Qym-qýyt qarbalasqan adamdardyń arasynda arakidik tóńiregin jańǵyrtqan ashy daýystar estiledi. «Jol berińder», «Dorogý» dep aıǵaılaıdy qolarba súıretken arbakeshter. Qarsy aldymnan Aıdarbek kezdesti. Eldes, jerles Erbolsynnyń balasy. Oblys ortalyǵyndaǵy jekemenshik joǵary oqý oryndarynyń birinde zań fakýltetin bitirgen. Ákesiniń osy balany mehnat shegip, qanshalyqty qıyndyqpen oqytqanyn jaqsy biletin edim. Qazir joǵary bilimdi Aıdarbek qoıma men saýda sóresiniń arasyn kúre jol qylyp, saýdagerlerdiń zatyn tasyp júr.
Erterekte zańgerlik mamandyǵy erekshe qurmetti sanalatyn. Osyndaı oqý ornyna taban iliktirgen bala kúni erteń sot nemese prokýror, tipti bolmaǵan kúnniń ózinde tabysty kúrep tabatyn advokat bolyp shyǵatyn. Búgingi dıplomdy zańger Aıdarbek bazarda qolarbamen júk tasıtyn arbakesh.
Az-kem qal-jaǵdaı surastyq. Mazmunsyz, mánsiz áńgime. Eldesterdiń esendigi, aýyldastardyń amandyǵy.
– Aǵa, – dedi Aıdarbek. – Siz halyqty kóp tanısyz ǵoı. Meni kúzetshilikke ornalastyryńyzshy.
– Kúzetshiligi nesi?
– Arba súırep qajydym. Kúzetshilik degenińiz rahat qoı. Bir kún isteısiz, eki kún demalasyz.
Aıdarbektiń ótinishin oryndaı almasym belgili. Kúzet fırmalarynyń bári jekemenshik. Olar kimniń ótinishine qulaq assyn.
Joǵary bilimdi, on eki múshesi saý, otyzǵa da tolmaǵan, jalyndaǵan jastyń armanynyń shegi, qııal qanatynyń jetken jeri kúzetshilik bolypty. Ol óz mamandyǵy boıynsha jumys istep, qyzmet satysy boıynsha ósýdi, túptiń-túbinde sot nemese prokýror bolýdy, sóıtip, halyqqa qyzmet etýdi oılamaıdy.
Jastar zańger, ekonomıst mamandyqtaryn ıgerýge qushtar. Al oqý ornyn bitirgenderdiń jartysynan kóbi jumyssyz júr. Osy oraıda, jarnamalyq gazetterdi qarasańyz qurylysshy, elektr dánekerleýshisi, avtokran júrgizýshisi, tokar, slesar qajet degen habarlandyrýdan kóz súrinedi. Endeshe, erteńgi kúni jumys tabylar-tabylmasy belgisiz mamandyqty ıgeremin dep jastyq shaǵyńnyń endi qaıtyp oralmas altyn ýaqytyn sarp etip, aýyldaǵy ata-ananyń betine qarap otyrǵan eki-úsh malyna salmaq salyp qajeti qansha edi.
Kóshede etik jamap otyrǵan nemese saǵat, teledıdar jóndeıtin, kompıýterdiń tilin biletin, tehnıkalyq qyzmet kórsetý ortalyqtarynda jalańdap júrgen qazaq balasyn kórdińiz be? Tipti qarapaıym shashtaraz mamandyǵyn ıgergender de ózge jurt ókilderi. Al, bizdiń aǵaıyndar shánıip sot, oqaly pogon taǵyp prokýror bolǵysy keledi. Qazir ishki ister salasyndaǵy mamandardyń bári bizdiń ulttan. Kóshedegi qoǵamdyq tártip saqtaıtyn batalonnyń jaýyngerlerin qarańyzshy, bári aýyldan qalaǵa kóshken aǵaıynnyń mańdaıyna basqan myń bolǵyrlary. Ishki ister salasynyń kıimin qazaqtyń ulttyq kıimi deýge ábden bolǵandaı.
Nursultan Nazarbaev «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» atty Joldaýynda: «Biz kásiptik jáne tehnıkalyq bilim berýdiń mazmunyn tolyq jańartpaq nıettemiz. Búginde damyǵan elderde 1 mıllıon turǵynǵa 1-6 joǵary oqý ornyna deıin keledi. Qazaqstanda barlyǵy 149 joǵary oqý orny bar. 200 ǵylymı keńester, kandıdattar men doktorlardy qalyptan quıǵandaı etip, jasap shyǵaryp jatyr. 60 kandıdattyń 1-eýi jáne 37 doktordyń 1-eýi ǵana ǵylymǵa barady. Osy jyldan bastap ol keńesterdiń jumystary toqtatylady», degen bolatyn.
Úsh kún boıy arbakesh Aıdarbektiń «men kúzetshi bolsam ǵoı» degen armany esten ketpedi. Búgingi jastyń, bilimdi mamannyń keıpi osy. Jańa oqý jyly, mamandyq tańdaý maýsymy taıap keledi. Myńnyń bolmasa da, júzdiń tipti, on jastyń oıyna qozǵaý salsam dep osy joldardy jazýǵa týra keldi.
Baıqal BAIÁDILOV