Qazaqstandyqtar bul merekeni árkez týystarymen jáne dostarymen birge qarsy alýdy dástúrge aınaldyrǵanyn atap ótken Qazaqstan Prezıdenti myńjyldyq tarıhy bar Naýryz eldiń eń jaqsy kóretin jáne asyǵa kútetin meıramy ekenin, ol adamnyń ulty men dinı ustanymyna qaramaı toılanyp kele jatqanyn aıtty. Nursultan Nazarbaev Naýryz senimniń, dostyq pen baýyrlastyqtyń, el turaqtylyǵynyń nyshany ekenine nazar aýdardy.
– Bıyl biz Naýryzdy erekshe kóńil-kúımen qarsy alyp otyrmyz. Qazaqstan eleýli jańarý baǵytyna bet burdy. Men taıaýda ǵana Úshinshi jańǵyrý baǵdarlamasyn jarııaladym. Onyń aıasynda saıası jáne ekonomıkalyq júıeni reformalaý kózdelgen. Biz Konstıtýsııaǵa memlekettik basqarýdy jetildire túsetin mańyzdy túzetýler de engizdik. Endigi jerde táýelsizdigimizdiń kepildikteri nyǵaıtylyp, birlik pen tatýlyq bekem bola túsedi. Bul bolashaqqa senimmen qaraýǵa, qazirgi álemniń damýy jolyndaǵy syn-qaterlerdi eńserýge múmkindik beredi. Qazaqstandaǵy barlyq ózgeristerdiń bir ǵana maqsaty bar. Ol – ár úıde, ár otbasynda, ár shańyraqta molshylyq pen turaqtylyqtyń bolýy. Ár azamat óz eli úshin alańsyz eńbek etip, balalaryn ósirip, jańa kúndi qýanyshpen qarsy alatyndaı bolýǵa tıis. Buǵan eńbek etý arqyly qol jetkiziledi, oǵan memleket múmkindik berip otyr, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti is-sharaǵa qatysýshylarǵa arnaǵan sózinde búkil álem boıynsha jańarý nyshanyn tanytyp, adamdardyń ózara yntymaǵyn jáne tabıǵatpen tutastyǵyn kórsetetin kóktemgi kún men túnniń teńeler shaǵynyń aıryqsha mańyzdylyǵyna toqtaldy.
– Bul kúnder halyqty qýanyshqa bóleıdi. Mereke kúnderi jurt bir-birine qonaqqa baryp, burynǵy ókpe-renishterin keshirisedi, bir-birine ıgilik pen baq-bereke tileıdi. Naýryz meıirimdilik pen ózara kómek sııaqty máńgilik qundylyqtardy eske salyp turady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Osy kúnderi Qazaqstannyń barlyq óńirlerindegi qalyń buqara Ulystyń Uly kúnin erekshe toılap jatyr. Bul kún babalarymyzdyń baǵzy zamandardan beri ulyqtap ótip, bizge qaldyrǵan amanaty. Kún men túnniń teńesken tusyndaǵy bereke-birliktiń, yntymaq pen izgiliktiń joly bolsyn degen ıgi tilegi. Sondyqtan da aıtýly kún jaqsylyq pen kelisimniń, jańarý men jańa kúnniń sımvoly. Endeshe, kúnniń uzaryp, túnniń qysqarǵan shaǵy mamyrajaı kúnniń shuǵylasyn shashqan shýaqty sáýlesi kóktem kórinisteriniń basy bolyp sanalady.
– Naýryzda ár óńirdiń halqy, aýyl-aımaqtyń turǵyndary jınalyp, bulaqtardyń kózin ashyp, jasyl jelek otyrǵyzyp, bolashaqqa kóz tigedi. Naýryz-kóje jasap, aǵaıyn-týys bir-birimen qatynasyp, dám tatyp, ótken-ketkendi eske alady. О́kpeli jandar bir-birinen keshirim surap kórisip, qaýyshyp, bir-birine súıispenshiligin bildiredi. Sondyqtan da bul rýhanı úndesý men adamdardyń aqjarma tilekteriniń meıramy sanalady. Osyndaı ǵajaıyp shaqta aspannan altyn nur tógilip, jerge altyn dán sebiletinin bilesizder. El-jurttyń kóńilinde jańa úmit paıda bolyp, erteńgi kúnge senim nyǵaıady. Sol sebepten halqymyz Naýryzdy Ulystyń Uly kúni dep ataǵan. Aqıqatynda, bizdiń jańa jylymyz Shyǵys halyqtarynda, sonyń ishinde qazaqta da, dál osy kún bolyp sanalýy qajet. Myńjyldyqtardan beri jalǵasyn taýyp, ózgermeı kele jatqan bul zańdylyq bıyl da sol daǵdysynan jańylǵan joq. Ataýly mereke ult pen dindi talǵamaıtyn ortaq meıram. Bul bizdiń myzǵymas birligimiz ben yrysty yntymaǵymyzdy aıshyqtaı túsedi. Jaratylys ataýly jańǵyratyn osyndaı keremet kúnde jaqsy tilekte bolaıyq, aǵaıyn, – dedi N.Nazarbaev.
Jer-dúnıe jańaratyn kóktem merekesinde tabıǵat qulpyryp, tirshilik túlep, tóńirek túrlene bastaıdy. О́tken jyldyń aıaǵyndaǵy Táýelsizdiktiń 25 jyldyq merekesiniń sońyn ala jetken Áz-Naýryz elimizdegi aıtýly mereke, úlken toı bolyp sanalatyndyǵyn aıtqan Memleket basshysy ushqan qustyń qanaty talatyn ulan-baıtaq dalamyzdy meken etken ultymyzdyń ótkenin ulyqtap, erteńin eksheı tústi.
– Biz ata-babalarymyzdyń qaǵıdalaryn oryndaı otyryp, birlik penen berekeden jańylmaǵan halyqpyz. Sonyń arqasynda táýelsizdigimizdiń týyn tiktep, ótken jyly jetistikterimizdi bir túgendep aldyq. Ǵasyrǵa tatıtyn 25 jyldyń ishinde, kúres pen qýanyshqa toly jyldarda halqymyzdyń eńsesin kóterip, qazaqtyń abyroıyn asqaqtata tústik. Kıeli táýelsizdigimiz ben odan bastaý alatyn barsha qundylyqtarymyzdy bekemdeı bildik. Olaı bolsa, eldigimiz tarazyǵa salynǵan osynaý zamanda bereke-birligimizdi eshýaqytta joǵaltpaıyq, birge ustaıyq. Baıtaq Qazaqstanymyz jańa bıikterge kóterilýi úshin jáne Úshinshi jańǵyrýdy oryndaýymyz úshin barlyǵymyz bir adamdaı jumys isteıik ári osy jolda bir-birimizge tileýles bolaıyq.
Qymbatty baýyrlar, qadirli qazaqstandyqtar. Ulystyń Uly kúni barshamyzǵa baq-bereke ákelsin. Elimizdiń endigi jıyrma bes jyldyǵyn búgingiden de tabysty, qarqyndy damýmen qarsy alamyz degen úmittemin. Árıne, ol úshin halqymyzdyń aırandaı uıýy men otansúıgishtigi qajet. Sonda ǵana biz ata-babalarymyzdyń asqaq armany men amanatyn oryndap, olardyń tókken teri men anamyzdyń aq sútin adal aqtaıtyn bolamyz. Elimizdiń árbir shańyraǵy qýanysh, shattyqqa kenelip, Ulys oń bolsyn, aq mol bolsyn. Áz-Naýryz qutty bolsyn! – degen N.Nazarbaev kúlli Qazaqstan halqyn merekemen quttyqtap, el-jurtqa júrekjardy lebizin bildirdi.
Osylaısha, elordalyqtar men qala qonaqtary qatysqan saltanatty shara merekelik konsertpen jalǵasyn tapty. Balalar úıiniń tárbıelenýshileri men Astana qalasy mektepteriniń ónerpaz oqýshylary jáne otandyq estrada juldyzdarynyń ónerin tamashalaǵan Memleket basshysy jurtshylyqty Naýryz meıramymen taǵy da quttyqtap, baqyt pen jaqsylyq tilep, ósip-órkendeýine nıettestik bildirdi.
Sondaı-aq, Naýryz merekesi qarsańyndaǵy negizgi merekelik is-sharalardyń biri «Han Shatyr» saýda oıyn-saýyq ortalyǵy janyndaǵy alańda ótti. Astana qalasy ákimdiginiń uıymdastyrýymen ótken aýqymdy sharaǵa qaladaǵy birqatar mekemeler qatysty.
Naýryz merekesi osy alańda úsh kún boıy toılanbaq. Sol úshin daıyndyq ta erte bastaldy. Astana qalalyq ákimdigi men ulttyq kompanııalardyń atsalysýymen 20 shaqty aqshańqan kıiz úı tigildi.
Alańdaǵy etnoaýyldyń naýryz naqyshtary qala turǵyndary men qonaqtaryna erekshe merekelik kóńil-kúı syılaǵandaı. Aınala tigilgen kıiz úılerdiń sán-saltanaty, jasaý-jabdyǵy, qazaqtyń dastarqany, qolónershilerdiń buıymdary qoıylǵan kórmeler, qyzyldy-jasyldy kıingen qyz-jigitter birden kózge túsedi. Anadaı jerde palýandar kúresip jatsa, altybaqanda terbelgen, qyz qýýdyń qyzyǵyna túsken, sondaı-aq, arqan tartysta bilek kúshterin synaǵan, girdiń tasyn kótergen jastar da ózderinshe merekege sán bergendeı. Árbir kıiz úılerdiń ishinde ótken «Bata berý», «Tusaýkeser», «Besikke salý», «At qoıý» syndy ulttyq jón-joralǵylardan da Naýryz meıramynyń kóterińki lebi esedi.
Qazaqy salt-dástúrdi, ádet-ǵurypty, otansúıgishtikti, sondaı-aq, adamǵa tán izgilikti nasıhattaıtyn, kóktemniń qulpyrǵan shaǵynda toılanatyn Naýryz merekesin elordalyq jurtshylyq ta asyǵa kútedi. Bıyl da dál solaı boldy. «Han Shatyrdyń» mańyndaǵy alańǵa halyq kóp jıyldy. Kelgen kisilerdiń aldynan baýyrsaq alyp shyǵyp, kıiz úılerdegi naýryz kójege shaqyryp júrgen ıbaly qyz-kelinshekter bereke men molshylyqtyń jarshysyndaı jarasymdy kórinedi. Munda ótip jatqan Naýryz merekesin tamashalaýǵa «Saryarqa» velotregindegi gala-konsert aıaqtalǵan soń el Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ta keldi. Ol palýandardyń kúresin, qolónershilerdiń teriden, júnnen, metaldardan, basqa da túrli nárselerden jasaǵan buıymdaryn, ártisterdiń ónerin kórip, halyqpen emen-jarqyn áńgimelesip, jurtshylyqty Naýryz merekesimen quttyqtady.
Alańda án aıtylyp, bı bılendi, kúı tartylyp, jyr oqyldy. Teatrlandyrylǵan kórinister qoıyldy. Konserttik baǵdarlamada Astanadaǵy Q.Qýanyshbaev atyndaǵy memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatry, M.Gorkıı atyndaǵy memlekettik akademııalyq orys drama teatry, Jastar teatry, Astana qalasy ákimdiginiń Qýyrshaq teatry, Astana qalasy memlekettik fılarmonııasy, elordalyq «Naýryz», «Báıterek», «Shalqyma», «Juldyz» bı ansamblderiniń, «Qorqyt» folklorlyq ujymynyń, basqa da birqatar ujymdardyń ónerleri kórermenge usynyldy.
Sondaı-aq, tazy ıtter men tóbetterdiń jarysy da jıylǵan jurtshylyqtyń nazaryn aýdardy. Jalpy alǵanda, «Han Shatyr» mańyndaǵy bul alańda Naýryz meıramy barlyq sán-saltanatymen atap ótilýde. Aıta keteıik, Naýryz meıramy tek «Han Shatyr» mańyndaǵy alańda ǵana emes, «Qazaq eli» monýmentiniń, Astana konsert zaly mańyndaǵy alańdarda, sondaı-aq, Jastar teatrynyń, «Qazaqstan» sport kesheniniń terrıtorııasynda da toılandy. Jalpy halyqtyq serýen búgin de sán-saltanatymen jalǵasatyn bolady. «Han Shatyr» mańyndaǵy etnoaýyl elordalyq turǵyndar men qonaqtardy qarsy alyp, merekelik konserttik baǵdarlamalar tartý etýde.
Nurlybek DOSYBAI,
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy