Mamyr

Batys Eýropada «Mamer» degen atpen tanymal bolǵan qazaq jigiti tý­ra­ly biz jarytyp eshteńe bilmeıdi ekenbiz. Onyń basty sebebi, bul jigittiń óz otanynda týyp-óspegendigi, osy kezde de Qazaqstanda turmaıtyn­dyǵy. Qa­lyń hanzýdyń ortasynda án salyp júrip, 2009 jyly birden án taspasy Batys Eýropaǵa taraǵanda, ol otyzdyń ústine jańa shyqqan edi. Iá, ánshilik ónerimen talaıdy tańqal­dyr­ǵan Ma­myrjan Raıyshanuly Qy­taı­dyń Shyń­jań uıǵyr-avtonomııalyq raıo­ny­nyń týmasy. Úrimshi qalasynan 300 km jerdegi shaǵyn aýylda, qarapaıym qazaq otbasynda jaryq dúnıe esigin ashqan. Ol ánshi bolýdy bala kezinen armandap, ákesi Raıys­hannan dombyra úırenedi. Tek dom­byra ǵana emes, gıtara, sherter syndy aspaptardy jaqsy meńgerip, óspirim shaǵynan án aıta bastaıdy. Biz Ma­myrjan týraly málimet izdestirý ba­ry­synda onyń ınternettegi meken-jaıyn taýyp (www.myspace.com/mamermusic1.) biraz jaı­larǵa qanyqqandaı boldyq. Ol: «Biz bir ata-anadan aǵaıyndy onbyz. Baýyr­larymnyń bári de dombyra tartyp, kishigirim jıyn-toılarda án shyrqaı beredi. Sonyń ishinde meniń mýzykaǵa qushtarlyǵym alabóten edi. Úırenem degen aspaptardyń bárin satyp áper­gen, úıge ánshilerdi jıi-jıi qonaq etken ata-anama alǵysym sheksiz. Olar meniń nómiri birinshi tyńdaýshylarym jáne synshylarym», dep jazady. Mamyrjannyń ónerdegi jolyn taqtaıdaı túzý, dańǵyl dep aıtýǵa áste bolmaıdy. Bozbala shaǵynda arqasúıer eshkim tappaı, Úrimshiniń kafe-restorandaryn jaǵalap án aıtady. Onyń ústine Maıkl Djeksonnan bastap Metallıkıge deıingi pop ánshi­lerge eliktep, aǵylshynsha rok, pop ánderdi shyrqap, tyńdarmannyń sezimin jaýlap alýdy kózdeýi de jas­tyqtyń jeligi dep baǵalanady. Biraq, beti qaıtqan bozbala joq. «Osydan álemdi aýzyma qaratpasam ba?» degen nıet­pen 20 jasynda týyp-ósken Mı­chı­ganynan eshbir tanysy joq, shýly-dýly Nıý-Iorkke bir ǵana sómkesimen jol tartqan Madonnaǵa uqsap Mamyr­janyńyz da 20-ny eńserip baryp Beıjińge at basyn tireıdi. Bul 2000 jyldyń basy edi. Munda azýly Beı­jińniń kánigi paıdakúnemderi Mamyr­janǵa qytaısha án salsa, joly ashy­latynyn, tabysy molaıatynyn túsin­dirip-aq baǵady. Biraq júrek qalaýy bolmaǵan soń, tabysyń da, jol-pulyń da onsha qyzyqtyra qoımaıdy. Bul týraly ánshiniń ózi: «Úrimshide mýzy­kanttar saýyq úshin, paıda tabý úshin án salsa, Beıjińde ózińdi tanytýǵa degen qushtarlyq oıanyp, ániń arqyly ilgerileı berýdi maqsat etesiń. Beıjińde kásibı ánshi retinde qazaqtyń ulttyq án-kúılerine jańasha lep berý arqyly shyǵarmashylyǵymdy damyttym, jańa dostar taptym, kópten beri oıymda júr­gen «Iz» tobyn qur­dym. Bir qyzyǵy, eń alǵash top 2003 jyly quryl­ǵan­da músheleri ki­leń hanzý mý­zy­kanttary edi. Olar­ǵa qazaq án­de­rin, dombyrada oı­naýǵa úıretý úshin kóp kúsh-jiger jumsadym. Nátıjesinde tanymaldyǵymyz artty. Biraq qazirgi tańda tobymyzdyń múshe­leri ózgerdi, eski múshelerinen bir ǵana Chjen Dý atty barabanshy qaldy. «Qytaısha án sal» dep bastapqyda aıtylǵan usynystar áli de aıtylyp keledi. Biraq júregim qalamaıdy», deıdi. Sonymen Mamyrjannyń esimi álemdi qalaı jaýlap aldy degenge keleıik. Ol 2008 jyly Beıjińde tany­mal prodıýser Robın Hallerdi kezdestiredi. Jigittiń boıyndaǵy jastyq jalyn men daýysynyń ádemiligi ári án bitkenniń baıyrǵy tabıǵatyn joǵalt­paı, ony osy zamanmen ushtastyra oryn­daıtyny prodıýserdi qyzyqty­ryp, nátıjesinde Londonnyń álemge áıgili «Real World Records» kompa­nııa­synan alǵashqy CD albomy jaryq kóredi. Bul dúnıejúziniń túkpir-túk­pirindegi daryndy jastardyń ǵana albomyn jazýǵa múmkindik beretin birden-bir kompanııa bolyp esepteledi. Sondyqtan odan shyqqan ánderdiń baǵy janyp, tórtkúl dúnıeni aralap ketetini bar. Raıyshannyń ulynyń da «Eagle» («Búrkit») degen atpen shyq­qan án albomynyń Batys Eýropaǵa birden jol tartqany – sonyń aıǵaǵy. Albom týraly alǵashqy jyly lebiz­derdiń birin Kanadanyń «National post» gazetiniń tilshisi aıtty. «Al­bom­nyń áseri óte kúshti. Ánshiniń ózi quddy sýretshi. Ol án arqyly sýret salatyndaı, tabı­ǵat­tyń sulýlyǵy kóz aldyńa ornaı qalady». «Búrkit» án albomyn ómirge alyp kelgen kompanııanyń negizin qalaýshy Pıter Gabrıel: «Mamerdiń kom­pozı­sııasyn tilmen aıtyp jetkizý qıyn, onda qudiretti sıqyr bar», depti. Iá, onyń qudi­retti ári sıqyrly bolýynyń sebebin bir kezdegi kóshpeli tirlikpen ǵumyr ótkizgen qa­zaq rýhynyń erkindiginen izdegen jón shyǵar. О́ıtkeni jınaqqa «Qar­ǵash-aı», «Eligaıdan» bastap túgelge jýyq halyq ánderi kirgen. Taǵy bir jańalyǵy, albomdaǵy eki ándi Mamyrjan jáne onyń «Iz» toby sheteldik tanymal ánshiler Bela Flekpen jáne 2008 jyly ómirden ozǵan Ektor Zazýmen birge oryndapty. Sóz sońynda aıtarymyz, Mamyr­jan Raıyshanuly qazir de 1,3 mıllıar­dtan astam halqy bar, halyq sany jóninen álemdegi eń birinshi qala bop esepteletin, sondyqtan myńnan tulparlardyń ǵana óner aspanynda juldyzyn jaǵatyn qatal Beıjińde turady, sonda jumys isteıdi. Qazaq jigitiniń baǵyndyrar bıigi áli de alda degen úmittemiz. Aıgúl SEIILOVA.