Bes jylyńdy arnasań, fýtbol seniń eńbegińdi aqtaıdy

– deıdi Qaraǵandynyń «Shahterinde» óner kórsetetin qandasymyz Qaırat Otabaev Elimizde kórshi elderden qonys aýdaryp, azamattyq alǵan fýtbolshylar az emes. Solardyń biri – Qaraǵandynyń «Shahter» fýtbol klýbyn kúsheıtemin dep kelgen bizdiń búgingi keıipkerimiz Qaırat Otabaev. Bıylǵy maýsymda «Shahterdiń» negizgi quramynda óner kórsete bastaǵan qorǵaýshy az ǵana ýaqyttyń ishinde qaraǵandylyq jankúıerlerdiń súıikti oıynshysyna aınalyp úlgerdi. Osyǵan qarap, «Shahterdiń» bıylǵy alamandy shıraq bastaýyna sol qaptalda oıqastaǵan besinshi nómirli qorǵaýshy Otabaevtyń senimdi de sheber oıynynyń súbeli úles qosyp jatqany sózsiz dep nyq senimmen aıta alamyz. Taıaýda biz tájirıbeli fýtbolshymen kezdesip, áńgimelesken bolatynbyz – Qaırat, áńgimemizdi jan­kúıer qaýymmen ózińdi tanys­tyrýdan bastasaq... – Men Tashkent oblysynyń Jańabazar degen aýylynda dú­nıe­ge keldim. Úıdiń ishinde eki ba­lamyz: aldymda ápkem bar, al ata-anamnyń kenjesi menmin. Negizi, Tashkent oblysynda meken etetin halyqtyń basym bóligi – qazaqtar. Meniń de ata-babalarym bul ólkeni ejelden qonystanǵan eken. Ákem Kámil fýtboldan balalar jattyqtyrýshysy boldy. Sodan da bolar, men fýtbolǵa erte keldim: jeti jasymnan bastap osy oıynnyń qyr-syryn meńgere bastadym. Jalpy, ákem Tashkent oblysynda jattyqtyrýshy bolyp eńbek etken kezinde óte talantty fýtbolshylar shoǵyryn tárbıe­lep shyǵardy: olardyń kóbi qazir О́zbekstandaǵy «Pahtakor», «Býnedkor» klýbtarynyń quramynda óner kórsetip júr. Fýtbol – meniń ómirimdegi bas­ty kásibim: bala kezden aına­lys­qan isimmen kúni búginge deıin eki eli ajyraǵan emespin. Sheberler ko­mandasynyń quramyna 17 jasymda qabyldandym. Oǵan deıin Tashkenttegi Olımpıada rezervterin daıarlaıtyn respýblı­ka­lyq ýchılıshede oqydym. Oqýdy bitirgen jy­ly men «Pahtakor» komandasynyń qosalqy quramyna shaqyrtý al­dym. Sodan, 1997 jyldan 2003 jyl­ǵa deıin osy komandanyń áýeli qosalqy, sodan keıin negizgi quram­darynda óner kórsettim. – Qazaqstanǵa qaı jyly qonys aýdardyń? –2002 jyly ata-anamdy Alma­tyǵa kóshirdim. Bir jyldan keıin, ıaǵnı 2003 jylǵy maýsym aıaqtal­ǵan soń, ózim de Almatyǵa birjolata qo­nys aýdaryp, «Qaı­rat­tyń» qura­myn­da óner kórsete bastadym. Jal­py, Qazaqstanǵa kó­shý jónin­degi sheshimdi úı-ishimiz bolyp qabyldadyq. – Qazaqstan men О́zbekstan fýtbolyndaǵy aıyrmashy­lyq­tarǵa kásibı oıynshy turǵysy­nan baǵa berseń... – Bul jóninde menen kóp suraıdy. Jalpy, Qazaqstandaǵy fýtbol atletıkalyq básekege, kúsh-qýatqa ıek artqan tartysqa qurylǵan. Al О́zbekstan fýtboly tehnıkalyq sheberlikke kóp beıimdelgen. Buǵan, árıne, mundaǵy aýa raıynyń tym ystyqtyǵy da molynan áser etetin bolar. Al Qazaqstanda, ózińiz jaqsy bilesiz, aýa raıy salqyn. Sondyqtan da, bizdiń stadıondardaǵy alańdar­dyń sapasy О́zbekstandaǵyǵa qa­ra­ǵanda anaǵurlym tómendeý... – Qazaqstannyń ÝEFA-ǵa engenin jurt áli kúnge deıin ártúrli áńgimege ózek etedi. Bul jónindegi seniń pikiriń qandaı? – Jýrnalıst aǵaıyn bul su­raqty da maǵan kóp qoıady. Shy­nyn aıtqanda, Qazaqstan ÝEFA-ǵa kósh­keli pikir aıtyp, belgili bir tujy­rym jasaýǵa bolatyn ýa­qyt jetti dep oılaımyn. Meniń­she, Qazaq­stan Eýropa fýtbol oda­ǵyna ótken­nen eshteńe joǵalt­qan joq. Bylaı qara­sań, aýyz tol­tyryp aıtarlyq nátı­je joq sııaq­ty. Biraq ta, qarǵa adym bolsa da alǵa jyljyp kelemiz. Eń bastysy – bul úrdis qazaq fýt­boly úshin tıimdi bolsyn deıik. Jalpy, Qazaqstan fýtbolynyń alar bıigi áli alda dep bilemin. Nege deseńiz, Eýropanyń azýly qurama komanda­lary­men arada bolǵan matchtarda alǵan tájirı­be­niń paıdasy túbi bir jemisin beredi dep oılaımyn. – «Shahter» komandasyna tań­daý jasaýyńa ne sebep boldy? – «Qaıratpen» kelisim-shar­tym bitken soń, meniń agentim «Shahter» komandasyn usyndy. Negizi, men ózim de aldyna úlken maqsat qoı­ǵan komandada óner kórset­kendi qa­lap júrgen bola­tyn­myn. «Shahterdegi» jaǵdaı tý­ra meniń oıymnan shyqqan soń, birden qýana kelisim berdim. Qazir kelgenime ókinbeımin. Bári de men oıla­ǵandaı bolyp jatyr. Koman­dada­ǵy oıynshylar búgingi kúnde bir-birimen tolyqtaı til tabysyp ketken: moraldyq ahýal shynyn­da da dos súıinip, dushpan kúıi­netindeı jaǵdaıda. Jalpy, men kóptegen komandalarda oınadym: ózimniń uzaq jylǵy tájirıbeme sú­ıene otyryp aıtar bolsam, ko­mandanyń eń basty qarýy – ujym­daǵy oıyn­shylardyń bir maq­sattyń jolyn­da judy­ryq­taı jumylyp, tonnyń ishki baýyn­daı tatý bolýy! Dál qazirgi ýaqyt­ta «Shahterdegi» ahýal týra osyn­daı. Sonan soń, bul fýtbol klý­bynda basshydan bastap óz isine berilgen óńkeı kásibı ma­mandar eń­bek etedi: olardyń ár­qaısysy óz­deri­niń mindetterin múltiksiz atqa­rady. Osynda kelgeli qaı jaǵynan alyp qarasań da, problema degendi estigen emespin. Qys­qasy, kásibı fýtbol koman­dasy osyndaı bolýy kerek dep oılaımyn! – Alań ústinde ózimniń myq­ty jaǵym dep qandaı qasıe­tiń­di aıtar ediń? – Myqty jaǵym dep eńbek­qor­lyǵymdy aıtar edim. О́zime júk­­tel­gen mindetti múltiksiz at­qarý úshin barymdy salamyn. Alań­ǵa shyqtyń eken, namysqa qam­shy ba­syp, ja­nyńdy salyp ter tógýiń kerek. – Sen ózińniń dene bitimińniń taldyrmash bolǵanyna qara­mas­­tan, qarsylastardyń eńge­zer­deı shabýylshylarymen dop­qa talas­qanda kúsh jaǵynan kem túspeı jatasyń. Mundaı shymyrlyqtyń syry nede? – Menińshe, bul uzaq jylǵy tájirıbemen kelgen dúnıe bolar. Árbir fýtbolshy ýaqyt ótken sa­ıyn taktıkalyq turǵyda toly­syp, sheberligin shyńdaı túsedi. Tipti, osy­laı isteýge mindetti dep aıtar edim. – Jas fýtbolshylarǵa qan­daı keńes qosar ediń? – Fýtbolda tek qana ter tógip, eńbektený kerek. Tózimdi bolyp, ózińniń juldyzyń janar sátke saqadaı saı daıyn bola bilý de jas fýtbolshy úshin óte mańyzdy qa­sıet. Birde, fýtboldy endi bastap júr­gen kezimde bir adam maǵan my­na­daı aqyl qosty: «Esesine eshteńe suramaı, janyńdy salyp fýtbolǵa bes jylyńdy ar­nashy, sonda fýtbol seniń eń­be­gińdi aqtaıdy». Osy sóz meniń ja­dymda óshpesteı bo­lyp saqtalyp qaldy. Osy turǵy­dan kelgende, men de jastarǵa nebir qıyn­dyq­tarǵa kezdesseńder de, senim­de­riń­di joǵaltpańdar, alǵan bet­te­riń­nen qaıtpańdar, fýtbolǵa adal bolyp, ony shyn súıińder. Sonda fýtbol da senderdiń eńbek­terińdi aqtaıdy degim keledi! Aıqyn NESIPBAI. Qaraǵandy.