna tas baılap qoısa da úıde otyrmasa qaıtemin? Odan da jolymdy basqaǵa bereıin», dedim. Rasymen de ósken ortamnan kórgen salt, yrymdardy únemi ustanyp júremin. Jáne de bilgenimdi ózgelermen bólisip júrgendi unatamyn. – Siz sahnaǵa oralǵaly beri el kókeıinde baıaǵy ataǵy dúrkiregen úshtik qaıta qurala ma degen úmit paıda boldy... – Meniń de, halyqtyń da qa­laýy osy edi. Biraq Poltavskaıa men Martynenko ónerden qol úzdi. Týrasyn aıtqanda án salǵylary kelmeıdi. Degenmen, 2013 jyly araǵa baqandaı 30 jyl salyp Almatyda úsheýmiz bas qosyp, el aldynda konsert berdik. О́tken-ketkendi eske alyp, bir jasap qalǵanymyz anyq. Endigi josparym ózge ulttyń qyzdaryn janyma ertip júrsem deımin. Osy rette aıta keteıin, qazaqsha án salyp júrgen talanttardyń qulaǵyna altyn syrǵa, eger maǵan shákirttikke umtylǵan jastarǵa ustaz bolýǵa daıynmyn. Sebebi, meni de erteń izdeıtin, úlgi tutatyn izbasarlar qajet. Sondyqtan, aldaǵy kúnderi sahnaǵa Tatıana bolmasa da Natasha, Svetalarmen birge shyǵyp qalýym múmkin. Áńgimelesken Aınur ASANQYZY Ońtústik Qazaqstan oblysy