– Endi, mine, kezek rýhanı-mádenı saladaǵy jańǵyrýǵa keldi. Jahandaný zamanynda árbir ulttyń ózin ózi tanýǵa umtylýy – zańdylyq. Bul qujat – ótkenmen sabaqtasa jańashyldyqqa bastaıtyn jol, – dedi Altaı Seıdiruly.
«Jarqyn bolashaǵymyz, ult erteńi – ıntellektýaldy áleýetpen tikeleı baılanysty. Al onyń dińgegi – bilim. «Tabysty bolýdyń eń irgeli, basty faktory bilim ekenin árkim tereń túsinýi kerek. Qundylyqtar júıesinde bilimdi bárinen bıik qoıatyn ult qana tabysqa jetedi», dep atap ótti Elbasy. Sonymen qatar, «Ultqa qyzmet etý bilimnen emes, minezden» dep týra bir ǵasyr buryn Alash kósemi Álıhan Bókeıhanov aıtqandaı, Memleket basshysy ulttyq rýh máselesine erekshe toqtaldy. Bul – ulttyq sana-sezim men bolmysty jańǵyrtý, kókjıegin keńeıtý. Bilim men ulttyq rýh ushtasa kele modernızasııany jedeldetedi», dedi óńir basshysy.
Májiliste Batys Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń hatshysy Málik Qulshar Prezıdent maqalasynda aıtylǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasyna toqtaldy. Búginde óńirdegi orta mektepterdiń janynda shaǵyn mýzeıler ashylǵan. Málik Imanqululy bul mýzeılerdi – patrıottyq tárbıe besigi dep atap, ony damytýǵa, bólek ǵımarat berip, jádigerlerin tolyqtyrýǵa qarjylaı qoldaý kórsetýge shaqyrdy.
Budan keıin sóz alǵan aqyn Sholpan Qydyrnııazova Elbasynyń baǵdarlamalyq maqalasy – el-jurt kópten kútken, qazaq qoǵamyn dúr silkintken dúnıe bolǵandyǵyn aıtty. «Bul kúni búkil el «Egemen Qazaqstanǵa» qarady. Halyq kútken aqjoltaı habardy taratqan bas gazetke rahmet!» dedi aqyn apamyz.
– Elbasy maqalasy tamyrynda alash qany oınap, júregi ultym dep soqqan qazaq rýhanııatyn bir serpiltip tastady. Olaı deıtin sebebimiz, bul ultymyzdyń esti qaýymy kópten kútken sony soqpaq hám irgeli bastama edi, – dedi M.О́temisov atyndaǵy BQMÝ-diń dosenti, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Jańabek Jaqsyǵalıev.
Jańabek Jańabaıuly bul maqalany tek qazaq qoǵamy emes, alys-jaqyn shet el sarapshylary da asqan yjdaǵatpen jan-jaqty taldap-tarqatyp, egjeı-tegjeıli saralaýǵa kiriskenin atap aıtty. «Nesin jasyramyz, Prezıdent ulttyq múddeni alǵa ozdyrǵandyqtan, ol qaısybir jaqyn aǵaıyndarǵa unamaı, ony jan-jaqtan synaýshylar da tabylyp jatyr. Sonda bul maqaladaǵy Prezıdenttiń aıtqysy kelgen negizgi oıy ne? Osy rette Prezıdent ult zııalylaryna qandaı mindetter júktep otyr? Biz Prezıdent usynǵan rýhanı jobanyń tuńǵıyǵyna boılaı aldyq pa?» degen rıtorıkalyq saýal tastady sheshen.
– Osy rette fransýzdyń uly gýmanıst ǵalymy Ashıl-Klod Debıýssıdiń «Qaı kezde de memlekettik bıliktiń negizgi ólshemin memleket quraýshy ulttyń ósip ne kemýinen baıqaýǵa bolady» degen qanatty sózin eske túsirgen jón, − dedi tarıhshy ǵalym.
Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, qaı elde bolsyn memleket quraýshy ulttyń basymdyqqa ıe bolýy ulttyń tarıhı sanasyna degen suranystyń arta túsetindigimen jáne el bıligine memleket quraýshy ult ókilderiniń elıtasy keletindigimen erekshelenedi. Budan, memleket quraýshy ult elıtasynyń týǵan halqynyń aldynda asa zor jaýapkershiligi bar ekeni anyqtala túsedi.
Atalǵan maqalada Memleket basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaev: «Men barsha qazaqstandyqtar, ásirese, jas urpaq jańǵyrý jónindegi osynaý usynystardyń mańyzyn tereń túsinedi dep senemin. Jańa jaǵdaıda jańǵyrýǵa degen ishki umtylys – bizdiń damýymyzdyń eń basty qaǵıdasy. О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek. Oǵan kónbegender tarıhtyń shańyna kómilip qala beredi», dep atap ótti.
Mine, sondyqtan da, Batys Qazaqstan oblysynyń aktıv jınalysy Elbasy maqalasyn «otanymyzdyń rýhanı jańǵyrýynyń strategııalyq qujaty» dep baǵalady. Oblys basshysy Altaı Kólginov qorytyndy sózinde aıtqandaı, «tereń tolǵanyspen, paıymdy parasatpen jazylǵan bul maqalanyń mazmuny qoǵamdaǵy árqaısymyzǵa oı salýy tıis».
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
ORAL