Kitaptar oqý orny janyndaǵy Júsip Balasaǵun atyndaǵy Túrkistan ólkesiniń tarıhyn zertteý
ortalyǵynda daıyndalǵan.
Ǵylymı áleýetti arttyrý – elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń basty múddeleriniń biri ekendigi belgili. Osyǵan oraı, Taraz memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty sapaly bilim berýmen qatar, irgeli ǵylymdy damytýǵa da súbeli úles qosýda.
Ashylǵanyna 3 jylǵa jýyq ýaqyt bolǵan ǵylymı-zertteý ortalyǵynda Túrkistan ólkesiniń tarıhyna qatysty keshendi zertteý jumystaryn júrgizý, Taraz óńiri men Áýlıeata ýeziniń tarıhy boıynsha buryn jaryq kórmegen arhıv qujattaryn jınastyrý jáne muraǵat materıaldarynyń negizinde kóptomdyq qujattar jınaǵy men monografııalyq eńbekter daıarlaý qolǵa alyndy.
– Zertteý jumystary jeti baǵytty qamtıdy. Birinshi baǵytta kóne jáne orta ǵasyrlardaǵy Taraz óńiriniń tarıhy qarastyrylsa, ekinshi baǵytta «Áýlıeata ýeziniń tarıhy» atty serııa boıynsha kóptomdyq qujattar jınaǵyn jaryqqa shyǵarý kózdelgen. Úshinshi baǵytta «Jambyl oblysynyń tarıhy» atty serııa boıynsha kóptomdyq qujattar jınaǵyn shyǵarýǵa basymdyq berilse, «Túrkistan ólkesiniń tarıhy» serııasy boıynsha monografııalyq eńbekterdi jazý tórtinshi baǵyt negizinde júrgizilýde. Besinshi baǵytta «Túrkistan tulǵalary» atty serııa boıynsha tarıhı tulǵalardyń ómiri men qyzmeti zerdelenýde. «Túrkistan jınaǵy» serııasymen kóptomdyq ǵylymı maqalalar jınaǵyn jaryqqa shyǵarý altynshy baǵyt boıynsha, «Túrkistan ólkesindegi ult-azattyq qozǵalystar tarıhy» serııasy boıynsha monografııalyq eńbekterdi shyǵarý jetinshi baǵyt boıynsha iske asyrylýda, – deıdi ortalyq dırektory Ordaly Qońyratbaev.
Jaryq kórgen kitaptar qatarynda «Qazaq handyǵy» ensıklopedııasy men monografııasy, «Túrkistan jınaǵynyń» 4 tomy, «Turar Rysqulov ómiri men qyzmetiniń kúnderegi», «Túrkistan ólkesindegi 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis tarıhy (Syrdarııa jáne Jetisý oblystarynyń materıaldary boıynsha)» jáne taǵy basqa ǵylymı eńbekter bar.
– «Túrkistan jınaǵy» – Túrkistan ólkesiniń kóne dáýirden búgingi kúnge deıingi tarıhyna, áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyna, halyqtarynyń mádenı ómiri men turmys saltyna jáne ózge de kóptegen máselelerge arnalǵan maqalalar jarııalanatyn ǵylymı jınaq. Osyndaı atpen 1916 jylǵy revolıýsııaǵa deıin Tashkentte barlyǵy 591 tomdyq maqalalar jınaǵy jaryq kórip, keńestik dáýirde toqtap qalǵan bolatyn. Bul eńbektiń mańyzy áli kúnge joıyla qoıǵan joq. Esesine jyl ótken saıyn derek kózi retinde baǵasy artyp keledi. Osyǵan oraı, «Túrkistan jınaǵyn» qaıta shyǵarýdy qolǵa ala otyryp, burynǵy ǵylymı dástúrdi qaıta jańǵyrtqymyz keldi. Búginde atalǵan eńbekte tek qazaq tarıhshylarynyń ǵana emes, sondaı-aq sheteldik tarıhshylardyń ǵylymı maqalalary da turaqty jaryq kórýde, – deıdi ortalyq qyzmetkerleri.